Die Hongaarse Rewolusie van 1956 (ook die Hongaarse Opstand, 23 Oktober – 10 November 1956; Hongaars: 1956-os forradalom), was 'n landswye rewolusie teen die Stalinistiese regering van die Hongaarse Volksrepubliek (1949–1989) en die Hongaarse binnelandse beleid wat voorgeskryf is deur die Sowjetunie. Die opstand was aanvanklik anargisties van aard, maar het uiteindelik die eerste groot nasionalistiese uitdaging van die Sowjetunie se beheer oor Hongarye geword, sedert die Rooi Leër die Nazi-besetting van Hongarye aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog in Mei 1945 beëindig het.Alternatiewe name vir dié rewolusie is Hongaarse Opstand en Hongaarse Rebellie; die eerste term het die woord felkelés ("opstand" gebruik); in die Kommunistiese tydperk van 1957–1988 was die term wat gebruik is Ellenforradalom (Teenrevolusie); en sedert 1990 is die amptelike term vir die Hongaarse Revolusie die frase: Forradalom és szabadságharc (Revolusie en die stryd om vryheid), wat die Hongaarse Revolusie van 1848 oproep. Terwyl die Engelse revolution ooreenstem met die Hongaarse forradalom (US State Dept. agtergrond oor Hongarye) op taalkundige gebied, onderskei die Oxford English Dictionary tussen 'n rewolusie, wat 'n regering afsit, en 'n gewapende opstand, wat kan misluk of slaag.
Die Hongaarse Rewolusie het op 23 Oktober 1956 in Boedapest begin toe universiteitstudente 'n beroep op die burgerlike bevolking gedoen het om by hulle aan te sluit by die Hongaarse Parlementsgebou om te protesteer teen die USSR se geopolitieke oorheersing van Hongarye deur die Stalinistiese regering van Mátyás Rákosi. 'n Afvaardiging van studente het die gebou van die Hongaarse Radio binnegegaan om hul sestien eise vir politieke en ekonomiese hervormings vir die burgerlike samelewing van Hongarye uit te saai, maar is deur veiligheidswagte aangehou. Terwyl die studentebetogers buite die radiogebou die vrylating van hul afvaardiging studente geëis het, het polisiemanne van die ÁVH (Államvédelmi Hatóság), die staatsbeskermingsowerheid, verskeie betogers doodgeskiet."Hungarian Revolt of 1956", Dictionary of Wars(2007) Third Edition, George Childs Kohn, Ed. bl. 237–238.
Gevolglik het Hongare in rewolusionêre milisies georganiseer om die ÁVH te beveg; plaaslike Hongaarse Kommunistiese leiers en ÁVH-polisiemanne is gevang en summier vermoor of gelynch; en anti-kommunistiese politieke gevangenes is vrygelaat en bewapen. Om hul politieke, ekonomiese en sosiale eise te verwesenlik, het die plaaslike Sowjets (werkersrade) beheer oor die munisipale regering van die Hongaarse Werkers Volksparty (Magyar Dolgozók Pártja) oorgeneem. Die nuwe regering van Imre Nagy het die ÁVH ontbind, die Hongaarse onttrekking aan die Warskouverdrag verklaar en onderneem om vrye verkiesings in te stel. Teen die einde van Oktober het die intense gevegte bedaar, maar sommige werkers het voortgegaan om die Stalinistiese regime en die verskyning van opportunistiese bourgeois-politieke partye te beveg.
Hoewel die USSR aanvanklik bereid was om die onttrekking van die Rooi Leër uit Hongarye te onderhandel, het die USSR die Hongaarse Rewolusie vanaf 4 November 1956 begin onderdruk en tot 10 November teen die Hongaarse rewolusionêre geveg. Die onderdrukking van die Hongaarse opstand het 2, 500 Hongare, en 700 soldate van die Rooi Leër se lewens geëis en 200 000 Hongare gedwing om na die buiteland te vlug.
Agtergrond Tweede Wêreldoorlog links|duimnael|Hongaarse soldate aan die Oosfront in 1942. Tydens die Tweede Wêreldoorlog (1939–1945) was die Koninkryk van Hongarye (1920–1946) 'n lid van die Spilmoondhede – in alliansie met Nazi-Duitsland, Fascistiese Italië, die Koninkryk van Roemenië en die Koninkryk Bulgarye. In 1941 het die Hongaarse weermag deelgeneem aan die inval van Joego-Slawië (6 April 1941) en aan Operasie Barbarossa (22 Junie 1941), die inval van die USSR. Teen 1944 was die Rooi Leër op pad na die Koninkryk van Hongarye, nadat hulle eers die koninklike Hongaarse leër en die leërs van die ander Spilmoondhede uit die gebied van die USSR verdryf het.
Uit vrees vir die Rooi Leër se besetting van die Koninkryk van Hongarye, het die koninklike Hongaarse regering onsuksesvol 'n wapenstilstand met die Geallieerdes versoek, waarna die Nazi's die verraad beantwoord het met Operasie Margarethe (12 Maart 1944) om die Nazi-regering van Nasionale Eenheid van Hongarye te vestig; ten spyte van hierdie polities-militêre pogings, het die Rooi Leër die Duitse en die Hongaarse Nazi's aan die einde van 1944 verslaan. Op 10 Februarie 1947 het 'n vredesverdrag die militêre nederlaag van Nazi-Hongarye bevestig en die USSR se reg op 'n militêre besetting van Hongarye bepaal.
Sowjetbesetting Aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog (1939–1945) was die Koninkryk van Hongarye in die geopolitieke invloedsfeer van die USSR. In die politieke nasleep van die oorlog was Hongarye 'n veelparty-demokrasie, waarin die Hongaarse parlementêre verkiesing van 1945 'n koalisieregering opgelewer het wat saamgestel is uit Onafhanklike Kleinboere, Agrariese Werkers en die Burgerparty, onder leiding van Eerste Minister Zoltán Tildy. Nietemin het die Hongaarse Kommunistiese Party, namens die USSR, voortdurend salami-taktieke gebruik om geringe politieke toegewings te verwerp, wat die politieke gesag van die koalisieregering voortdurend verminder het – ten spyte daarvan dat die Kommunistiese Party slegs 17 persent van die stemme in die parlementêre verkiesing van 1945 kon bekom. Opgespoor op 8 Oktober 2006UN General Assembly Special Committee on the Problem of Hungary (1957) links|duimnael|Die Boedapest Universiteit vir Tegnologie en Ekonomie, een van die plekke waar die rewolusie begin het. Ná die verkiesing in 1945 is beheer van die Staatsbeskermingsowerheid (Államvédelmi Hatóság, ÁVH) van die Onafhanklike Kleinboereparty van die koalisieregering na die Hongaarse Kommunistiese party oorgedra.UN General Assembly Special Committee on the Problem of Hungary (1957) Die ÁVH het nie-kommunistiese politieke teenstanders onderdruk met intimidasie en valse beskuldigings, gevangenisstraf en marteling.UN General Assembly Special Committee on the Problem of Hungary (1957) Die kort tydperk van vier jaar van veelparty-demokrasie het geëindig toe die Hongaarse Sosiaal-Demokratiese Party met die Kommunistiese Party saamgesmelt het en die Hongaarse Werkers Volksparty geword het, wie se kandidaat onbestrede gestaan het in die 1949 Hongaarse parlementêre verkiesing. Daarna, op 20 Augustus 1949, is die Hongaarse Volksrepubliek geproklameer en gestig as 'n sosialistiese staat, met wie die USSR toe die COMECON-verdrag van wedersydse bystand gesluit het, wat die stasionering van troepe van Rooi Leër-soldate in Hongarye toegelaat het.
Die Hongaarse Werkers Volksparty het die ekonomiese model van die USSR aangehang en die sosialistiese ekonomie van Hongarye gevestig met die nasionalisering van produksiemiddele en natuurlike hulpbronne. Boonop het die relatief vrye politiek situasie van Hongarye teen 1955 intellektuele en joernaliste toegelaat om vryelik die sosiale en ekonomiese beleid van die Rákosi-regering te kritiseer.UN General Assembly Special Committee on the Problem of Hungary (1957) In die gees van relatiewe politieke vryheid, het studente van die Boedapest Universiteit vir Tegnologie en Ekonomie op 22 Oktober 1956 die MEFESZ Studente-unie hervestig, wat die Rákosi-regering vroeër verbied het weens hul onaanvaarbare politiek.Crampton, R. J. (2003). Eastern Europe in the Twentieth Century–and After, bl. 295. Routledge: London. .
Stalinistiese Hongarye duimnael|Stalin se man in Hongarye: Mátyás Rákosi spreek 'n gehoor in Boedapest toe. (1948) Aanvanklik was die Hongaarse Volksrepubliek 'n sosialistiese staat onder leiding van die Kommunistiese regering van Mátyás Rákosi (r. 1947–1956), 'n Stalinis wat nou aan die USSR verbonde was.Video: Hungary in Flames CEU.hu producer: CBS (1958) – Fonds 306, Audiovisual Materials Relating to the 1956 Hungarian Revolution, OSA Archivum, Budapest, Hungary ID number: HU OSA 306–0–1:40 Om ideologiese nakoming binne sy Stalinistiese regering te verseker, het Rákosi die ÁVH (Staatsbeskermingsowerheid) gebruik om 7 000 "Titoiste" en "Trotskyiste" van die Kommunistiese Party van Hongarye te suiwer omdat hulle "Westerse agente" was wie se deelname aan die Spaanse Burgeroorlog (1936–1939) ingemeng het met Stalin se langtermynplanne vir wêreldkommunisme.Tőkés, Rudolf L. (1998). Hungary's Negotiated Revolution: Economic Reform, Social Change and Political Succession, bl. 317. Cambridge University Press: Cambridge. Die Rákosi-regering van die Hongaarse Volksrepubliek was by verre die grootste onderdrukker van politieke-, seksuele- en godsdienstige minderhede onder die Stalinistiese regerings van die Oosblok.
In 1949 het die Rákosi-regering kardinaal József Mindszenty tot lewenslange gevangenisstraf gevonnis weens hoogverraad teen Hongarye, en omdat hy met Nazi-Duitsland saamgewerk het om die Holocaust in Hongarye (1941–1945) – d.i. die godsdienstige vervolging van Hongaarse Jode en die vervolging van kommuniste en anti-Nazi's – te bewerkstellig.
Politieke onderdrukking In die tydperk 1950–1952 het die ÁVH meer as 26 000 nie-kommunistiese Hongare met geweld hervestig, en beslag gelê op hul behuising vir lede van die Kommunistiese Party van Hongarye. Sodoende het die ÁVH die politieke bedreiging van die nasionalistiese en anti-kommunistiese intelligentsia en die plaaslike bourgeoisie geëlimineer. Volgens hul besondere politiek is anti-kommunistiese Hongare óf in konsentrasiekampe gevange geneem óf na die USSR gedeporteer óf vermoor, hetsy summier of na 'n skynverhoor; die slagoffers het die Kommunistiese politikus László Rajk, minister van binnelandse sake wat die ÁVH se geheime polisie gestig het, ingesluit. Gati beskryf "...die mees grusame vorme van sielkundige en fisieke marteling . . . Die skrikbewind [van die Rákosi-regering] het geblyk meer omvattend te wees as [die bewind van terreur] in enige van die ander Sowjet-satellietlande in Sentraal- en Oos-Europa." In die post-kommunistiese tydperk het die ondersoekkommissie, Törvénytelen szocializmus (Wettelose sosialisme), berig dat "die howe tussen 1950 en vroeë 1953 650, 000 sake [van politieke misdade] hanteer het, waaraan 387, 000 of 4 persent van die bevolking skuldig bevind is." (Budapest, Zrínyi Kiadó/Új Magyarország, 1991, bl. 154).
Die Rákosi-regering het die onderwysstelsel verpolitiseer, met die intelligentsia wat sou help met die Russifikasie van Hongarye; dus was die studie van die Russiese taal en Kommunistiese politieke onderrig verpligtend op skool en op universiteit; godsdienstige skole is genasionaliseer en kerkleiers is met kommunistiese amptenare vervang., Chapter 2 (The Society and Its Environment) "Religion and Religious Organizations"
Ekonomiese agteruitgang In die vroeë 1950's het die Rákosi-regering se sosialistiese ekonomie die per capita-inkomste van die Hongaarse mense verhoog, maar hul lewenstandaard is verlaag as gevolg van verpligte finansiële bydraes tot die industrialisering van Hongarye, wat die besteebare en diskresionêre inkomste van individuele Hongaarse werkers verminder het. Die swak ekonomiese toestand is boonop vererger deur burokratiese wanbestuur van hulpbronne, wat tekorte aan voorrade veroorsaak het, en die gevolglike rantsoenering van brood, suiker, meel, vleis en ander voedselsoorte. bl. 214, 217 As gevolg van die swak ekonomiese toestand het die Hongaarse werker se besteebare inkomste in 1952 tot twee derdes van die besteebare inkomste van 1938 geval."Transformation of the Hungarian economy ". The Institute for the History of the 1956 Hungarian Revolution (2003). Besoek op 27 Augustus 2006.