Die Olimpiese Somerspele 1968 (Spaans: Juegos Olímpicos de Verano de 1968), amptelik bekend as die Spele van die XIXde Olimpiade, is tussen 12 en 27 Oktober 1968 in Meksikostad, Meksiko, aangebied. Naas Meksikostad het Detroit, Buenos Aires en Lyon aansoek gedoen om die Spele te organiseer. Dit was die eerste Olimpiese Spele wat in 'n ontwikkelende land, Latyns-Amerika en 'n Spaanstalige land gehou is asook die eerste Spele waar meer as 100 nasies deelgeneem het.
duimnael|links|upright|Tommie Smith en John Carlos toon die Swartmag-saluut Die beslissing van die Internasionale Olimpiese Komitee tydens sy kongres in Baden-Baden in 1963 om die Spele aan Meksikostad toe te wys, het vir heelwat onstuimigheid in die sportwêreld gesorg. Verskeie medici en afrigters vrees dat die hoë ligging van die stad dramatiese gevolge kan hê. Onni Niskanen, die Sweedse afrigter van Abebe Bikila beweer selfs dat atlete kan sterf. As gevolg van die beslissing doen wetenskaplikes navorsing oor die probleem. Daar word bevind dat dissiplines waar uithouvermoë belangrik is, nie normaal kon verloop nie as gevolg van 'n suurstofgebrek. Naellopers, daarteen sou baat vind by die verlaagde lugweerstand. Daar word voorgestel dat atlete 'n lang aanpassingsperiode gegun word om by die omstandighede aan te pas. Uiteindelik verloop die Spele sonder enige ernstige mediese insidente.
1968 was die jaar van die studenterewolusies, en dit was ook die geval in Meksiko. Voor die begin van die Spele vind 'n studenteopstand in Meksiko plaas om wêreldwye aandag op die klimaat in Meksiko te vestig. Die regering bring hierdie opstand hardhandig tot 'n einde, wat onder andere lei tot die Bloedbad van Tlatelolco. Verder was daar nog 'n ander probleem wat die Spele ontwrig het: Die Afro-Amerikaanse atlete begin 'n protesbeweging in die Olimpiese dorp teen die rassediskriminasie waarvan hulle in hul eie land slagoffers was. 'n Insident vind tydens die medaljeseremonie na die 200 meter plaas. Tommie Smith en John Carlos, onderskeidelik eerste en derde, staan tydens die speel van die Amerikaanse volkslied met gebalde vuiste en geboë hoofde (die Swartmag-saluut). Na die voorval is die twee atlete uit die Olimpiese dorp geskop.
Die Olimpiese Winterspele 1968 is in Grenoble, Frankryk, aangebied. Die Paralimpiese Somerspele 1968 is tussen 4 en 13 November in Tel Aviv, Israel, gehou.
Toewysing duimnael|links|upright|Lopez Mateos, president van Meksiko en voorsitter van dié land se organisiekomitee duimnael|upright|Fakkel van die Olimpiese Somerspele 1968 in Meksikostad Meksikostad is op 18 Oktober 1963 in Baden-Baden deur die Internasionale Olimpiese Komitee as die gasheer vir die Olimpiese Somerspele in 1968 aangewys. Ander kandidate was: Detroit, Buenos Aires en Lyon.
Die stemming het as volg verloop: Stemming vir gasheer van die Olimpiese Somerspele 1968 Stad Land Rondte 1 Meksikostad 30 Detroit 14 Lyon 12 Buenos Aires 2
Sporte 18 Olimpiese sportsoorte in 172 dissiplines is tydens die Spele beoefen. Tydens die Spele is 174 goue medaljes oorhandig. Daarbenewens is wedstryde in verskeie demonstrasiesporte beslis.
20px Baskiese pelote en 20px Tennis is as demonstrasiesporte aangebied.
Stadions duimnael|Die Estadio Olímpico Universitario in Meksikostad duimnael|Openingseremonie van die Olimpiese Somerspele 1968 duimnael|Die Tunisiese span tydens die openingseremonie duimnael|Sluitingseremonie van die Olimpiese Somerspele 1968 25 sportplekke is tydens die Olimpiese Somerspele 1968 gebruik: StadionSporteKapasiteit Agustín Melgar Olimpiese Velodrome Fietsry (baan) 3 000 Arena México Boks 16 236 Avándaro Gholfklub Ruitersport (driegangkampioenskap) Nie gelys nie Campo Marte Ruitersport (dressuur, individuele spring) 7 885 (spring)4 990 (dressuur) Campo Militar 1 Moderne vyfkamp (perdry, hardloop) Nie gelys nie Club de Yates de Acapulco Seilvaart Nie gelys nie Estadio Azteca Sokker (eindstryd) 104 000 Estadio Cuauhtémoc (Puebla de Zaragoza) Sokker (groepuitdunne) 42 648 Estadio Jalisco (Guadalajara) Sokker (groepuitdunne) 56 713 Estadio Nou Camp (León) Sokker (groepuitdunne) 33 943 Estadio Olímpico Universitario Atletiek (insluitende 20 km en 50 km-lope), seremonies (opening/sluiting), Ruitersport (spanspring) 68 954 Fernando Montes de Oca Skermsportsaal Skermsport, Moderne vyfkamp (skermsport) 3 000 Francisco Márquez Olimpiese Bekken Sierduik, Moderne vyfkamp (swem), Swem, Waterpolo 15 000 Arena Insurgentes Stoei 3 386 Teatro de los Insurgentes Gewigoptel 1 100 Juan de la Barrera Olimpiese Gimnasium Vlugbal 5 242 Juan Escutia Sportpaleis Basketbal, Vlugbal 22 370 Munisipale Stadion Veldhokkie 7 360 Nasionale Ouditorium Gimnastiek 12 450 Arena Revolución Vlugbal 1 500 Satellietkring Fietsry (pad) Nie gelys nie Universiteitstad Swembad Waterpolo 4 993 Vicente Suárez Skietbaan Moderne vyfkamp (skietsport), Skyfskiet Nie gelys nie Virgilio Uribe Roei- en Kano-perseel Kanovaart, Roei 17 600 Zócalo Atletiek (maraton-wegspring) Nie gelys nie
Kalender Die volgende tabel dui die Spele se daaglikse program aan. 'n Blou blokkie beteken dat wedstryde plaasgevind het, maar dat geen medaljes op die spel was nie. 'n Geel blokkie dui aan dat medaljes toegeken is, met die syfer die aantal medaljeparades wat die dag gehou is.
OS Openingseremonie ● Wedstryde 1 Wedstryde met medaljes SS Sluitingseremonie
DatumOktober12Sa13So14Ma15Di16Wo17Do18Vr19Sa20So21Ma22Di23Wo24Do25Vr26Sa27So 20px Atletiek14476527 20px Basketbal●●●●●●●●1 20px Boks●●●●●●●●●●●11 20px Fietsry1111●21 20px Gewigoptel1111111 20px Gimnastiek●●2246 20px Kanovaart●●●7 20px Moderne vyfkamp●●●●2 20px Roei●●●●7 20px Ruitersport●●●21111 20px Seilvaart●●●●●●5 20px Sierduik●1●1●1●●1 20px Skermsport●11●1111●11 20px Skyfskiet21112 20px Sokker●●●●●●●●●1 20px Stoei●●●8●●●8 20px Swem2●43334433 20px Veldhokkie●●●●●●●●●●●●1 20px Vlugbal●●●●●●●●●●●2 20px Waterpolo●●●●●●●●●●●1 Totaal 0 2 5 6 9 13 10 17 20 14 5 12 8 16 34 1 Seremonies OS SSDatum12Sa13So14Ma15Di16Wo17Do18Vr19Sa20So21Ma22Di23Wo24Do25Vr26Sa27SoOktober
Deelnemende nasies Hier volg 'n alfabetiese lys van al die Nasionale Olimpiese Komitees wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui:
Hoogtepunte
In die medalje-toekenningseremonie vir die mans se 200 meter-wedloop het die swart Amerikaanse atlete Tommie Smith (goud) en John Carlos (brons) standpunt vir burgerregte ingeneem deur hul swarthandskoene op te lig en swart sokkies in plaas van skoene te dra. Die Australiër Peter Norman, wat tweede was, het 'n Amerikaanse menseregte-kenteken gedra as 'n gebaar van ondersteuning aan hulle op die podium. In reaksie hierop het die IOK Smith en Carlos lewenslank uit die Olimpiese Spele verban, en Norman se weglating uit Australië se Olimpiese span in 1972 was na bewering as straf.
George Foreman het die goue medalje in die swaargewigboksafdeling gewen deur die Sowjet Jonas Čepulis in die tweede ronde te verslaan. Na die oorwinning het Foreman 'n klein Amerikaanse vlag geswaai terwyl hy voor die skare gebuig het.
Die hoë hoogte van Meksikostad, op 2 240 m bo seespieël, het baie van die gebeure beïnvloed, veral in atletiek. Geen ander Olimpiese Somerspele voor of sedertdien is op hoë hoogte gehou nie.
Benewens hoë hoogte, was dit die eerste Olimpiese Spele wat 'n sintetiese alleweeroppervlak vir atletiek gebruik het. Die bane by vorige Olimpiese Spele was konvensionele sinter.
Vir die eerste keer het Oos- en Wes-Duitsland as afsonderlike spanne meegeding, nadat hulle in 1956, 1960 en 1964 deur die IOK gedwing is om as 'n gekombineerde Duitse span deel te neem.
Al Oerter het sy vierde agtereenvolgende goue medalje in die diskus verower om slegs die tweede atleet te word wat dié prestasie in ’n individuele item behaal het, en die eerste in atletiek.
Bob Beamon het 8,90 m in die verspring gespring, 'n ongelooflike verbetering van 55 cm teenoor die vorige wêreldrekord. Dit het vir 23 jaar as die wêreldrekord gestaan, totdat dit in 1991 deur die Amerikaner Mike Powell gebreek is; tog staan dit vir 56 jaar as die huidige Olimpiese rekord. Jim Hines, Tommie Smith en Lee Evans het ook jarelange wêreldrekords in onderskeidelik die 100 m, 200 m en 400 m opgestel.
In die driesprong is die vorige wêreldrekord vyf keer deur drie verskillende atlete verbeter. Die wenner Viktor Saneev het ook in 1972 en 1976 gewen, en in 1980 silwer gewen.
Dick Fosbury het die goue medalje in die hoogspring gewen deur sy onkonvensionele Fosbury-floptegniek te gebruik, wat vinnig die oorheersende tegniek in die item geword het.
Věra Čáslavská van Tsjeggo-Slowakye het vier goue medaljes in gimnastiek gewen en teen die Sowjet-inval in haar land betoog.
Debbie Meyer het die eerste swemmer geword wat drie individuele goue medaljes gewen het, in die 200, 400 en 800 m-vryslagitems. Die 800 m was ’n nuwe langafstanditem vir vroue. Meyer was net 16 jaar oud, 'n student aan die Rio Americano High School in Sacramento, Kalifornië. Meyer was die eerste van verskeie Amerikaanse tieners wat die 800 m gewen het, met Katie Ledecky wat haar noemenswaardige opvolger was.
Die Amerikaanse swemmer Charlie Hickcox het drie goue medaljes (200 m - en 400 m wisselslag, 4 × 100 m wisselslag-aflos) en een silwermedalje (100 m-rugslag) gewen.
Die instelling van dwelmtoetse het gelei tot die eerste diskwalifikasie : die Sweedse vyfkampatleet Hans-Gunnar Liljenwall is vir alkoholgebruik gediskwalifiseer (hy het verskeie biere gedrink net voor die kompetisie).
John Stephen Akhwari van Tanzanië het internasionaal bekend geword nadat hy die maraton in die laaste plek voltooi het, ondanks 'n ontwrigte knie.
Dit was die eerste van drie Olimpiese deelnames deur Jacques Rogge. Hy het aan seiljag meegeding en sou later die president van die IOK word.
Norma Enriqueta Basilio de Sotelo van Meksiko het die eerste vrou geword wat die Olimpiese vlam aangesteek het.
Kipchoge Keino van Kenia, wat deelgeneem het ten spyte van onverwagte aanvalle van erge buikpyn wat later as 'n galblaasinfeksie gediagnoseer is, het die 10 000 meter voltooi ten spyte daarvan dat hy ineengestort het van pyn met twee rondtes oor. Hy het ook silwer in die 5 000 meter, en goud in die 1500 meter gewen.
Dit was die eerste Olimpiese Spele waarin die afsluitingseremonie in kleur op tv aan die wêreld oorgedra is, asook die gebeure self.The Complete Book of the Olympics, 2012 edition, David Wallechinsky, Jaime Loucky, London, England, UK: Aurum Press Ltd, 2012, "Track & Field (Men): 1500 Meters," page 108.Guinness World Records - First summer Olympic Games televised in colour
Getal medaljes duimnael|400px|Kaart van deelnemende nasies in 1968:
Gasheerstad Meksikostad Hier is die top tien lande wat medaljes by die Spele verower het: 1 (USA) 357 45 28 34 107 2 (URS) 312 29 32 30 91 3 (JPN) 171 11 7 7 25 4 (HUN) 167 10 10 12 32 5 Oos-Duitsland (GDR) 226 9 9 7 25 6 (FRA) 200 7 3 5 15 7 (TCH) 121 7 2 4 13 8 Wes-Duitsland (FRG) 275 5 11 10 26 9 (AUS) 128 5 7 5 17 10 (GBR) 225 5 5 3 13 11 (MEX) 275 3 3 3 9
Verwysings
Bronne David Miller: The Official History of the Olympic Games and the IOC: Athens to London 1894–2012. Mainstream Publishing, Edinburgh 2012, Organizing Committee of the Games of the XIX Olympiad Mexico 1968: The Official Report of the Organizing Committee of the Games of the XIX Olympiad Mexico 1968, Volume 1: The Country. Meksikostad 1968. Part 1 (PDF; 15,0 MB), Part 2 (PDF; 18,1 MB) Organizing Committee of the Games of the XIX Olympiad Mexico 1968: The Official Report of the Organizing Committee of the Games of the XIX Olympiad Mexico 1968, Volume 2: The Organization. Meksikostad 1968. Part 1 (PDF; 16,4 MB), Part 2 (PDF; 18,8 MB) Organizing Committee of the Games of the XIX Olympiad Mexico 1968: The Official Report of the Organizing Committee of the Games of the XIX Olympiad Mexico 1968, Volume 3: The Games. Meksikostad 1968. Part 1 (PDF; 25,6 MB), Part 2 (PDF; 11,5 MB)
Verdere leesstof
Eksterne skakels