Jan Douwe van der Ploeg (berne yn 1950 yn Ikkerwâld) is in agrarysk sosjolooch dy't as heechlearaar Rurale Sosjology oan 'e Universiteit fan Wageningen mei syn krityske blik op yndustrialisaasje en syn pleit foar nije ûntwikkelingspatroanen in grutte ynfloed hat op sawol de wittenskip as it publike debat. Van der Ploeg set him benammen yn foar in better begryp fan 'e lânbou en it plattelân.
Wurkpaad Jan Douwe van der Ploeg folge it middelbere ûnderwiis yn Snits en studearre dêrnei yn Wageningen. Yn 1976 studearre Van der Ploeg ôf mei de spesjalisaasjes yn 'e Net-Westerske Agraryske Sosjology, Untwikkelingsekonomy en Metoades en Techniken fan ûndersyk. Nei syn stúdzje socht Van der Ploeg de ferbining mei de praktyk yn Perû, Kolombia en Guinee-Bissau. Yn Perû waard Van der Ploeg konfrontearre mei it konflikt tusken boeremienskippen dy't agraryske wurkgelegenheid befoarderen, en de steat, dy't in lânherfoarmingsmodel oplei dat ta wurkleazens late. Syn ûnderfiningen beskreau Van der Ploeg yn syn earste boek "De Gestolen Toekomst". De ûnderfiningen yn Súd-Amearika en letter yn Afrika (Guinee-Bissau) foarmen de basis foar syn lettere tinken: de lânbou is net in iensidich proses fan groei, mar in kompleks krúspunt fan sosjale, kulturele en natuerlike faktoaren.
Mei syn kollega Eppo Bolhuis skreau Van der Ploeg in mienskiplik proefskrift dat yn 1985 yn Leien ferdigene waard ûnder de titel "Boerenarbeid en Stijlen van landbouwbeoefening". Yn dat ûndersyk waard oantoand dat in tanimmende ôfhinklikens fan 'e merk liedt ta in omslach yn it untwikkelingspatroan fan it bedriuw fan in stadige, op kwantiteit en kwaliteit basearre, ûntwikkeling nei in patroan dat draait om in akselearjende skaalfergrutting en in relative eksinsivearing.
Yn Wageningen wurke Van der Ploeg nau gear mei de antropolooch Norman Long. Tegearre wisten hja de rurale sosjology (rjochte op 'e yndustrialisearre wrâld) en de ûntwikkelingssosjology (rjochte op 'e Tredde Wrâld) te ferienigjen. Binnen dy benadering waard lânbou begrepen as in foarm fan "ko-produksje": de konstante wikselwurking tusken it sosjale en it natuerlike.
Yn 1992 waard Van der Ploeg beneamd ta heechlearaar Rurale Sosjology yn Wageningen. As heechlearaar lei Van der Ploeg de klam op plattelânsûntwikkeling. Neffens syn ûndersyk is dat net allinnich in kwestje fan politike programma's of politike retoryk, mar in breed gehiel fan mei inoar gearhingjende praktiken, dy't folgje út de lânbou en dy't in plattelân foarmje dat past by de hjoeddeiske maatskippij. Dat waard ûnder mear yn byld brocht yn 'e "Atlas van het Vernieuwende Platteland" (dat yn it Ingelsk ferskynde ûnder de titel "Renewing the Countryside").
Ien fan syn meast bekende stellingen is dat de "ekspert-systemen" fan hjoed-de-dei hieltyd fierder ôfsteane fan 'e realiteit fan 'e boer. Dat brocht hy nei foaren yn syn wurk "De Virtuele Boer" (1999). It boek soarge foar in soad debat, om't hy dêryn krityk levere op 'e bline fokus op skaalfergrutting en yndustrialisaasje.
Belangrike publikaasjes en konsepten Van der Ploeg syn wurk is wiidweidich. Njonken "De Virtuele Boer" (yn 2003 ek yn it Ingelsk ferskynd) is "The New Peasantries" (2008) in belangrike bydrage. Dêryn makket Van der Ploeg de analyse dat boeren net gewoane ûndernimmers binne, mar in eigen romte opeaskje tusken kapitalistyske lânbou en tradysjes. It boek krige in grut berik en waard oerset yn ûnder oaren it Spaansk, Sineesk, Portegeesk en Koreäansk.
Syn wurk makket in dúdlik ûnderskie tusken ûndernimmerslânbou, dat rjochte is op maksimale groei en skaalfergrutting, en boerelânbou, wêrby't selsstannigens, lokale boarnen en in oare relaasje mei de natoer sintraal steane.
Rol yn it publike debat Jan Douwe van der Ploeg is warber yn it publike debat oer de takomst fan it plattelân. Hy hat as adviseur en lid fan ferskate kommisjes in grutte rol spile by it foarmjaan fan it begryp plattelânsûntwikkeling en pleitet derfoar dat plattelânsbelied net allinnich in kwestje fan politike retoryk is, mar dat it ferankere wurde moat yn 'e praktyske fernijing troch de boeren sels.
Van der Ploeg is ek bestjoerlik belusten by organisaasjes lykas de Fryske Akademy en de Stifting Waddengroep. Syn ûndersyk nei temas as it wer opkommen fan boerelânbou (re-peasantization), duorsume molkfeehâlders en de sosjaal-ekonomyske ynfloed fan plattelânsbelied lit sjen dat Van der Ploeg omtinken hâldt foar de agraryske realiteit.
Kategory:Persoan berne yn 1950 Kategory:Frysk sosjolooch Kategory:Frysk publisist Kategory:Frysk heechlearaar Kategory:Heechlearaar oan Wageningen University & Research Kategory:Persoan berne yn Ikkerwâld