Nij-Ierlân (Ingelsk: New Ireland; Tok Pisin: Niu Ailan) is in grut eilân yn 'e Grutte Oseaan, dat heart by Papoea Nij-Guineä. It is it haadeilân fan 'e provinsje Nij-Ierlân en heart by de Bismarckarsjipel. It eilân hat in opfallende lange, smelle foarm en stiet bekend om syn rûge bergen en moaie kustlinen.

Skiednis De earste minsken kamen likernôch 33.000 jier lyn op it eilân oan. De earste Europeeske ûntdekking wie yn 1616 troch de Nederlânske ûntdekkingsreizgers Jacob le Maire en Willem Schouten, dy't tochten dat it in part fan Nij-Brittanje wie. Yn 1767 ûntdekte de Brit Philip Carteret dat it in apart eilân wie en joech it de namme Nova Hibernia (Latyn foar Nij-Ierlân). thumb|left|Ofbyld út 1914. Yn 1885 waard it eilân ûnder de namme Neumecklenburg (Nij-Meklenburch) in part fan 'e Dútske koloanje Dútsk Nij-Guineä. De Dútsers leine grutte kokosplantaazjes oan en leine de Kaiser-Wilhelm-Chaussee oan, hjoed-de-dei de Boluminski Highway, om it ferfier fan produkten mooglik te meitsjen. Nei de Earste Wrâldkriich kaam it eilân ûnder Australysk bestjoer. Yn 'e Twadde Wrâldkriich waard it fan 1942 oant 1945 beset troch Japan. Yn 'e Twadde Wrâldkriich waard de haadstêd Kavieng swier bombardearre.

Sûnt 1975 is it eilân ûnderdiel fan it ûnôfhinklike Papoea Nij-Guineä.

Geografy Nij-Ierlân leit tusken de Bismarcksee yn it westen en de Grutte Oseaan yn it easten. It eilân is mear as 360 kilometer lang, mar op guon plakken mar minder as 10 kilometer breed. It eilân is tige bergeftich en de trije wichtichste berchrigen binne:

Yn it suden it Hans Meyer-berchtme mei de heechste top Mount Taron (2.379 m). Yn 'e midden it Lelet-plato. Yn it noarden de Schleinitz-bergen.

It klimaat is tropysk mei in soad rein, wat soarget foar tichte reinwâlden dy't it grutste part fan it eilân oerdekke.

Befolking thumb|left|Dûke nei wrakken. Hjir in Aichi E13A De ynwenners binne Melaneezjers. Der wurde op it eilân sa'n 20 ferskillende lânseigen talen sprutsen, mar Tok Pisin en Ingelsk binne de talen yn it deistich ferkear. In unyk kultureel skaaimerk fan Nij-Ierlân is de Malagan-kultuer, in tradysje fan komplekse rituëlen en houtsnijwurk om de deaden te earjen. De measte minsken wenje yn doarpkes oan 'e kust. De grutste stêd en it bestjoerlik sintrum is Kavieng oan 'e noardpunt fan it eilân.

Ekonomy De ekonomy fan Nij-Ierlân driuwt op lânbou, fiskerij en boskbou. De wichtichste produkten foar eksport binne kopra (kokos), kakao en oaljepalmprodukten. Der is ek goudwinning op tichteby lizzende eilannen lykas Lihir. It toerisme groeit stadichoan en is fral rjochte op minsken dy't surfe en dûke by de koraalriffen en skipswrakken út de Twadde Wrâldkriich.

Kategory:Eilân yn de Grutte Oseaan Kategory:Geografy fan Papoea Nij-Guineä