CITES is in multylateraal ferdrach dat rjochte is op 'e beskerming en preservearring fan bedrige biste- en plantesoarten troch beheinings te stellen oan of hielendal it near te lizzen op 'e ynternasjonale hannel yn sokke bisten en planten of dielen fan sokke bisten en planten. "CITES" is in ferkoarte akronym dat stiet foar Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora ("Konvinsje oangeande Ynternasjonale Hannel yn Bedrige Soarten Wylde Floara en Fauna"). It ferdrach waard oarspronklik opsteld as gefolch fan in resolúsje dy't yn 1963 oannommen waard op in gearkomste fan 'e Ynternasjonale Uny foar Beskerming fan 'e Natoer (IUCN). It ferdrach waard yn 1973 sletten en trêde op 1 july 1975 yn wurking.
Leden Anno 2025 binne hast alle lannen en territoaria fan 'e wrâld lid fan CITES. Utsûnderings binne steaten mei beheinde erkenning dy't net lid binne fan 'e Feriene Naasjes, lykas Taiwan, Palestina, Kosovo, de Westlike Sahara, Abgaazje, Súd-Osseesje en Transnistrje. Dêropta is der noch in hantsjefol algemien erkende lannen dy't (noch) gjin lid is. Dêrby giet it om: East-Timor, it Fatikaan, Haïty, Kiribaty, de Marshalleilannen, de Federearre Steaten fan Mikroneezje, Naurû, Noard-Koreä, Súd-Sûdaan en Tûvalû. De measte ôfhinklike gebieten falle foar it ferdrach ûnder harren memmelân; sa fertsjintwurdigje de Feriene Steaten ek û.m. Porto Riko en Amerikaansk-Samoä, wylst Frankryk ek û.o. Martinyk, Gûadelûp en Frânsk-Polyneezje fertsjintwurdiget. De ôfhinklike territoaria fan it Feriene Keninkryk, lykas Man, Bermuda en de Falklâneilannen, binne op eigen titel lid. De Fêreu-eilannen, in selsbestjoerend oerseesk gebietsdiel fan Denemark, is gjin lid fan CITES, wylst Grienlân, it oare selsbestjoerende oerseeske gebietsdiel fan Denemark, dat wol is. Njonken lannen en territoaria is ek ien organisaasje, de Jeropeeske Uny, lid fan CITES.
Taheakken Under CITES genietsje mear as 40.900 soarten, ûndersoarten en populaasjes fan bedrige bisten en planten beskerming. Elts dêrfan is opnommen yn ien fan 'e trije taheakken fan it ferdrach. De bisten en planten dy't opnommen binne yn Taheakke III genietsje beskerming yn teminsten ien lân. Dat lân moat foar opnimming fan dat bist of dy plant yn Taheakke III de oare leden fan CITES frege hawwe om 'e hannel yn (dielen fan) dat bist of dy plant te regulearjen. Inkele foarbylden binne Hoffmans twafingerige loaiert (Choloepus hoffmanni), oanfrege troch Kosta Rika, de sitatûnga (Tragelaphus spekii), oanfrege troch Gana, en de Afrikaanske sivetkat (Civettictis civetta), oanfrege troch Botswana. De bisten en planten dy't opnommen binne yn Taheakke II wurde noch net daliks bedrige mei útstjerren, mar de ynternasjonale hannel yn dy bisten en planten moat al strang beheind wurde om foar te kommen dat it dy kant útgiet. Inkele foarbylden binne de Amerikaanske swarte bear (Ursus americanus), de wite haai (Carcharodon carcharias) en Amerikaanske ginseng (Panax quinquefolius). De bisten en planten dy't opnommen binne yn Taheakke I wurde direkt mei útstjerren bedrige. Kommersjele ynternasjonale hannel is strang ferbean en foar net-kommersjele hannel (bygelyks tusken dieretunen, foar fokprogramma's) jilde strange betingsten en moatte dreech te besetten fergunnings oanfrege wurde. Foarbylden binne de reuzepanda (Ailuropoda melanoleuca), de tiger (Panthera tigris) en de readskonkdûk (Pygathrix nemaeus), in apesoarte.
Amendeminten en feroarings Amendeminten oan 'e konvinsje moatte stipe wurde troch in twatrêde mearderheid fan 'e leden. Sokke feroarings yn it ferdrach kinne foarsteld en oannommen (of ôfwiisd) wurde op in CoP (Conference of the Parties, oftewol "Konferinsje fan 'e Leden"), dy't om 'e trije jier holden wurdt. Ek kinne nije soarten, ûndersoarten en populaasjes foarsteld wurde foar opname yn ien fan 'e taheakken, wylst soarten, ûndersoarten en populaasjes dy't al opnommen binne, tusken de taheakken ferskood wurde kinne of hielendal út 'e taheakken skrast wurde kinne, salang't dêr genôch stipe foar is. By it opnimmen fan in nije soarte, ûndersoarte of populaasje of binnen 90 dagen nei it ratifisearjen fan 'e konvinsje troch in nij lid kin der in foarbehâld makke wurde oangeande ien of mear bisten en planten. Bekende foarbehâlden binne bygelyks dy fan Iislân, Noarwegen en Japan oangeande bleinwalfisken en dat fan Saûdy-Araabje oangeande falken.
Kategory:Ferdrach út 1973 Kategory:Ferdrach mei de Jeropeeske Uny Kategory:Ferdrach mei Albaanje Kategory:Ferdrach mei Andorra Kategory:Ferdrach mei Armeenje Kategory:Ferdrach mei Azerbeidzjan Kategory:Ferdrach mei Belgje Kategory:Ferdrach mei Bosnje-Hertsegovina Kategory:Ferdrach mei Bulgarije Kategory:Ferdrach mei Denemark Kategory:Ferdrach mei Dútslân Kategory:Ferdrach mei de DDR Kategory:Ferdrach mei Eastenryk Kategory:Ferdrach mei Estlân Kategory:Ferdrach mei it Feriene Keninkryk Kategory:Ferdrach mei Finlân Kategory:Ferdrach mei Frankryk Kategory:Ferdrach mei Georgje Kategory:Ferdrach mei Gibraltar Kategory:Ferdrach mei Grikelân Kategory:Ferdrach mei Guernsey Kategory:Ferdrach mei Hongarije Kategory:Ferdrach mei Ierlân Kategory:Ferdrach mei Yslân Kategory:Ferdrach mei Itaalje Kategory:Ferdrach mei Jersey Kategory:Ferdrach mei Joegoslaavje Kategory:Ferdrach mei Kroaasje Kategory:Ferdrach mei Letlân Kategory:Ferdrach mei Lychtenstein Kategory:Ferdrach mei Litouwen Kategory:Ferdrach mei Lúksemboarch Kategory:Ferdrach mei Malta Kategory:Ferdrach mei Man Kategory:Ferdrach mei Moldaavje Kategory:Ferdrach mei Monako Kategory:Ferdrach mei Montenegro Kategory:Ferdrach mei Nederlân Kategory:Ferdrach mei Noard-Masedoanje Kategory:Ferdrach mei Noarwegen Kategory:Ferdrach mei de Oekraïne Kategory:Ferdrach mei Poalen Kategory:Ferdrach mei Portegal Kategory:Ferdrach mei Roemeenje Kategory:Ferdrach mei Ruslân Kategory:Ferdrach mei San Marino Kategory:Ferdrach mei Servje Kategory:Ferdrach mei Sloveenje Kategory:Ferdrach mei Slowakije Kategory:Ferdrach mei Spanje Kategory:Ferdrach mei Sweden Kategory:Ferdrach mei Switserlân Kategory:Ferdrach mei Syprus Kategory:Ferdrach mei Tsjechje Kategory:Ferdrach mei Tsjechoslowakije Kategory:Ferdrach mei Turkije Kategory:Ferdrach mei Wyt-Ruslân Kategory:Ferdrach mei Anguilla Kategory:Ferdrach mei Antigûa en Barbûda Kategory:Ferdrach mei Arûba Kategory:Ferdrach mei de Bahama's Kategory:Ferdrach mei Barbados Kategory:Ferdrach mei Belize Kategory:Ferdrach mei Bermuda Kategory:Ferdrach mei de Britske Famme-eilannen Kategory:Ferdrach mei Dominika Kategory:Ferdrach mei de Dominikaanske Republyk Kategory:Ferdrach mei El Salvador Kategory:Ferdrach mei de Feriene Steaten Kategory:Ferdrach mei Grenada Kategory:Ferdrach mei Grienlân Kategory:Ferdrach mei Gûatemala Kategory:Ferdrach mei Hondoeras Kategory:Ferdrach mei Jamaika Kategory:Ferdrach mei de Kaaimaneilannen Kategory:Ferdrach mei Kanada Kategory:Ferdrach mei Kosta Rika Kategory:Ferdrach mei Kuba Kategory:Ferdrach mei Kurasau Kategory:Ferdrach mei Meksiko Kategory:Ferdrach mei Montserrat Kategory:Ferdrach mei de Nederlânske Antillen Kategory:Ferdrach mei Nikaragûa Kategory:Ferdrach mei Panama Kategory:Ferdrach mei Sint-Finsint en de Grenadinen Kategory:Ferdrach mei Sint-Kits en Nevis Kategory:Ferdrach mei Sint-Lusia Kategory:Ferdrach mei Sint-Marten Kategory:Ferdrach mei Trinidad en Tobago Kategory:Ferdrach mei de Turks- en Kaikoseilannen Kategory:Ferdrach mei Argentynje Kategory:Ferdrach mei Bolivia Kategory:Ferdrach mei Brazylje Kategory:Ferdrach mei de Falklâneilannen Kategory:Ferdrach mei Ekwador Kategory:Ferdrach mei Fenezuëla Kategory:Ferdrach mei Guyana Kategory:Ferdrach mei Kolombia Kategory:Ferdrach mei Oerûguay Kategory:Ferdrach mei Paraguay Kategory:Ferdrach mei Perû Kategory:Ferdrach mei Sily Kategory:Ferdrach mei Suriname Kategory:Ferdrach mei Afganistan Kategory:Ferdrach mei Bachrein Kategory:Ferdrach mei Bangladesj Kategory:Ferdrach mei Birma Kategory:Ferdrach mei Brûnei Kategory:Ferdrach mei Bûtan Kategory:Ferdrach mei de Feriene Arabyske Emiraten Kategory:Ferdrach mei de Filipinen Kategory:Ferdrach mei Fjetnam Kategory:Ferdrach mei Yndia Kategory:Ferdrach mei Yndoneezje Kategory:Ferdrach mei Irak Kategory:Ferdrach mei Iran Kategory:Ferdrach mei Israel Kategory:Ferdrach mei Japan Kategory:Ferdrach mei Jemen Kategory:Ferdrach mei Jordaanje Kategory:Ferdrach mei Kambodja Kategory:Ferdrach mei Katar Kategory:Ferdrach mei Kazachstan Kategory:Ferdrach mei Kirgyzje Kategory:Ferdrach mei Koeweit Kategory:Ferdrach mei Laos Kategory:Ferdrach mei Libanon Kategory:Ferdrach mei de Maldiven Kategory:Ferdrach mei Maleizje Kategory:Ferdrach mei Mongoalje Kategory:Ferdrach mei Nepal Kategory:Ferdrach mei Oezbekistan Kategory:Ferdrach mei Oman Kategory:Ferdrach mei Pakistan Kategory:Ferdrach mei Saûdy-Araabje Kategory:Ferdrach mei Sina Kategory:Ferdrach mei Singapoer Kategory:Ferdrach mei Sry Lanka Kategory:Ferdrach mei Súd-Koreä Kategory:Ferdrach mei Syrje Kategory:Ferdrach mei Tadzjikistan Kategory:Ferdrach mei Tailân Kategory:Ferdrach mei Turkmenistan Kategory:Ferdrach mei Austraalje Kategory:Ferdrach mei de Cookeilannen Kategory:Ferdrach mei Fanûatû Kategory:Ferdrach mei Fidzjy Kategory:Ferdrach mei Nij-Seelân Kategory:Ferdrach mei Niûé Kategory:Ferdrach mei Palau Kategory:Ferdrach mei Papoea Nij-Guineä Kategory:Ferdrach mei de Pitcairneilannen Kategory:Ferdrach mei de Salomonseilannen Kategory:Ferdrach mei Samoä Kategory:Ferdrach mei Tonga Kategory:Ferdrach mei Algerije Kategory:Ferdrach mei Angoala Kategory:Ferdrach mei Benyn Kategory:Ferdrach mei Boerkina Faso Kategory:Ferdrach mei Boerûndy Kategory:Ferdrach mei Botswana Kategory:Ferdrach mei it Britsk Territoarium yn de Yndyske Oseaan Kategory:Ferdrach mei Dzjibûty Kategory:Ferdrach mei Egypte Kategory:Ferdrach mei Ekwatoriaal-Guinee Kategory:Ferdrach mei Eritreä Kategory:Ferdrach mei Etioopje Kategory:Ferdrach mei Gabon Kategory:Ferdrach mei Gambia Kategory:Ferdrach mei Gana Kategory:Ferdrach mei Guinee Kategory:Ferdrach mei Guinee-Bissau Kategory:Ferdrach mei Ivoarkust Kategory:Ferdrach mei Kaapverdje Kategory:Ferdrach mei Kameroen Kategory:Ferdrach mei Kenia Kategory:Ferdrach mei de Komoaren Kategory:Ferdrach mei Kongo (Demokratyske Republyk) Kategory:Ferdrach mei Kongo (Republyk) Kategory:Ferdrach mei Lesoto Kategory:Ferdrach mei Libearia Kategory:Ferdrach mei Lybje Kategory:Ferdrach mei Madagaskar Kategory:Ferdrach mei Malawy Kategory:Ferdrach mei Maly Kategory:Ferdrach mei Marokko Kategory:Ferdrach mei Mauretaanje Kategory:Ferdrach mei Mauritsius Kategory:Ferdrach mei Mozambyk Kategory:Ferdrach mei Namybje Kategory:Ferdrach mei Nigearia Kategory:Ferdrach mei Niger Kategory:Ferdrach mei Rûanda Kategory:Ferdrach mei Sambia Kategory:Ferdrach mei Sao Tomee en Prinsipe Kategory:Ferdrach mei Senegal Kategory:Ferdrach mei de Seysjellen Kategory:Ferdrach mei Sierra Leöane Kategory:Ferdrach mei Simbabwe Kategory:Ferdrach mei de Sintraal-Afrikaanske Republyk Kategory:Ferdrach mei Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha Kategory:Ferdrach mei Somaalje Kategory:Ferdrach mei Súd-Afrika Kategory:Ferdrach mei Sûdan Kategory:Ferdrach mei Swazylân Kategory:Ferdrach mei Tanzania Kategory:Ferdrach mei Togo Kategory:Ferdrach mei Tsjaad Kategory:Ferdrach mei Tuneezje Kategory:Ferdrach mei Uganda