Die Helsinki-Vantaa-lughawe (IATA: HEL; ICAO: EFHK; Fins: Helsinki-Vantaan lentoasema, Sweeds: Helsingfors-Vanda flygplats) is die belangrikste internasionale lughawe van die stad Helsinki, sy omliggende metropolitaanse gebied, en die Uusimaa-streek in Finland. Die lughawe is in die naburige stad Vantaa geleë, ongeveer 5 km wes van Tikkurila, die administratiewe sentrum van Vantaa en 17 km noord van Helsinki se middestad. Die lughawe word deur die staatsbeheerde Finavia bedryf.
Die lughawe is verreweg die besigste in Finland en die vierde besigste in die Nordiese lande wat passasiersgetalle betref. Sowat 90% van Finland se internasionale lugverkeer gaan deur die Helsinki-lughawe. In 2022 het die Helsinki-lughawe altesaam 12,9 miljoen passasiers gehuisves, waarvan 87% internasionale passasiers en 13% binnelandse passasiers was. Die lughawe hanteer gemiddeld 350 vertrekke per dag.
Die lughawe is die hoofspilpunt vir Finnair, die vlagdraer van Finland, en sy filiaal Nordic Regional Airlines. Dit is ook 'n spilpunt vir CityJet (namens SAS) en 'n bedryfsbasis vir Jet Time, Norwegian Air Shuttle, SunClass Airlines en TUI fly Nordic.
Helsinki-lughawe bedien ongeveer 50 gereelde lugrederye, met 80 geskeduleerde bestemmings na ander dele van Europa en 21 direkte langafstandroetes na Asië, die Midde-Ooste en Noord-Amerika. Daar is ook 35 huurbestemmings, insluitend talle langafstand-huurbestemmings.
Die lughawe, wat oorspronklik vir die Olimpiese Somerspele van 1952 in Helsinki gebou is, bied vandag werk aan 25 000 mense met 1 500 maatskappye wat by hierdie lughawe sake bedryf.
Finavia beoog om die posisie van die Helsinki-lughawe in transito-passasiersverkeer tussen Europa en Asië te versterk, en om die aantal direkte verbindings na Europa te verhoog. Helsinki-lughawe se minimum omkeertyd van 35 minute is van die kortste in Europa. Volgens Finavia se opnames kies soveel as een uit elke drie passasiers hul vlugroete op grond van die transito-lughawe.
Geskiedenis duimnael|Lugfoto van die eerste terminaal by die Helsinki-lughawe in 1963/1964 duimnael|Helsinki-lughaweterminaalgebied in 1969 duimnael|regs|'n Binneaansig van terminaal 2 by die Helsinki-lughawe. Op die voorgrond is Finnair se lugvaarthoof Olavi Siirilä (links) en die uitvoerende hoof, Gunnar Korhonen (regs). duimnael|regs|Die ou ingang na terminaal 2.
Nuwe terminaal en Asiatiese vlugte (1970's–1990's) In 1973 is die eerste veiligheidskontrole vir internasionale vlugte ingestel. Die naam Helsinki-Vantaa-lughawe is vanaf 1977 gebruik. Die poskode van die lughawe was 01530 Helsinki-Lento tot 1974, 01530 Helsinki-Vantaa-Lento van 1974 tot 1983 en 01530 Vantaa vanaf 1983.
Die Finse Weermag het die lughawe in die laat herfs van 1977 omsingel om die lughawe teen 'n moontlike terreuraanval deur die Rooi Leër-faksie te beskerm.
Nuwe millennium (2000–2009) 'n Historiese gebeurtenis in 2000 was toe die jaarlikse aantal besoekers aan die Helsinki-Vantaa-lughawe 10 miljoen oorskry het. Lugverkeerbeheer het van die sogenaamde "grot" na sy nuwe bogrondse perseel beweeg.
Nuwe grensbeheermaatreëls van die Schengen-ooreenkoms is in 2001 in gebruik geneem. Die derde aanloopbaan is op 28 November 2002 ingewy en die eerste gebruiker was Finnair se McDonnell Douglas MD-11 op pad na New York. In 2004 is die internasionale terminaal weer uitgebrei en 'n nuwe winkelgebied is vir langafstandpassasiers geopen. ’n Nuwe lugvragdiens is geopen vir passasiers met oormassa bagasie. 24 nuwe outomatiese inweegtoonbanke is in 2006 in gebruik geneem.
Op 13 Augustus 2007 is die nuwe Hilton Helsinki-Vantaa Airport naby die lughawe geopen, met 330 kamers. Onafhanklike gebruik van parallelle aanloopbane het in November 2007 'n aanvang geneem.
'n Gratis WLAN- netwerk is op 25 November 2008 by die lughawe geopen.
Beduidende groei en uitbreiding (2010–hede) Gedurende die 2010's het die Helsinki-lughawe groot toenames in die aantal jaarlikse passasiers ervaar. In 2010 het die lughawe 12 883 399 passasiers hanteer, 'n toename van 2,2 persent vergeleke met 2009. Lugvrag het met 29,4 persent toegeneem.
In April 2010 het Norwegian Air Shuttle sy eerste roetes na Oslo en Stockholm met behulp van Boeing 737-stralers geopen. Nou is die lugredery een van die grootste operateurs by die lughawe met byna 40 bestemmings in Europa, Asië en Afrika. In 2011 het die Helsinki-lughawe sy grootste groei in 'n enkele jaar in die aantal passasiers gesien. Die aantal jaarlikse passasiers is met 2 miljoen passasiers verhoog en die lughawe het die mylpaal van 14 miljoen passasiers bereik. EasyJet het egter drie roetes gekanselleer, van Helsinki na Manchester, Londen-Gatwick, en Parys-Charles de Gaulle, met die rede: swak aanvraag by Helsinki.
In November 2011 het Austrian Airlines sy Wene-Helsinki-bedrywighede gekanselleer. In dieselfde jaar het Czech Airlines sy Helsinki-bedrywighede gestaak weens swak aanvraag. 'n Jaar daarna het LOT Polish Airlines sy diens na Helsinki gekanselleer. In 2014 het 'n aantal lugrederye soos Aer Lingus, Germanwings en S7 Airlines dienste na Helsinki gekanselleer.
Terminale Terminaal 1 Terminaal 1 is in 1952 geopen vir binnelandse vlugte, maar vanaf 2009 is dit ook vir internasionale vlugte gebruik. As deel van Helsinki-lughawe se 10-jaar-ontwikkelingsprogram, is Terminaal 1 op 21 Junie 2022 gesluit en alle vlugte is in 'n enkele terminaal gekonsentreer.
Terminaal 2 Terminaal 2 (hekke 12–55) is in 1969 geopen vir internasionale bedrywighede en bedien tans ook binnelandse vlugte. Dit is die grootste van die twee passasiersterminale by die lughawe. Alle interkontinentale vlugte vertrek vanaf Terminaal 2. Die nie-Schengen-gebied van Terminaal 2 is in 2009 vergroot wat die lughawe in staat gestel het om agt wyerompvliegtuie by hekke gelyktydig te akkommodeer. 'n Nuwe winkelgebied en 'n spa vir passasiers op langafstandvlugte is geopen, en die verdeling tussen binnelandse en internasionale vlugte is verwyder. Terminaal 2 het 'n groot aantal restaurante, kroeë en winkelsentrums. Die terminaal is toegerus met 26 vliegtuigparkeerplekke met straalbrûe. Die terminaal het 'n treinverbinding met die Helsinki Sentrale spoorwegstasie.
Terminaal 2-passasiersgeriewe sluit in: talle belastingvrye winkels, Avis-, Europcar- en Hertz-motorhuur, gratis draadlose internettoegang, kragsokke, sluitkaste, slaapplekke en oordragdienstoonbanke. Valutawissel, kitsbanke (OTM's), toeriste-inligting en 'n Alepa-kruidenierswinkel en apteek is ook beskikbaar. Vir kinders is daar ook verskeie speelkamers.
Eetgeriewe sluit Burger King en O'Learys Sports Bar, asook talle ander restaurante en kafees in. Terminaal 2 sluit ook twee Finnair-sitkamers in: Finnair Lounge in die Schengen-area en Finnair Premium Lounge in die nie-Schengen-area.
Terminaal 2 word gebruik deur lid-lugrederye van Oneworld- en SkyTeam-lugrederyalliansies en die meeste van die nie-verbonde lugrederye. Turkish Airlines is 'n uitsondering onder Star Alliance-lugrederye deur Terminaal 2 te gebruik. Byna alle huurvlugte word by Terminaal 2 hanteer, waar ook geskeduleerde dienste hanteer word. Die huidige lugrederye wat Terminaal 2 gebruik, is Aeroflot, Air France, Belavia, Blue Air, British Airways, Corendon Airlines, Czech Airlines, Finnair, Nordic Regional Airlines, Freebird Airlines, Jet Time, Japan Airlines, KLM, Norwegian Air Shuttle, Nouvelair Tunisie, Qatar Airways, Royal Jordanian, Sunclass Airlines, TUI fly Nordic, TUI Airways, Turkish Airlines en Ukraine International Airlines.
Daar is verskeie lughawehotelle en kantoorgeboue op die lughaweterrein. Die Aviapolis is 'n nuwe internasionale sakepark aangrensend aan die Helsinki-lughawegebied, wat reeds die bedrywighede van talle maatskappye rondom die lughawe huisves. In 2013 het Finnair sy nuwe hoofkantoor, bekend as "House of Travel and Transportation" ("HOTT") geopen. Die konstruksie van HOTT het in Julie 2011 begin en is in Junie 2013 betyds voltooi.
Grondhantering Airpro, Aviator en Swissport verskaf grondhanteringsdienste vir lugrederye.
Aanloopbane Helsinki-lughawe het drie aanloopbane. Die aanloopbane kan opstygings en landings van die swaarste vliegtuie wat deesdae gebruik word, soos die Airbus A380, hanteer. Die gebruik van drie aanloopbane verseker dat twee aanloopbane in werking gehou kan word wanneer die skoonmaak van sneeu en ys nodig is.
Aanloopbaangebruiksbeginsels Daar is ongeveer twintig verskillende aanloopbaankombinasies in gebruik. Die primêre aanloopbaan vir landings is aanloopbaan 2 (15) vanaf die noordweste, dws vanuit die rigting van Nurmijärvi, of aanloopbaan 1 (22L) vanaf die noordooste, dws vanuit die rigting van Kerava, terwyl die primêre aanloopbaan vir opstygings aanloopbaan 3 (22R) na die suidweste is, in die rigting van Wes-Vantaa en Espoo. Vliegtuie met lae geraas kan terselfdertyd vanaf aanloopbaan 1 (22L) na die suide opstyg. Wanneer die wind uit die noorde of ooste is, word aanloopbaan 3 (04L) of aanloopbaan 1 (04R) gewoonlik vir landings gebruik, dit wil sê, vir naderings vanuit die suidweste, die rigting van Wes-Vantaa en Espoo, terwyl opstygings gemaak word vanaf Aanloopbaan 1 (04R) na die noordooste in die rigting van Kerava.
Gedurende die nag word landings hoofsaaklik uitgevoer deur gebruik te maak van aanloopbaan 2 (15) vanaf die noordweste, dws vanuit die rigting van Nurmijärvi, en opstygings met behulp van aanloopbaan 3 (22R) na die suidweste, in die rigting van Espoo. Straalvliegtuiglandings na aanloopbaan 2 (33) vanaf die suidooste en opstygings vanaf aanloopbaan 2 (15) na die suidooste word vermy weens digte bevolking in die geaffekteerde gebiede. Gedurende die nag word skroefvliegtuie na die suidooste ook verbied tensy lugverkeerveiligheid anders bepaal. Lugverkeerveiligheid is die hoofrede waarom daar nie altyd die optimale aanloopbaan vir geraasbeheer gekies kan word nie.
Tegnologie (CDM) In Oktober 2012 het Finavia Airport CDM (Collaborative Decision Making) by die Helsinki-lughawe geïmplementeer. Dit is 'n prosedure deur Eurocontrol, die Europese Organisasie vir Veiligheid van Lugnavigasie, wat lughawebedryf ontwikkel deur samewerking tussen vennote by die lughawe te verhoog. Lughawe CDM het ten doel om koste te verminder, laer emissies te bereik, stiptelikheid van bedrywighede te verbeter en kliëntetevredenheid by die lughawe te verhoog. Helsinki-lughawe was die sewende Europese en eerste Noord-Europese lughawe wat die program aanvaar het.
Bedrywighede Passasierbedrywighede Die Helsinki-lughawe is deur passasiersdienste met meer as 140 bestemmings wêreldwyd en meer as 50 lande verbind. Helsinki-lughawe het ongeveer 50 lugrederye wat gereeld werk. Daarbenewens is daar talle huurlugrederye wat by die lughawe werk. Die lughawe is die hoofspilpunt vir Finnair, wat weekliks meer as 1100 vlugte na Europa, Asië en Noord-Amerika bedryf. Die lughawe word ook as 'n bedryfsbasis gebruik deur Norwegian Air Shuttle; die laekosteredery bedryf meer as 230 vlugte weekliks na elders in Europa sowel as die Verenigde Arabiese Emirate en Marokko.
Vragbedrywighede duimnael|regs|TNT Airways Boeing 737-300F-vragtuig by sy vragterminaal en DHL Aviation A300-600F in die agtergrond. Helsinki-lughawe is een van die besigste lughawens in die Nordiese lande wat vraghantering betref. In 2012 het die lughawe 192 204 ton vrag hanteer wat die lughawe die grootste in die Nordiese lande maak.