thumb|Kapel van de Wampenberg Arendonk is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. Arendonk is de hoofdplaats van het kieskanton en het gerechtelijk kanton Arendonk.
Toponymie Doorheen de eeuwen kwam Arendonk in de archieven voor als Arendoncq, Arendonc en Arendonck. De toponiem Arendonk bevat de twee woorddelen Aren- en donk. Aren-, afgeleid van a in de betekenis van stromend water. Het woord donk slaat op hooggelegen land nabij laagten en water. De naam Arendonk betekent dus hoger gelegen land tussen aren, kleine riviertjes die naar de Wamp vloeien.Beschrijving Arendonk
Geschiedenis In 1212 ontving Arendonk de stadsrechten van Hendrik I, Hertog van Brabant. In het ancien régime hoorde Arendonk bij het hertogdom Brabant, meer bepaald bij het Land van Turnhout. Vanaf de 17e eeuw was Arendonk een afzonderlijke heerlijkheid.
In de middeleeuwen stond Arendonk bekend om de valkerij. Het vangen en africhten van roofvogels was een specialiteit waarvoor de vrijheid bij veel vorstenhuizen bekend stond. Toen in 1460 toestemming gegeven werd om linnen- en tijkweverijen op te richten brachten deze grote welstand onder de bevolking. Tot 1800 bezat de tijkweversgilde een eigen verkoophal te Antwerpen. In de 19e eeuw kwam de sigarenindustrie op en in de hoogdagen werden door ruim vijftien fabrikanten jaarlijks zo’n 30 miljoen sigaren vervaardigd.
Tweede Wereldoorlog De gemeente werd rond 20 mei 1940 bezet door het Duitse leger en bevrijd op 8 september 1944.
Geografie Kernen De verschillende historische woonkernen zijn grotendeels aan elkaar gegroeid. Toch zijn naast het centrum van Arendonk nog gehuchten te onderscheiden zoals de Voorheide (of de "Vraai"), den Berendonk, den Heikant, de Huiskes en den Broekkant. De Voorheide heeft een eigen parochie met een rooms-katholieke kerk. Buurtschap De Lusthoven heeft een eigen kapel die als hulpkerk in gebruik is.
Arendonk is in 1976 niet gefusioneerd met buurgemeenten, waardoor het geen deelgemeenten heeft.
Straatnamen Arendonk heeft een aantal merkwaardige straatnamen, waaronder Bellekens, Rode Del, Saren, Voorhoofd en Zoenbraak.
Aangrenzende gemeenten
Bezienswaardigheden thumb|Telowerelè'er en de Toremansmolen thumb|Monument Oorlogsslachtoffers thumb|Kunst in de beeldentuin Karel I
"Den telowerelè'er" (de bordenlikker) is een klein monument vernoemd naar de bijnaam van de Arendonkenaars. Het ligt nabij de Toremansmolen, een andere bezienswaardigheid in het dorp. De neogotische Onze-Lieve-Vrouw en Sint-Jobkerk aan de Vrijheid.Fiche Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw en Sint-Job; De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed. Gearchiveerd op 25 juni 2016. De sobere laat-barokke Kapel van de Wampenberg.Fiche Kapel in sobere laat-barokstijl; De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed. Gearchiveerd op 25 juni 2016. Het voormalig klooster Sint-Agnetendal. De Berendonkse Hoeve, gebouwd in 1756 en destijds in het bezit van de abdij van Postel.https://inventaris.onroerenderfgoed.be/dibe/relict/75457 Fiche Berendonkse Hoeve; De Invetaris van het Bouwkundig Erfgoed Heemhuis van heemkundige kring 'Als Ice Can' met heem- en sigarenmakersmuseum. Het monument ter nagedachtenis van de slachtoffers van beide Wereldoorlogen, op de markt. De beeldentuin Karel I, achter de kunstacademie.
Natuur en landschap Arendonk ligt in de Noorderkempen op een hoogte van 20 à 30 meter, aflopend naar het zuiden. De belangrijkste waterloop is de Wamp, die in zuidwestelijke richting naar de Kleine Nete stroomt. Ten noordoosten ligt het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten.
In de omgeving van Arendonk liggen bossen, resultaat van heide-ontginningen. Het gebied Kwade Putten omvat het bosgebied Hoge Vijvers en enkele landgoederen met tot vijvers uitgegraven voormalige vennen. Verdere natuurgebieden zijn Goorken en Rode Del. Ook het beschermd natuurgebied De Liereman ligt gedeeltelijk in Arendonk.
Demografie Samenstelling bevolking De Kempense gemeente telt ruim 13.000 inwonerswww.gva.be Bevolkingsgroei 2016. Gearchiveerd op 5 februari 2017., waarvan ruim 1440 inwoners met Nederlandse nationaliteit. In totaal zijn er 96 verschillende nationaliteiten in Arendonk, de bewoners van het asielcentrum niet meegerekend.
Evolutie van het inwonertal
Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1980= inwonertal per 1 januari 1977: Gebiedsuitwisseling met Retie (verlies van 26 inwoners)
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 11.203 100,0 1993 11.370 101,5 1994 11.366 101,5 1995 11.366 101,5 1996 11.484 102,5 1997 11.578 103,3 1998 11.597 103,5 1999 11.741 104,8 2000 11.805 105,4 2001 11.883 106,1 2002 11.934 106,5 2003 12.040 107,5 2004 12.119 108,2 2005 12.179 108,7 2006 12.215 109,0 2007 12.329 110,1 2008 12.528 111,8 2009 12.679 113,2 2010 12.758 113,9 2011 12.855 114,7 2012 12.894 115,1 2013 12.941 115,5 2014 12.956 115,6 2015 13.053 116,5 2016 13.142 117,3 2017 13.261 118,4 2018 13.281 118,5 2019 13.293 118,7 2020 13.290 118,6 2021 13.207 117,9 2022 13.297 118,7 2023 13.344 119,1 2024 13.391 119,5 2025 13.323 118,9 2026 13.426 119,8
Politiek Structuur De gemeente Arendonk ligt in het kieskanton Arendonk en het provinciedistrict Turnhout. Deze maken deel uit van het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en de kieskring Antwerpen.
Arendonk Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Turnhout Arendonk BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenMechelen-TurnhoutTurnhout ArendonkArendonkVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
College van burgemeester en schepenen Naam PartijFunctie en bevoegdheden Rob Blockx CD&V Burgemeester Algemeen beleid, vergunningen en handhaving, veiligheid en burgerlijke stand. Joke Segers CD&V Eerste schepen Financiën, onderwijs, kinderopvang, gezin, communicatie en public relations. Alek Dom CD&V Tweede schepen Omgeving, duurzaamheid, cultuur en erfgoed. Brent Jansen CD&V Derde schepen Sport, jeugd, buurtwerking en toerisme. Luc Bouwen CD&V Vierde schepen Openbare werken, mobiliteit, lokale economie en landbouw. Erwin Cools CD&V Vijfde schepen + voorzitter Bijzonder Comité Sociale Dienst Sociaal beleid, betrokkenheid en senioren.
Geschiedenis thumb|De Onze-Lieve-Vrouw en Sint-Jobkerk thumb|Duivenaccommodatie van Karel Meulemans
Lijst van burgemeesters Periode Burgemeester 1800 - 1804 Frans TardieAfzetting burgemeester Tardie. Benoeming Wouters tot burgemeester en Gillis tot adjunct van de burgemeester, 1804; Inventaris van het archief van de provincie Antwerpen: Burgemeesters 1798-1970. Gearchiveerd op 24 september 2019. 1804 - 1815 Jan Frans WoutersOntslag van Wouters als burgemeester. Benoeming G. De Vocht tot burgemeester, 1815; Inventaris van het archief van de provincie Antwerpen: Burgemeesters 1798-1970. Gearchiveerd op 24 september 2019. 1815 - 1818 Willem De Vocht 1818 - 1830 Jan Frans Wouters 1830 - 1836 Willem De Vocht 1836 - 1873 Petrus Hubertus Verbist 1873 - 1893 August Gilles 1893 - 1914 Jan-Baptist Peeters 1914 - 1922 Hendrik Maes 1922 - 1937 Hendrik Lens (KVV) 1937 - 1939 Frans Borgmans (KVV) 1939 - 1940 Jan Van Poppel (Kath. Verb.) 1940 Pieter Blockx (KVV, waarnemend burgemeester) 1941 - 1944 Jan Goris (Onafhankelijk, oorlogsburgemeester) 1944 - 1964 Jan Van PoppelInhuldiging oud-burgemeester Jan Van Poppel herleeft op YouTube; Het Nieuwsblad; 12 maart 2013. Gearchiveerd op 16 augustus 2016. (CVP) 1965 - 1976 Victor Maes (CVP) 1977 - 1982 Jef Bouwen (CVP) 1983 - 1989 Karel Van Gool (CVP) 1989 - 2000 Jef Bouwen (CVP) 2001 - 2012 Ernest Buijs (CVP / CD&V) 2013 - 2024 Kristof Hendrickx (N-VA) 2024 - heden Rob Blockx (CD&V)
Legislatuur 1983 - 1988 Volksunie trok naar de kiezer onder de naam GOED (dit stond voor Gemeentebelangen, Openheid, Eerlijkheid, Democratie). Ze behaalden drie verkozenen. SP hield stand en behield haar 7 zetels. De CVP bleef de grootste partij maar verloor haar absolute meerderheid. De partij vormde een coalitie met de liberale PVV. Burgemeester was Karel Van Gool.
Legislatuur 1995 - 2000 Volksunie, SP, PVV en onafhankelijken trokken samen naar de kiezer met de lijst NIEUW.Geschiedenis N-VA Arendonk; N-VA Arendonk. Gearchiveerd op 8 oktober 2018. Burgemeester was Jef Bouwen van de CVP, die met 11 zetels nipt een absolute meerderheid behaalde.
Legislatuur 2019 - 2024 Burgemeester was Kristof Hendrickx (N-VA). Hij leidde een coalitie bestaande uit N-VA en CD&V. Samen vormden ze de meerderheid met 16 op 23 zetels. In januari 2023 maakte CD&V bekend dat het verder ging onder de naam 'Iedereen 2370'. Men wilde hiermee naar eigen zeggen het lokale karakter benadrukken, maar bleef wel officieel een afdeling van CD&V.Jongeren krijgen hun zin: CD&V Arendonk koppelt zich los en gaat door als ‘Iedereen 2370’, Het Nieuwsblad; 22 januari 2023.
Legislatuur 2024 - 2030 Burgemeester werd Rob Blockx (Iedereen 2370). Zijn lijst Iedereen 2370 behaalde een absolute meerderheid van 14 op 23 zetels en ging alleen besturen. De partijen N-VA+, Vlaams Belang en Vooruit vormen de oppositie.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 23 december 2021. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2006; Vlaanderenkiest.be. 14-10-2012Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2012; Vlaanderenkiest.be. Gearchiveerd op 29 oktober 2021. 14-10-2018Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2018; Vlaanderenkiest.be. Gearchiveerd op 21 november 2021. 13-10-2024 Stemmen / Zetels %21%21%21%21%21%23%23%23%23 CVP1/ CD&V+N-VAA/ CD&V2/ iedereen 23703 45,9311139,251947,311245,111137,111035,05A1028,572724,32652,5314 CD&V+N-VAA/N-VA3/ N-VA+C- - - - - 31,203838,531020,9C5 A+1/ N-VA+C- - - - - 17,731415,801312,112 Agalev1/ Groen!2/ sp.a-GroenD/ Meer dan Groen3 - - 8,761110,06117,17113,9120- 14,8D34,930 SP1/ NIEUWB/ sp.a3/ sp.a-GroenD/ Vooruit4 31,491729,651725,181538,07B923,491522,043616,26346,941 PVV1/ NIEUWB/ VLD2 12,511210,87127,881111,21227,6321- - -VU1/ GOED2/ NIEUWB8,361 115,392 310,881 2- - - - - Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- - - 6,77108,571113,64228,172110,32214,823 NN.V.A.- - - - 12,472- - - - AGB- 4,830- - - - - - - BVA1,710- - - - - - - -Totaal stemmen 6611 7144766079178129817283658674 6263Opkomst % 96,4195,2994,34 93,2993,9 68,6Blanco en ongeldig %4,69 5,253,884,674,214,2 2,62,8 0,5 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes uitgedrukt. De grootste partij is in kleur.
Cultuur Bijnamen Een inwoner van Arendonk wordt een ArendonkenaarVRTtaal.net - Arendonk genoemd. De bijnaam van de Arendonkenaar is "den telowerelè'er" (de bordenlikker). Naar verluidt likten vroeger de Arendonkenaren hun bord schoon, om niks van het schaarse voedsel verloren te laten gaan.
Evenementen Sinte Katrinazingen Driekoningen zingen doet men in tegenstelling tot de buurgemeenten niet in Arendonk. Op 25 november gaan kinderen 's avonds huis aan huis Sinte Katrinazingen, waarbij ze snoep krijgen. De tekst luidt als volgt:
Sinte Katrina, fille fille mina, een kjeske voor ne cent, En al wie daar niet over kan, over een kjeske, over een kjeske voor ne cent. Laat ons, laat ons, Ne goeien avond onder ons.
Teljoorlekkersdag