duum|369x369px|Cholesterinpalmitat, en Cholesterinester Cholesterinester sünd cheemsch Verbinnen twischen Cholesterin un verschedenen Fettsüren. Se höört to de Stoffkoppel vun de Ester un speelt as Twischenstappen un Spiekerstoffen binnen den Stoffwessel vun de Warveldeerter en wichtige Rull. Dorüm sünd se ok en Deel vun de Minschenkost.
Binnen de Pharmaindustrie warrt Cholesterinester as Bestanddeel vun künstliche Vesikel bruukt. To de Fettsüren, de in natürliche Cholesterinester meist vörkaamt, höört Palmitinsür, Ölsür und Linolensür.
Physiologie Dat Cholesterin, wat in't Minschenblot mit Hülp vun Lipoproteinen transporteert warrt, liggt to rund söventig Perzent as Cholesterinester vör. Op disse Wies kann de Lever dat lichter afbuen. An all Plasmalipiden hett dat en Andeel vun ungefäähr sössunörtig Perzent.
De Cholesterinester in't Blutplasma warrt binnen den Liev dör dat Enzym Lecithin-Cholesterin-Acyltransferase (LCAT) opbaut. Disse Bildung geschüht op HDL-Deelkes un is en Bestanddeel vun den umkehrten Cholesterintransport. Dorbi nehmt HDL-Deelkes överflödig Cholesterin ut de Zellen op un bringt dat na de Lever. Dor warrt de Cholesterinester dör de hormoonafhängig Lipase wedder afbaut. Cholesterinester, de mit de Nahrung opnahmen warrt, warrt in'n Darm mit Hülp vun de dör Gallensalten aktiveerte Lipase in ehr Bestanddelen utenannerneemt.
Cholesterinester, de sik as nich oplösliche Spiekerform vun Cholesterin binnen de Zellen ansammelt, warrt dör de Sterol-O-Acyltransferase opbaut. Grote Mengen vun disse Spiekerform in Makrophagen un in de glatte Muskulatuur gelt as dat eerste Teken för Arteriosklerose.
Flüssigkristallen duum|Thermochrome Flüssigkristallbeschichtung einer Zeitschrift. In't Johr 1888 hett de öösterrieksche Botaniker Friedrich Reinitzer an dat vun em sülven herstellte Cholesterinester Cholesterylbenzoat as Eerst de flüssigkristalline Phase opdeckt. Ok dat Cholesterylacetat, wat he ok synthetiseert harr, wiest – as vele annere Cholesterinester – disse Egenschap.
Över vele Johrtiehen weg bleven de cholesterischen Flüssigkristallen en wissenschaftlich Besünnerheit, ahn dat se en praktische Bedüden kregen. Eerst in't Johr 1960 funn de US-amerikaansche Forscher James Fergason en bruukbor Anwennung för disse Stoffklass. He bruuk Cholesterinester för de bildliche Temperatuurmeten dör Thermochromie un schaff dor mit een vun de eersten technischen Insettmöglichkeiten för Flüssigkristallen.
Weiterführende Literatur
Guido Majno, Isabelle Joris: Cells, tissues, and disease: principles of general pathology. 2nd Edition. Oxford University Press US, 2004, ISBN 0-19-514090-7, S. 92ff.
Weblinks
reactome: Cholesterol esters Cholesterinester bei ChEBI
Enkelnachweese
Kategorie:Stoffgrupp