mini|hochkant|Der deutsche Filmemacher İlker Çatak mit der gewonnenen Trophäe für Gelbe Briefe (2026)

Mit dem Goldenen Bären wird bei den jährlich veranstalteten Internationalen Filmfestspielen von Berlin der beste Langfilm im internationalen Wettbewerb prämiert. Offiziell werden damit die Filmproduzenten des siegreichen Beitrags ausgezeichnet und nicht die Regisseure.Die Preise der Internationalen Jury. In: berlinale.de, abgerufen am 8. März 2021. Der Goldene Bär ist damit die wichtigste Auszeichnung des Festivals noch vor dem Großen Preis der Jury (Silberner Bär).

Das Motiv wurde, wie es auch beim Goldenen Löwen der Filmfestspiele von Venedig oder der Goldenen Palme der Filmfestspiele von Cannes auf die jeweilige Stadt bezogen der Fall ist, aus dem Stadtwappen Berlins entnommen. Über die Vergabe des Goldenen Bären stimmt seit 1956 eine internationale Fachjury ab, die sich meist aus Filmschaffenden zusammensetzt. Von 1951 bis 1955, als die Berlinale noch nicht vom Filmproduzentenverband FIAPF den Status eines A-Festivals erhalten hatte, wurde der Hauptpreis per Publikumsvotum vergeben.6. Internationale Filmfestspiele Berlin. In: berlinale.de, abgerufen am 18. November 2023.

Die Preistrophäe wurde von der deutschen Künstlerin Renée Sintenis gestaltet und wird seit 2007 auch an den besten Beitrag der Sektion Berlinale Shorts, dem internationalen Kurzfilm-Wettbewerb, vergeben.

Preisträger Bester Langfilm Am häufigsten mit dem Hauptpreis in Berlin ausgezeichnet wurden die Werke US-amerikanischer Filmregisseure (13 Siege), gefolgt von ihren Kollegen aus Frankreich (9), Großbritannien und Italien (je 7), Deutschland und Spanien (je 6). Je zweimal preisgekrönt wurden die Produzenten Walt Disney und Robert Dorfmann (beide jeweils 1951), Artur Brauner (1955 und 1971), Arthur Cohn (1971 und 1998), Elías Querejeta (1978 und 1981), Michael Hausman (1980 und 1997) und Ada Solomon (2013 und 2021) sowie die sowjetische Produktionsfirma Mosfilm (1977 und 1987). Ang Lee (1993 und 1996) ist der einzige Regisseur, dessen Werke zweimal mit dem Goldenen Bären ausgezeichnet wurden.

Mehrfach konnte sich die Wettbewerbsjury in der Vergangenheit nicht auf einen Siegerfilm einigen, zuletzt 2002, als der Spielfilm Bloody Sunday sich den Goldenen Bären mit dem Zeichentrickfilm Chihiros Reise ins Zauberland teilte. Es war der zweite Sieg eines Zeichentrickfilms nach der Auszeichnung von Cinderella im Jahr 1951. Ebenfalls 1951 wurde mit Im Tal der Biber erstmals ein Dokumentarfilm preisgekrönt, dem erst 2016 mit Seefeuer, 2023 mit Auf der Adamant und 2024 mit Dahomey weiterer Dokumentarfilm-Siege folgen sollten.

Regisseure aus dem deutschsprachigen Kino waren erstmals 1951 erfolgreich, als Die Vier im Jeep des Schweizers Leopold Lindtberg gemeinsam mit vier weiteren Produktionen prämiert wurde. Ihm folgten die Deutschen Robert Siodmak (1955 für Die Ratten), Peter Lilienthal (1979 für David), Werner Schroeter (1980 für Palermo oder Wolfsburg), Rainer Werner Fassbinder (1982 für Die Sehnsucht der Veronika Voss), Rainer Simon (1985 für Die Frau und der Fremde), Reinhard Hauff (1986 für Stammheim), Fatih Akin (2004 für Gegen die Wand) und İlker Çatak (2026 für Gelbe Briefe).

Siege von Produktionen weiblicher Filmemacher blieben wie auch bei den Filmfestspielen von Cannes und Venedig Ausnahmen. Nachdem 1975 die Ungarin Márta Mészáros mit ihrem Drama Adoption den Goldenen Bären gewonnen hatte, folgten ihr 1977 die sowjetische Regisseurin Larissa Schepitko (Aufstieg), 2006 die Bosnierin Jasmila Žbanić (Esmas Geheimnis – Grbavica), 2009 die Peruanerin Claudia Llosa (Eine Perle Ewigkeit), 2017 die Ungarin Ildikó Enyedi (Körper und Seele), 2018 die Rumänin Adina Pintilie (Touch Me Not), 2022 die Spanierin Carla Simón (Alcarràs – Die letzte Ernte) und 2024 Mati Diop (Dahomey).

Jahr Originaltitel Deutscher Titel Regie Produktion (Preisträger/-in) Preisvergabe durch Publikumsjury (1951–1955) 1951 In Beaver Valley Im Tal der Biber Cinderella Cinderella Walt Disney Justice est faite Schwurgericht …Sans laisser d’adresse Ohne Angabe der Adresse Die Vier im Jeep Die Vier im Jeep 1952 Hon dansade en sommar Sie tanzte nur einen Sommer 1953 Le salaire de la peur Lohn der Angst 1954 Hobson’s Choice Herr im Haus bin ich 1955 Die Ratten Die Ratten Preisvergabe durch internationale Fachjury (seit 1956) 1956 Invitation to the Dance Einladung zum Tanz 1957 12 Angry Men Die zwölf Geschworenen , Reginald Rose 1958 Smultronstället Wilde Erdbeeren 1959 Les cousins Schrei, wenn du kannst 1960 El lazarillo de Tormes Der Schelm von Salamanca 1961 La notte Die Nacht 1962 A Kind of Loving Nur ein Hauch Glückseligkeit 1963 (Bushidō zankoku monogatari) Bushido – Schwur der Gehorsamkeit Il diavolo Amore in Stockholm , Giorgio Morra 1964 Susuz yaz Trockener Sommer 1965 Alphaville, une étrange aventure de Lemmy Caution Lemmy Caution gegen Alpha 60 1966 Cul-de-sac Wenn Katelbach kommt… , Sam Waynberg 1967 Le départ Der Start 1968 Ole dole doff Raus bist du 1969 Rani radovi Frühe Werke Avala Film 1970 Preis nicht vergeben wegen Abbruchs der Berlinale 1971 Il giardino dei Finzi Contini Der Garten der Finzi Contini , Gianni Hecht Lucari, Artur Brauner 1972 I racconti di Canterbury Pasolinis tolldreiste Geschichten 1973 (Ashani Sanket) Ferner Donner 1974 The Apprenticeship of Duddy Kravitz Duddy will hoch hinaus 1975 Örökbefogadás Adoption Mafilm/Hunnia Studio 1976 Buffalo Bill and the Indians, or Sitting Bull’s History Lesson Buffalo Bill und die Indianer 1977 Восхождение (Woßchoschdenie) Aufstieg Mosfilm 1978 Las truchas Die Forellen Las palabras de Max Gespräche mit Max 1979 David David 1980 Heartland Land meines Herzens , Michael Hausman Palermo oder Wolfsburg Palermo oder Wolfsburg , Eric Franck 1981 Deprisa, deprisa Los, Tempo! 1982 Die Sehnsucht der Veronika Voss Die Sehnsucht der Veronika Voss 1983 Ascendancy Im Schatten der Erinnerung La colmena Der Bienenkorb 1984 Love Streams Love Streams , Yoram Globus 1985 Die Frau und der Fremde Die Frau und der Fremde Wetherby Wetherby 1986 Stammheim Stammheim , Jürgen Flimm 1987 Тема (Tema) Das Thema Mosfilm 1988 红高粱 (Hóng Gāoliang) Rotes Kornfeld Zhang Yimou Wu Tianming 1989 Rain Man Rain Man 1990 Music Box Music Box – Die ganze Wahrheit Skrivánci na niti Lerchen am Faden 1991 La casa del sorriso Haus der Freuden , Giovanna Romagnoli 1992 Grand Canyon Grand Canyon – Im Herzen der Stadt , Lawrence Kasdan, Charles Okun 1993 香魂女 (Xiāng hún nǚ) Die Frauen vom See der unschuldigen Seelen Xie Fei Jing Yonglu 喜宴 (Xǐyàn) Das Hochzeitsbankett , James Schamus, Ang Lee 1994 In the Name of the Father Im Namen des Vaters 1995 L’appât Der Lockvogel , René Cleitman 1996 Sense and Sensibility Sinn und Sinnlichkeit 1997 The People vs. Larry Flynt Larry Flynt – Die nackte Wahrheit , Janet Yang, Michael Hausman 1998 Central do Brasil Central Station , Martine de Clermont-Tonnerre 1999 The Thin Red Line Der schmale Grat , Grant Hill, John Roberdeau 2000 Magnolia Magnolia , JoAnne Sellar 2001 Intimacy Intimacy 2002 (Sen to Chihiro no kamikakushi) Chihiros Reise ins Zauberland Bloody Sunday Bloody Sunday 2003 In This World In This World – Aufbruch ins Ungewisse , Anita Overland 2004 Gegen die Wand Gegen die Wand , Stefan Schubert 2005 U-Carmen e-Khayelitsha U-Carmen , Ross Garland 2006 Grbavica Esmas Geheimnis – Grbavica , Damir Ibrahimović, Bruno Wagner 2007 图雅的婚事 (Túyǎ de hūnshì) Tuyas Hochzeit Wang Quan’an Yan Ju Gang 2008 Tropa de Elite Tropa de Elite , Marcos Prado 2009 La teta asustada Eine Perle Ewigkeit , Claudia Llosa, José María Morales 2010 Bal Bal – Honig , Johannes Rexin, Bettina Brokemper 2011 (Dschodai-ye Nader az Simin) Nader und Simin – Eine Trennung 2012 Cesare deve morire Cäsar muss sterben Grazia Volpi 2013 Poziția Copilului Mutter & Sohn , Ada Solomon 2014 白日焰火 (Báirì yàn huǒ) Feuerwerk am helllichten Tage Diao Yinan , Wan Juan 2015 (Taxi) Taxi Teheran 2016 Fuocoammare Seefeuer , Donatella Palermo 2017 Testről és lélekről Körper und Seele , András Muhi, Ernő Mesterházy 2018 Touch Me Not Touch Me Not , Philippe Avril, Adina Pintilie 2019 Synonymes Synonymes , Michel Merkt 2020 (Sheytan vojud nadarad) Doch das Böse gibt es nicht , Kaveh Farnam, Farzad Pak 2021 Babardeală cu bucluc sau porno balamuc Bad Luck Banging or Loony Porn 2022 Alcarràs Alcarràs – Die letzte Ernte , Stefan Schmitz, Sergi Moreno, Tono Folguera2023Sur l’AdamantAuf der Adamant , Gilles Sacuto, Miléna Poylo2024DahomeyDahomey , Judith Lou Lévy, Mati Diop2025DrømmerOslo Stories: Träume , Hege Hauff Hvattum2026Gelbe BriefeGelbe Briefe

Bester Kurzfilm Jahr Originaltitel Deutscher Titel Regie Länge(in min.) 1955 Zimmerleute des Waldes Zimmerleute des Waldes k. A. 1956 Paris la nuit Die Nacht in Paris 23’ 1957 Gente lontana Menschen in der Ferne k. A. 1958 La lunga raccolta Olivenernte in Kalabrien 22’ 1959 Prijs de zee Lobet das Meer 24’ 1960 Le songe des chevaux sauvages Der Traum der wilden Pferde 11’ 1961 Gesicht von der Stange? Gesicht von der Stange? 12’ 1962 De werkelijkheid van Karel Appel Der Maler Karel Appel 15’ 1963 Bouwspelement Bauimpressionen 18’ 1964 Kirdi Kirdi 25’ 1965 Yeats Country Die Heimat des Dichters Yeats 18’ 1966 Knud Knud 31’ 1967 Through the Eyes of a Painter Impressionen 18’ 1968 Portrait Orson Welles Portrait Orson Welles Frédéric Rossif 41’ 1969 To See Or Not To See To See Or Not To See 15’ 1970 Preis nicht vergeben wegen Abbruchs der Berlinale 1971 1501 1/2 Das Apartment k. A. 1972 Flyaway Flyaway 11’ 1973 Colter’s Hell Colters Hölle 12’ 1974 The Concert Das Konzert 12’ 1975 See See 15’ 1976 Horu – Munakata shiko no sekai Munakata der Holzschnitzer 36’ 1977 Ortsfremd … wohnhaft vormals Mainzer Landstraße Ortsfremd … wohnhaft vormals Mainzer Landstraße Hans Sachs 12’ 1978 Co jsme udelali slepícim Was haben wir den Hennen getan? Vladimír Jiránek 6’ 1979 Ubu Ubu 18’ 1980 Hlavy Köpfe 8’ 1981 History Of The World In Three Minutes Flat Weltgeschichte in genau drei Minuten 4’ 1982 Loutka, pritel cloveka Die Puppe, Freund des Menschen 7’ 1983 Možnosti Dialogu Die Möglichkeiten des Dialogs 11’ 1984 Cykelsymfonien Fahrrad-Symphonie 9’ 1985 Nr. 1 – Aus Berichten der Wach- und Patrouillendienste Nr. 1 – Aus Berichten der Wach- und Patrouillendienste 10’ 1986 Tom Goes To The Bar Tom geht in die Kneipe 10’ 1987 Curriculum vitae k. A. Pavel Koutsky 9’ 1988 Oblast Die Macht 2’ 1989 Pas à deux Pas à deux Gerrit van Dijk 6’ 1990 Mistertao Mistertao 3’ 1991 Six Point Nine Sechs Komma Neun 8’ 1992 Preis nicht vergeben 1993 Bolero Bolero 6’ 1994 Hamu Asche 6’ 1995 Repete Repeat 8’ 1996 Pribitie poezda Die Ankunft des Zuges 9’ 1997 Senaste nytt The Latest News 3’ 1998 I Move So I Am I Move So I Am 8’ 1999 Faraon Pharao 10’ Masks Masks 5’ 2000 Hommage à Alfred Lepetit Hommage an Alfred Lepetit 9’ 2001 Âme Noire Black Soul 10’ 2002 At Dawning At Dawning 10’ 2003 (A)Torzija (A)Torsion 15’ 2004 Un cartus de kent si un pachet de cafea Cigarettes and Coffee 13’ 2005 Milk Milk 10’ 2006 Aldrig som första gangen! Nie wie beim ersten Mal! 15’ 2007 Raak Treffer 10’ 2008 O zi buna de plaja Ein schöner Tag zum Schwimmen 10’ 2009 Please Say Something Please Say Something 10’ 2010 Händelse vid bank Zwischenfall vor einer Bank 12’ 2011 Paranmanjang Nachtangeln Park Chan-wook Park Chan-kyong 33’ 2012 Rafa k. A. 25’ 2013 La fugue Die Ausreißerin 22’ 2014 Tant qu’il nous reste des fusils à pompe Solange uns Pumpguns bleiben Jonathan Vinel 30’ 2015 Hosanna k. A. Na Young-kil 25’ 2016 Balada de um Batráquio Ballade der Batrachia 11’ 2017 Cidade Pequena Kleine Stadt 19’ 2018 The Men Behind the Wall k. A. 28’ 2019 Umbra Umbra Johannes Krell 20’ 2020 T T Keisha Rae Witherspoon 14’ 2021 Nanu Tudor k. A. Olga Lucovnicova 20’ 2022 Trap k. A. Anastassija Weber 20’ 2023 Les chenilles k. A. ,Noel Keserwany 30’ 2024 Un movimiento extraño k. A. 22’ 2025 Lloyd Wong, Unfinished k. A. 29’ 2026 Yawman ma walad - 27’

Weblinks