Clifford Gervase “Cliff” Saunders (22 Oktober 1939 – 6 Mei 2019) was ’n Suid-Afrikaanse radio- en televisienuusjoernalis wat veral as politieke korrespondent van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie (SAUK) bekend was. Hy was ’n prominente uitsaaifiguur gedurende die apartheidsera en is deur kritici as ’n propagandis van die destydse Nasionale Party-regering beskryf.
Vroeë lewe en opleiding Saunders is op 22 Oktober 1939 in Pretoria gebore. Ná sy skoolopleiding het hy ’n B.A.-graad aan die Universiteit van die Witwatersrand verwerf.
Loopbaan Saunders het daarna by die SAUK begin werk. Op 26-jarige ouderdom het hy die uitsaaier se jongste nuusredakteur geword. Hy was altesaam 33 jaar lank aan die SAUK verbonde en het as radiojoernalis, nuusredakteur en politieke korrespondent gewerk.
Hy het onder meer die aktualiteitsprogram Current Affairs op Radio South Africa aangebied. Saunders het later die SAUK se eerste buitelandse korrespondent geword en was vir ’n tyd in Londen gestasioneer. Teen die einde van die apartheidsera was hy een van die SAUK-televisiediens se bekendste politieke korrespondente. Hy het in 1994 uit die SAUK getree.
Saunders se verslaggewing is gekritiseer omdat dit volgens sy kritici die standpunte van die Nasionale Party-regering weerspieël het. In die Waarheids-en-versoeningskommissie (WVK) se finale verslag oor die media word die voormalige SAUK-werknemer en vakbondverteenwoordiger Jakes Nene aangehaal. Nene het Saunders uitgesonder as iemand wat die personeel volgens hom met verwronge inligting ten gunste van die Nasionale Party en die Afrikaner Broederbond beïnvloed het.
Verhouding met staatsveiligheidstrukture Getuienis voor die WVK het gewys op ’n noue verhouding tussen sommige lede van die SAUK se nuuspersoneel en die veiligheidstrukture van die apartheidstaat. Die voormalige veiligheidspolisieman Vic McPherson het getuig oor ’n SAUK-produksie waarin materiaal gebruik is wat deur die veiligheidspolisie se toesigspanne versamel is. Toe hy gevra is wie die storie geïnisieer het, het McPherson Saunders se naam genoem. Hy het egter nie duidelik gemaak of die oorspronklike voorstel van Saunders of van die veiligheidsdienste gekom het nie.
Intelligensie-aantygings Saunders was in 2000 die onderwerp van mediaberigte waarin beweer is dat hy vir die apartheidsera se Nasionale Intelligensiediens en later vir Suid-Afrika se intelligensiedienste gewerk het. Die berigte het verband gehou met ’n beweerde geskil oor betaling vir dienste wat hy na bewering gelewer het. Volgens die Helen Suzman-stigting het Rapport berig oor ’n brief waarin Saunders R50 000 van die Nasionale Intelligensie-agentskap geëis het, nadat hy na bewering ’n skikkingsaanbod van R10 000 verwerp het.
Ander mediaberigte het beweer dat hy R100 000 weens kontrakbreuk geëis het en dat hy vanaf 1995 in Londen vir die Nasionale Intelligensie-agentskap gewerk het.
Saunders het ontken dat hy ’n spioen was. In ’n verklaring wat deur Rapport gepubliseer is, het hy gesê dat die werk wat hy verrig het, ongeag vir wie dit gedoen is, bedoel was om die welsyn, stabiliteit en veiligheid van die land te bevorder. Die beskikbare WVK-getuienis toon dat hy met staatsveiligheidsbeamptes saamgewerk of inligting van hulle gebruik het, maar bewys nie op sigself dat hy ’n formeel aangestelde en betaalde intelligensieagent was nie.
Latere jare Saunders het in 2005 ’n onderhoud met die voormalige staatspresident P.W. Botha vir ’n dokumentêre program van Thuthuka Productions gevoer. Die program sou aanvanklik in Januarie 2006 deur die SAUK uitgesaai word, maar die uitsaaier het dit teruggetrek omdat dit volgens die SAUK buite sy redaksionele beheer en riglyne vervaardig is.
Saunders het die besluit as politieke inmenging beskryf. Hy het aangevoer dat die SAUK onder die demokratiese regering aan politieke druk toegegee het, net soos dit volgens hom vroeër onder die Nasionale Party-regering gedoen het. Die private uitsaaier e.tv het ook besluit om nie die onderhoud uit te saai nie, maar het gesê daar was geen verskuilde politieke rede vir die besluit nie.
Persoonlike lewe en dood Saunders was 57 jaar lank met sy vrou, Ria, getroud. Die egpaar het vier kinders gehad. Sy seun Dudley Saunders, ’n ervare televisiekameraman, is in Desember 2013 dood nadat hy tydens verfilming in Soweto deur ’n trein getref is.
Cliff Saunders is op 6 Mei 2019 op 79-jarige ouderdom aan hartversaking oorlede. Hy is in sy meenthuis in Northcliff, Johannesburg, aangetref. Volgens sy dogter, Yolande, het sy gesondheid gedurende die voorafgaande drie jaar verswak.
Bron 'n NP-propagandis? Cliff Saunders is nie spyt nie. Rapport Weekliks 12 Mei 2019.
Verwysings
Kategorie:Suid-Afrikaanse joernaliste Kategorie:Geboortes in 1939 Kategorie:Sterftes in 2019