duimnael|Vlag van die Basij. Die Basij (; formeel: سازمان بسیج مستضعفین; letterlik: Organisasie vir die Mobilisering van die Onderdruktes) is ’n paramilitêre vrywillige milisie binne die Islamitiese Revolusionêre Wagkorps (IRGC) en een van sy vyf takke. ’n Individuele lid staan as ’n basiji bekend in die Persiese taal. Sedert Julie 2019 is Gholamreza Soleimani die bevelvoerder van die Basij.
Dit is in Iran in 1979 op bevel van Ajatolla Chomeini, leier van die Irannese Rewolusie, gestig. Die organisasie het oorspronklik uit burgerlike vrywilligers bestaan, dikwels uit arm, stam- en landelike agtergronde wat deur die na-rewolusionêre ekonomiese en geopolitieke omstandighede geraak is, en wat deur Chomeini aangespoor is om in die Iran-Irakse Oorlog te veg. Khomeini het soms na die Basij as “Die Twintig Miljoen-leër” verwys en beweer dat sowat 75% van die destydse bevolking Basijis was. Hy het verder aangevoer dat ’n land met 20 miljoen mense as sy leër onoorwinlik sou wees. Die Basij was ’n onafhanklike organisasie tot 17 Februarie 1981, toe dit amptelik in die struktuur van die Revolusionêre Wag geïntegreer is deur die Irannese Parlament om die interdiens-mededinging tussen die twee te beëindig, volgens Akbar Hashemi Rafsanjani.
Vandag bestaan die mag hoofsaaklik uit jong Iraniërs, waarvan ’n beduidende deel uit tradisioneel Sjiïtiese geestelike en polities lojale gemeenskappe kom, wat as vrywilligers aansluit, dikwels in ruil vir amptelike voordele. Met takke in feitlik elke stad en dorp in Iran,Molavi, Afshin, The Soul of Iran, W.W. Norton, (2005), p.88 dien die Basij as ’n hulpmag wat betrokke is by die handhawing van staatsbeheer oor die samelewing, onder meer deur as morele polisie by kontrolepunte en in parke op te tree en dissidente byeenkomste te onderdruk, sowel as deur wetstoepassing te ondersteun, maatskaplike dienste te lewer en openbare godsdienstige seremonies te organiseer.Molavi, Afshin, The Soul of Iran, W. W. Norton, (2005), p. 88, 316–318 Die mag was dikwels teenwoordig tydens en het gereageer op die wydverspreide 2009-verkiesingsprotes in Iran, die 2017–18-protesoptogte in Iran en die 2022–2023 Mahsa Amini protests. Die Basij is ondergeskik aan en ontvang hul bevele van die IRGC en die Opperleier van Iran. Hulle word beskryf as “nou verbonde” aan die Islamitiese Republiek se “hardlyn”-politieke faksie, en word gereeld deur die Opperleier geprys, maar word ook as ’n “diep bron van onrus en wrewel” onder die algemene publiek in Iran beskryf. Ná Operasie Midnight Hammer het Basij-magte hul stedelike patrollies aansienlik verhoog, veral snags om “veiligheid te verseker”.
As deel van die IRGC se invloedsfeer word die Basij indirek as ’n terrororganisasie aangewys deur die regerings van die Verenigde State, Bahrain en Saoedi-Arabië. Die Basij is gereeld betrek by beweerde menseregteskendings, insluitend marteling, verkragting en seksuele geweld, asook die afdwinging van sharia-wetgewing op burgers, soos die verpligte dra van die hijab.
Verwysings
Eksterne skakels
Kategorie:Irannese weermag Kategorie:Persiese woorde en frases