De talentelling was een onderdeel van de tienjaarlijkse volkstelling die in België werd gehouden vanaf 1846. Bedoeling van de telling was in het meertalige België na te gaan waar en door hoeveel welke taal en/of talen gesproken werden.

De resultaten van de talentelling en dan vooral deze van Brussel en de taalgrensgemeenten hebben in België een grote rol gespeeld in de afwikkeling van de communautaire conflicten tussen Nederlands- en Franstaligen.

Hieronder staan in tabelvorm de resultaten voor de tellingen van 1846 tot 1947 voor alle gemeenten van de provincie Oost-Vlaanderen, die bij minstens een van de tellingen meer dan 5.000 inwoners hadden. De gemeenten zijn gerangschikt per arrondissement waartoe zij bij de laatste telling van 1947 behoorden. Een aantal gemeenten werd nadien bij de wettelijke vastlegging van de taalgrens naar een andere provincie of arrondissement overgeheveld.

Opmerkingen bij de cijfers Kinderen tot de leeftijd van twee jaar werden voor de tellingen van 1846 tot en met 1890 opgeteld bij de taal die gesproken werd in het gezin, vanaf de telling van 1900 werden ze opgenomen in de rubriek "geen". Bij de telling van 1846 werd gevraagd naar de taal die men sprak, waarbij op het modelformulier vier talen gespecificeerd werden, namelijk: "Hollands/Vlaams", "Frans/Waals", "Duits", "Engels". Er was ook een rubriek "Andere Taal" voorzien, zonder verdere verduidelijking. (Het modelformulier was overigens in het Frans opgesteld).

Vanaf de telling van 1866 vroeg men naar de talen die men kende, waarbij men zich beperkte tot Nederlands, Frans en Duits. Naar kennis van het Engels werd niet langer gepeild. Er was wel een rubriek "geen". Vanaf de telling van 1910 werd behalve naar de kennis ook gevraagd welke taal door de ondervraagde uitsluitend of meestal gesproken werd, zonder te specificeren in welke context (huiskring, beroep, openbaar leven).

Bij de berekening van de aandeel % is de groep "geen" buiten beschouwing gelaten. Voor de resultaten van 1846 zijn de resultaten voor "Engels" en "Andere Taal" niet opgenomen, wegens te onbeduidend.

De Bron van alle resultaten is het Belgisch Staatsblad.

Arrondissement Aalst Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 137.205 1.007 32 99,2% 0,7% 0,0% 1866 135.438 6.766 566 7 7 22 75 121 94,8% 4,7% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1880 133.378 11.366 681 29 13 16 135 64 91,6% 7,8% 0,5% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1890 147.839 15.754 541 27 27 50 348 350 89,8% 9,6% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1900 154.087 16.831 424 34 36 51 313 10.875 89,7% 9,8% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1910 179.797 15.368 680 27 42 114 494 10.587 91,5% 7,8% 0,3% 0,0% 0,0% 0,1% 0,3% 1920 180.718 16.379 605 10 7 41 476 11.337 91,1% 8,3% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1930 192.477 17.705 840 17 15 70 682 9.745 90,9% 8,4% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 1947 195.923 28.339 791 29 22 565 4.019 8.725 85,3% 12,3% 0,3% 0,0% 0,0% 0,2% 1,7%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 194.949 1.436 137 99,2% 0,7% 0,1% 1920 196.022 1.653 21 99,2% 0,8% 0,0% 1930 209.624 2.100 23 99,0% 1,0% 0,0% 1947 226.566 2.445 58 98,9% 1,1% 0,0%

Aalst Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 16.601 606 16 96,4% 3,5% 0,1% 1866 16.464 1.840 211 4 1 16 38 2 88,6% 9,9% 1,1% 0,0% 0,0% 0,1% 0,2% 1880 16.394 2.467 461 24 8 14 70 55 84,3% 12,7% 2,4% 0,1% 0,0% 0,1% 0,4% 1890 21.892 3.120 305 25 20 38 140 4 85,7% 12,2% 1,2% 0,1% 0,1% 0,1% 0,5% 1900 23.347 3.666 150 10 27 39 133 1.831 85,3% 13,4% 0,5% 0,0% 0,1% 0,1% 0,5% 1910 29.948 2.952 215 7 19 66 216 1.702 89,6% 8,8% 0,6% 0,0% 0,1% 0,2% 0,6% 1920 26.925 4.055 247 2 2 7 156 3.187 85,8% 12,9% 0,8% 0,0% 0,0% 0,0% 0,5% 1930 31.491 4.695 355 6 2 33 326 1.521 85,3% 12,7% 1,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,9% 1947 31.338 7.289 225 4 6 223 1.457 1.418 77,3% 18,0% 0,6% 0,0% 0,0% 0,6% 3,6%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 32.780 569 74 98,1% 1,7% 0,2% 1920 30.893 493 8 98,4% 1,6% 0,0% 1930 36.000 898 8 97,5% 2,4% 0,0% 1947 39.369 934 19 97,6% 2,3% 0,0%

Denderleeuw Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 2.021 0 0 100,0% 0,0% 0,0% 1866 2.227 24 16 0 0 0 0 0 98,2% 1,1% 0,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 2.235 93 1 0 0 0 1 0 95,9% 4,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1890 2.544 239 2 0 0 0 9 0 91,1% 8,6% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 1900 2.786 313 10 1 0 0 12 218 89,2% 10,0% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,4% 1910 3.718 261 6 0 0 0 0 282 93,3% 6,5% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1920 4.591 211 0 0 0 0 1 225 95,6% 4,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1930 5.458 300 17 0 0 0 13 305 94,3% 5,2% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1947 6.004 778 11 1 0 31 158 291 86,0% 11,1% 0,2% 0,0% 0,0% 0,4% 2,3%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 3.964 21 0 99,5% 0,5% 0,0% 1920 4.777 26 0 99,5% 0,5% 0,0% 1930 5.741 46 0 99,2% 0,8% 0,0% 1947 6.932 41 0 99,4% 0,6% 0,0%

Erembodegem Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 3.277 3 0 99,9% 0,1% 0,0% 1866 3.690 60 0 0 0 0 1 0 98,4% 1,6% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 3.779 195 0 3 0 0 3 0 94,9% 4,9% 0,0% 0,1% 0,0% 0,0% 0,1% 1890 4.170 172 0 0 0 0 1 0 96,0% 4,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1900 4.454 292 3 0 0 0 7 349 93,7% 6,1% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1910 5.566 325 9 0 0 1 9 338 94,2% 5,5% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1920 5.710 347 8 0 0 2 2 267 94,1% 5,7% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1930 6.710 578 9 1 0 1 11 328 91,8% 7,9% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1947 7.668 860 17 2 2 33 159 313 87,7% 9,8% 0,2% 0,0% 0,0% 0,4% 1,8%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 5.898 12 0 99,8% 0,2% 0,0% 1920 6.052 17 0 99,7% 0,3% 0,0% 1930 7.279 31 0 99,6% 0,4% 0,0% 1947 8.647 62 3 99,3% 0,7% 0,0%

Geraardsbergen Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 7.779 111 5 98,5% 1,4% 0,1% 1866 7.756 968 124 0 1 0 2 0 87,6% 10,9% 1,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 7.487 1.334 83 1 4 0 5 4 84,0% 15,0% 0,9% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1890 8.426 2.034 109 0 1 4 53 264 79,3% 19,1% 1,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,5% 1900 9.385 1.619 75 1 5 5 23 742 84,5% 14,6% 0,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1910 9.887 1.989 117 1 3 14 67 541 81,9% 16,5% 1,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,6% 1920 8.853 2.124 102 4 4 12 73 661 79,2% 19,0% 0,9% 0,0% 0,0% 0,1% 0,7% 1930 9.111 2.378 120 4 1 6 67 443 78,0% 20,3% 1,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,6% 1947 7.593 2.864 77 5 2 27 338 362 69,6% 26,3% 0,7% 0,0% 0,0% 0,2% 3,1%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 11.802 271 5 97,7% 2,2% 0,0% 1920 10.642 522 8 95,3% 4,7% 0,1% 1930 11.367 305 1 97,4% 2,6% 0,0% 1947 10.593 251 7 97,6% 2,3% 0,1%

Haaltert Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 3.287 2 0 99,9% 0,1% 0,0% 1866 3.055 59 0 0 0 0 0 0 98,1% 1,9% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 3.110 134 0 0 0 0 3 0 95,8% 4,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1890 3.583 82 1 0 0 0 2 0 97,7% 2,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1900 3.612 208 0 0 0 0 6 198 94,4% 5,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1910 4.165 239 14 0 0 0 6 237 94,1% 5,4% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1920 4.437 223 8 0 0 2 3 208 94,9% 4,8% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1930 4.650 356 21 0 0 0 6 263 92,4% 7,1% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1947 4.969 469 19 1 1 13 49 211 90,0% 8,5% 0,3% 0,0% 0,0% 0,2% 0,9%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 4.397 27 0 99,4% 0,6% 0,0% 1920 4.655 18 0 99,6% 0,4% 0,0% 1930 4.987 43 0 99,1% 0,9% 0,0% 1947 5.464 44 2 99,2% 0,8% 0,0%

Lede Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 4.004 26 0 99,4% 0,6% 0,0% 1866 3.998 251 0 0 0 0 0 0 94,1% 5,9% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 3.884 329 9 1 0 0 0 0 92,0% 7,8% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1890 4.127 477 1 0 0 0 2 0 89,6% 10,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1900 4.701 425 22 11 4 0 4 336 91,0% 8,2% 0,4% 0,2% 0,1% 0,0% 0,1% 1910 5.600 429 27 15 6 0 3 347 92,1% 7,1% 0,4% 0,2% 0,1% 0,0% 0,0% 1920 6.116 270 20 0 0 0 5 327 95,4% 4,2% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1930 6.550 548 15 2 0 0 5 324 92,0% 7,7% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1947 7.331 797 43 3 0 13 99 328 88,5% 9,6% 0,5% 0,0% 0,0% 0,2% 1,2%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 6.010 62 8 98,8% 1,0% 0,1% 1920 6.371 40 0 99,4% 0,6% 0,0% 1930 7.059 53 0 99,3% 0,7% 0,0% 1947 8.162 107 0 98,7% 1,3% 0,0%

Ninove Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 4.697 38 2 99,2% 0,8% 0,0% 1866 4.500 1.014 9 1 2 2 32 0 80,9% 18,2% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,6% 1880 4.995 1.180 10 0 1 2 32 0 80,3% 19,0% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,5% 1890 5.399 1.365 19 0 0 6 81 0 78,6% 19,9% 0,3% 0,0% 0,0% 0,1% 1,2% 1900 5.750 1.458 25 3 0 1 45 432 79,0% 20,0% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,6% 1910 7.210 1.307 28 1 5 22 94 457 83,2% 15,1% 0,3% 0,0% 0,1% 0,3% 1,1% 1920 7.124 1.635 40 2 0 9 140 430 79,6% 18,3% 0,4% 0,0% 0,0% 0,1% 1,6% 1930 7.805 1.674 66 2 5 3 97 433 80,9% 17,3% 0,7% 0,0% 0,1% 0,0% 1,0% 1947 8.369 1.937 62 5 2 28 322 421 78,0% 18,1% 0,6% 0,0% 0,0% 0,3% 3,0%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 8.588 51 28 99,1% 0,6% 0,3% 1920 8.832 118 0 98,7% 1,3% 0,0% 1930 9.446 196 7 97,9% 2,0% 0,1% 1947 10.506 186 5 98,2% 1,7% 0,0%

Zottegem Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 2.450 14 1 99,4% 0,6% 0,0% 1866 2.408 98 15 0 0 0 0 0 95,5% 3,9% 0,6% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 2.505 248 3 0 0 0 0 0 90,9% 9,0% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1890 2.518 972 9 0 0 0 11 0 71,7% 27,7% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 1900 3.262 613 7 1 0 0 2 199 84,0% 15,8% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1910 3.676 887 32 0 7 0 13 246 79,7% 19,2% 0,7% 0,0% 0,2% 0,0% 0,3% 1920 3.388 1.175 33 1 0 0 15 177 73,5% 25,5% 0,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 1930 3.787 1.173 33 0 0 1 44 223 75,2% 23,3% 0,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,9% 1947 4.273 1.440 41 1 0 10 152 224 72,2% 24,3% 0,7% 0,0% 0,0% 0,2% 2,6%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 4.561 45 9 98,8% 1,0% 0,2% 1920 4.501 111 0 97,6% 2,4% 0,0% 1930 4.938 100 0 98,0% 2,0% 0,0% 1947 5.767 109 1 98,1% 1,9% 0,0%

Overige gemeenten van het arrondissement Deze overige gemeenten (met minder dan 5.000 inwoners) vertegenwoordigden bij de eerste telling van 1846 ongeveer 67,5% van het totaal aantal inwoners van het arrondissement en bij de laatste telling van 1947 ongeveer 57,6%.

Gekende talen