Resultaten van de talentelling per gemeente van de provincie West-Vlaanderen

De talentelling was een onderdeel van de tienjaarlijkse volkstelling die in België werd gehouden vanaf 1846. Bedoeling van de telling was in het meertalige België na te gaan waar en door hoeveel welke taal en/of talen gesproken werden.

De resultaten van de talentelling en dan vooral deze van Brussel en de taalgrensgemeenten hebben in België een grote rol gespeeld in de afwikkeling van de communautaire conflicten tussen Nederlands- en Franstaligen.

Hieronder staan in tabelvorm de resultaten voor de tellingen van 1846 tot 1947 voor alle gemeenten van de provincie West-Vlaanderen, die bij minstens een van de tellingen meer dan 5.000 inwoners hadden. De gemeenten zijn gerangschikt per arrondissement waartoe zij bij de laatste telling van 1947 behoorden. Een aantal gemeenten werd nadien bij de wettelijke vastlegging van de taalgrens naar een andere provincie of arrondissement overgeheveld.

Opmerkingen bij de cijfers Kinderen tot de leeftijd van twee jaar werden voor de tellingen van 1846 tot en met 1890 opgeteld bij de taal die gesproken werd in het gezin, vanaf de telling van 1900 werden ze opgenomen in de rubriek "geen". Bij de telling van 1846 werd gevraagd naar de taal die men sprak, waarbij op het modelformulier vier talen gespecificeerd werden, namelijk: "Hollands/Vlaams", "Frans/Waals", "Duits", "Engels". Er was ook een rubriek "Andere Taal" voorzien, zonder verdere verduidelijking. (Het modelformulier was overigens in het Frans opgesteld).

Vanaf de telling van 1866 vroeg men naar de talen die men kende, waarbij men zich beperkte tot Nederlands, Frans en Duits. Naar kennis van het Engels werd niet langer gepeild. Er was wel een rubriek "geen". Vanaf de telling van 1910 werd behalve naar de kennis ook gevraagd welke taal door de ondervraagde uitsluitend of meestal gesproken werd, zonder te specificeren in welke context (huiskring, beroep, openbaar leven).

Bij de berekening van de aandeel % is de groep "geen" buiten beschouwing gelaten. Voor de resultaten van 1846 zijn de resultaten voor "Engels" en "Andere Taal" niet opgenomen, wegens te onbeduidend.

De Bron van alle resultaten is het Belgisch Staatsblad.

Arrondissement Brugge Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 116.978 1.726 36 98,5% 1,5% 0,0% 1866 111.707 5.885 1.249 40 74 11 86 434 93,8% 4,9% 1,0% 0,0% 0,1% 0,0% 0,1% 1880 107.450 10.549 898 63 67 58 221 500 90,1% 8,8% 0,8% 0,1% 0,1% 0,0% 0,2% 1890 118.983 14.638 1.491 71 24 79 626 562 87,5% 10,8% 1,1% 0,1% 0,0% 0,1% 0,5% 1900 119.024 18.864 1.258 68 21 47 768 8.936 85,0% 13,5% 0,9% 0,0% 0,0% 0,0% 0,5% 1910 130.578 21.697 1.767 156 88 73 1.341 8.871 83,9% 13,9% 1,1% 0,1% 0,1% 0,0% 0,9% 1920 136.393 21.061 1.862 47 16 32 879 8.011 85,1% 13,1% 1,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,5% 1930 139.676 22.908 2.981 74 24 78 1.715 7.611 83,4% 13,7% 1,8% 0,0% 0,0% 0,0% 1,0% 1947 145.305 35.820 2.526 109 26 609 7.644 7.357 75,7% 18,7% 1,3% 0,1% 0,0% 0,3% 4,0%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 151.005 4.489 206 97,0% 2,9% 0,1% 1920 154.388 5.881 21 96,3% 3,7% 0,0% 1930 159.004 7.881 76 95,2% 4,7% 0,0% 1947 183.468 7.798 52 95,9% 4,1% 0,0%

Brugge Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 47.178 1.582 29 96,7% 3,2% 0,1% 1866 40.917 4.424 1.117 25 64 8 51 363 87,8% 9,5% 2,4% 0,1% 0,1% 0,0% 0,1% 1880 34.158 6.773 767 56 61 30 157 465 81,3% 16,1% 1,8% 0,1% 0,1% 0,1% 0,4% 1890 35.787 9.400 1.229 37 21 54 438 531 76,2% 20,0% 2,6% 0,1% 0,0% 0,1% 0,9% 1900 35.528 11.564 938 43 15 32 519 3.018 73,0% 23,8% 1,9% 0,1% 0,0% 0,1% 1,1% 1910 36.565 12.249 1.025 78 40 33 764 2.531 72,0% 24,1% 2,0% 0,2% 0,1% 0,1% 1,5% 1920 35.151 12.201 1.110 25 8 20 461 2.992 71,8% 24,9% 2,3% 0,1% 0,0% 0,0% 0,9% 1930 35.833 11.502 1.204 25 8 26 808 1.991 72,5% 23,3% 2,4% 0,1% 0,0% 0,1% 1,6% 1947 32.743 14.101 723 25 11 205 3.083 1.857 64,3% 27,7% 1,4% 0,0% 0,0% 0,4% 6,1%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 47.720 2.934 100 94,0% 5,8% 0,2% 1920 45.177 3.789 10 92,2% 7,7% 0,0% 1930 45.086 3.967 36 91,8% 8,1% 0,1% 1947 47.570 3.094 17 93,9% 6,1% 0,0%

Beernem Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 3.599 6 0 99,8% 0,2% 0,0% 1866 3.661 191 19 0 0 0 2 0 94,5% 4,9% 0,5% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1880 3.755 327 0 0 0 0 0 0 92,0% 8,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1890 3.936 398 81 0 0 0 11 0 88,9% 9,0% 1,8% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1900 4.045 187 6 1 0 0 2 307 95,4% 4,4% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1910 4.262 352 28 1 0 0 2 257 91,8% 7,6% 0,6% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1920 4.776 235 7 0 0 1 8 179 95,0% 4,7% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1930 4.604 257 22 0 0 0 15 192 94,0% 5,2% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 1947 4.728 346 18 2 0 7 65 178 91,5% 6,7% 0,3% 0,0% 0,0% 0,1% 1,3%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 4.585 60 0 98,7% 1,3% 0,0% 1920 5.012 14 1 99,7% 0,3% 0,0% 1930 4.858 36 0 99,3% 0,7% 0,0% 1947 5.129 37 0 99,3% 0,7% 0,0%

Blankenberge Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 2.137 4 0 99,8% 0,2% 0,0% 1866 2.068 44 41 0 0 0 0 0 96,1% 2,0% 1,9% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 2.381 373 53 1 3 2 2 8 84,6% 13,3% 1,9% 0,0% 0,1% 0,1% 0,1% 1890 3.035 960 43 5 2 3 68 0 73,7% 23,3% 1,0% 0,1% 0,0% 0,1% 1,7% 1900 3.634 973 70 10 3 7 85 266 76,0% 20,3% 1,5% 0,2% 0,1% 0,1% 1,8% 1910 4.315 1.128 92 18 3 9 130 358 75,8% 19,8% 1,6% 0,3% 0,1% 0,2% 2,3% 1920 4.635 1.271 117 1 0 2 117 246 75,5% 20,7% 1,9% 0,0% 0,0% 0,0% 1,9% 1930 4.900 1.536 301 5 1 10 259 265 69,9% 21,9% 4,3% 0,1% 0,0% 0,1% 3,7% 1947 4.307 3.179 385 12 0 34 709 308 49,9% 36,9% 4,5% 0,1% 0,0% 0,4% 8,2%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 5.485 193 17 96,3% 3,4% 0,3% 1920 5.621 521 1 91,5% 8,5% 0,0% 1930 6.359 627 8 90,9% 9,0% 0,1% 1947 7.664 931 2 89,1% 10,8% 0,0%

Heist Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 1.080 1 0 99,9% 0,1% 0,0% 1866 1.232 1 0 0 0 0 0 0 99,9% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 1.567 112 0 0 0 0 1 0 93,3% 6,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1890 2.134 259 9 0 0 0 11 0 88,4% 10,7% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,5% 1900 2.705 651 41 2 0 2 30 231 78,8% 19,0% 1,2% 0,1% 0,0% 0,1% 0,9% 1910 3.643 789 51 4 14 0 101 252 79,2% 17,1% 1,1% 0,1% 0,3% 0,0% 2,2% 1920 3.787 917 86 5 0 0 31 225 78,5% 19,0% 1,8% 0,1% 0,0% 0,0% 0,6% 1930 4.663 844 158 1 0 1 48 286 81,6% 14,8% 2,8% 0,0% 0,0% 0,0% 0,8% 1947 5.066 1.572 152 1 0 24 294 314 71,3% 22,1% 2,1% 0,0% 0,0% 0,3% 4,1%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 4.436 149 17 96,4% 3,2% 0,4% 1920 4.656 170 0 96,5% 3,5% 0,0% 1930 5.447 268 0 95,3% 4,7% 0,0% 1947 6.747 338 2 95,2% 4,8% 0,0%

Knokke Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 1.203 0 0 100,0% 0,0% 0,0% 1866 1.205 0 8 0 0 0 0 0 99,3% 0,0% 0,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 1.347 30 0 0 0 0 0 0 97,8% 2,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1890 1.373 113 7 2 1 1 4 0 91,5% 7,5% 0,5% 0,1% 0,1% 0,1% 0,3% 1900 1.621 273 25 2 0 0 8 93 84,0% 14,2% 1,3% 0,1% 0,0% 0,0% 0,4% 1910 2.311 351 65 5 6 2 38 177 83,2% 12,6% 2,3% 0,2% 0,2% 0,1% 1,4% 1920 3.055 743 168 1 8 0 50 148 75,9% 18,5% 4,2% 0,0% 0,2% 0,0% 1,2% 1930 4.841 1.378 374 21 5 2 152 505 71,5% 20,3% 5,5% 0,3% 0,1% 0,0% 2,2% 1947 5.857 3.314 567 23 8 43 822 395 55,1% 31,2% 5,3% 0,2% 0,1% 0,4% 7,7%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 2.652 120 6 95,5% 4,3% 0,2% 1920 3.742 275 8 93,0% 6,8% 0,2% 1930 6.081 683 9 89,8% 10,1% 0,1% 1947 9.209 1.364 11 87,0% 12,9% 0,1%

Oostkamp Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 4.684 17 0 99,6% 0,4% 0,0% 1866 4.812 185 2 0 0 1 1 0 96,2% 3,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 5.023 367 8 1 0 0 13 3 92,8% 6,8% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1890 5.724 192 8 1 0 0 7 0 96,5% 3,2% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1900 5.876 367 23 0 0 0 13 411 93,6% 5,8% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1910 6.523 524 13 0 0 0 7 375 92,3% 7,4% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1920 6.014 507 16 1 0 0 2 230 92,0% 7,8% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1930 5.719 579 23 4 2 1 18 302 90,1% 9,1% 0,4% 0,1% 0,0% 0,0% 0,3% 1947 6.331 949 26 3 0 13 166 266 84,5% 12,7% 0,3% 0,0% 0,0% 0,2% 2,2%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 7.008 59 0 99,2% 0,8% 0,0% 1920 6.470 70 0 98,9% 1,1% 0,0% 1930 6.205 82 2 98,7% 1,3% 0,0% 1947 7.368 104 2 98,6% 1,4% 0,0%

Sint-Andries Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 1.662 0 0 100,0% 0,0% 0,0% 1866 1.668 36 6 0 0 0 0 0 97,5% 2,1% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 2.186 99 7 0 0 0 3 8 95,3% 4,3% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1890 2.908 170 28 15 0 0 14 0 92,8% 5,4% 0,9% 0,5% 0,0% 0,0% 0,4% 1900 4.257 358 35 5 2 2 22 447 90,9% 7,6% 0,7% 0,1% 0,0% 0,0% 0,5% 1910 5.825 581 160 37 16 1 83 445 86,9% 8,7% 2,4% 0,6% 0,2% 0,0% 1,2% 1920 6.803 816 67 14 0 2 82 335 87,4% 10,5% 0,9% 0,2% 0,0% 0,0% 1,1% 1930 6.593 1.424 223 8 3 9 107 373 78,8% 17,0% 2,7% 0,1% 0,0% 0,1% 1,3% 1947 7.449 2.036 139 9 2 34 510 404 73,2% 20,0% 1,4% 0,1% 0,0% 0,3% 5,0%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 6.430 249 24 95,9% 3,7% 0,4% 1920 7.480 304 0 96,1% 3,9% 0,0% 1930 7.607 725 6 91,2% 8,7% 0,1% 1947 9.597 460 7 95,4% 4,6% 0,1%

Sint-Kruis Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 1.825 26 0 98,6% 1,4% 0,0% 1866 1.846 63 8 0 0 0 0 1 96,3% 3,3% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 1.939 123 10 0 0 0 11 7 93,1% 5,9% 0,5% 0,0% 0,0% 0,0% 0,5% 1890 2.345 261 36 5 0 0 11 18 88,2% 9,8% 1,4% 0,2% 0,0% 0,0% 0,4% 1900 2.585 429 32 3 0 0 24 227 84,1% 14,0% 1,0% 0,1% 0,0% 0,0% 0,8% 1910 3.424 494 89 5 0 1 25 212 84,8% 12,2% 2,2% 0,1% 0,0% 0,0% 0,6% 1920 3.985 646 48 0 0 2 30 214 84,6% 13,7% 1,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,6% 1930 4.737 1.014 138 1 2 2 70 278 79,4% 17,0% 2,3% 0,0% 0,0% 0,0% 1,2% 1947 5.595 1.598 77 4 0 27 344 290 73,2% 20,9% 1,0% 0,1% 0,0% 0,4% 4,5%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 3.853 184 1 95,4% 4,6% 0,0% 1920 4.550 161 0 96,6% 3,4% 0,0% 1930 5.579 364 2 93,8% 6,1% 0,0% 1947 7.308 287 1 96,2% 3,8% 0,0%

Sint-Michiels Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 1.261 6 0 99,5% 0,5% 0,0% 1866 1.334 15 2 0 2 0 0 0 98,6% 1,1% 0,1% 0,0% 0,1% 0,0% 0,0% 1880 1.367 319 19 1 2 25 6 0 78,6% 18,3% 1,1% 0,1% 0,1% 1,4% 0,3% 1890 1.753 130 10 0 0 6 19 7 91,4% 6,8% 0,5% 0,0% 0,0% 0,3% 1,0% 1900 2.030 194 40 1 1 0 16 170 89,0% 8,5% 1,8% 0,0% 0,0% 0,0% 0,7% 1910 2.613 211 41 3 5 3 16 170 90,4% 7,3% 1,4% 0,1% 0,2% 0,1% 0,6% 1920 2.875 218 43 0 0 0 2 120 91,6% 6,9% 1,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1930 3.310 359 85 1 0 3 20 156 87,6% 9,5% 2,2% 0,0% 0,0% 0,1% 0,5% 1947 4.033 896 73 5 0 22 205 210 77,1% 17,1% 1,4% 0,1% 0,0% 0,4% 3,9%