Nieuwerkerken is een plaats en gemeente in de provincie Limburg in België. De gemeente, gelegen ten zuidwesten van Hasselt, telt ruim 7.000 inwoners. Nieuwerkerken behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Sint-Truiden.
Etymologie De naam spreekt voor zich. In 1139 werd de plaats voor het eerst vermeld als Nova ecclesia.
Geschiedenis Nieuwerkerken, waarvan de kern belangrijk kleiner was dan tegenwoordig, had een onduidelijke juridische status. Het grootste deel van het dorp was afhankelijk van de heerlijkheid Attenhoven, welke in Brabant lag, maar een leen was van het Sint-Lambertuskapittel te Luik. Juridisch viel het onder de schepenbank van Gorsem. In feite was de situatie dermate gecompliceerd, dat er geen eigenlijke autoriteit bestond en men gemakkelijk asielrecht verleende aan lieden die elders strafrechtelijk werden vervolgd. Deze situatie duurde voort tot 1785. De tot de huidige gemeente behorende buurtschappen Tichelrij (in het noorden) en Schelfheide (in het noordwesten) waren beide afzonderlijke heerlijkheden, die Loons recht kenden. Tichelrij had een eigen schepenbank, en Schelfheide viel onder Gorsem. Zij maakten 80% van het grondgebied van de latere gemeente Nieuwerkerken, zoals die bestaan heeft voordat de gemeentelijke fusies tot stand kwamen.
Geografie Met een oppervlakte van 2237 ha en een inwonersaantal van ruim 7000 is Nieuwerkerken een van de kleinste gemeenten van Limburg.
Kernen Van links met de klok mee sluiten de deelgemeenten Binderveld, Nieuwerkerken, Wijer en Kozen op de centrumplaats aan.
Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Nieuwerkerken 8,04 3.566 444 71045A 2 Binderveld 3,78 646 171 71045B 3 Wijer 5,25 1.405 268 71045C 4 Kozen 5,44 1.709 314 71045D
Ligging Nieuwerkerken ligt in het zuidwesten van de provincie Limburg. De gemeentegrens wordt in het westen gedeeld met het Vlaams-Brabantse Geetbets. Nieuwerkerken heeft twee historische steden als buur: Hasselt in het noordoosten en Sint-Truiden in het zuiden. Alken is de buurgemeente in het noordoosten.
Nabijgelegen kernen Kortenbos, Sint-Truiden, Melveren, Rummen, Schakkebroek, Herk-de-Stad
Demografie Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS 1831 t/m 1970=volkstellingen
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 101,11994 101,41995 103,11996 103,31997 104,21998 106,01999 107,62000 108,42001 108,92002 108,52003 108,42004 109,02005 110,12006 110,52007 111,82008 112,22009 113,02010 112,62011 111,82012 111,92013 112,52014 112,82015 114,42016 114,82017 116,12018 116,42019 116,22020 117,52021 118,12022 117,52023 120,22024 122,02025 122,52026 122,7
Politiek Structuur De gemeente Nieuwerkerken ligt in het kieskanton Sint-Truiden en het provinciedistrict Sint-Truiden, het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).
Nieuwerkerken Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Hasselt Nieuwerkerken BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring LimburgHasselt-Tongeren-Maaseik Sint-Truiden Sint-TruidenNieuwerkerkenVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis (Voormalige) burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1869 - 1899 Edmond Whettnall (Kath. Partij) ... 1946 - 1958 Libert GeunsOverlijdensbericht Libert Geuns; inmemoriam.be ... 1965 - 1982 Maurice SecretinOverlijdensbericht Maurice Secretin; inmemoriam.be (CVP) 1983 - 2000 Louis Germeys (GBL) 2001 - 2018 Benny BampsNieuwjaarsreceptie in ontmoetingscentrum De Brug; Het Belang van Limburg; 1 januari 2015 (CD&V) 2019 - heden Dries DefermDries Deferm legt eed af als burgemeester van Nieuwerkerken; Het Belang van Limburg; 17 december 2018 (CD&V)
Legislatuur 2001 - 2006 sp.a en Gemeentebelangen (GBL) bundelde de krachten en kwamen op met de kieslijst Nieuwerkerkense Eenheidspartij (NEPA). De CVP (vanaf 2001 CD&V) sloot een coalitie met VLD, burgemeester werd Benny Bamps. In 2003 ontstond er onrust in de coalitie nadat eerste schepen Kamiel Gysenbergs (die voor de verkiezingen overstapte van GBL naar CVP) zijn ontslag indiende en CD&V Marc Secretin voordroeg als opvolger. VLD dreigde hierop een alternatieve meerderheid te vormen met NEPA. Kamiel Gysenbergs trok hierop zijn ontslag in, waardoor de coalitie op de been bleef. Later vond de vervanging alsnog plaatsNieuwerkerken: schepen Gysenbergs dient tweede keer ontslag in; Het Belang van Limburg; 14 februari 2003
Legislatuur 2007 - 2012 sp.a en Gemeentebelangen (GBL) bundelde opnieuw de krachten en kwamen ditmaal op onder de naam GBL-sp.a. CD&V zorgde deze verkiezingen voor een absolute meerderheid. Toch vormde ze samen met GBL-sp.a een coalitie. Samen hadden ze 16 van de 17 te verdelen zetels.
Legislatuur 2013 - 2018 Burgemeester is Benny Bamps (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en Gemeentebelangen. Samen vormen ze de meerderheid met 12 op 17 zetels. Deze verkiezingen had Nieuwerkerken ook de jongste verkiesbare persoon. Dit was Robby Brans (N-VA), die tevens ook zelf de lijst opstartte, met zijn 18 jaar en 3 dagen. Hij werd echter niet verkozen. Zijn partij haalde één zetel. In de loop van de legislatuur werd deze zetel ingevuld als onafhankelijke.
Legislatuur 2019-2024 Burgemeester werd Dries Deferm (CD&V). Zijn partij CD&V haalde de absolute meerderheid met 9 op 17 zetels.
Legislatuur 2024-2030 Burgemeester bleef Dries Deferm (CD&V plus). CD&V plus beschikte over een absolute meerderheid van 12 van de 17 zetels.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-1976 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-201214-10-201813-10-2024Stemmen / Zetels%17%17%17%17%17%17%17%17%19 CVP1 / NIEUW2 / CD&V3 / CD&V Plus478,6911442,751827,852425,621441,461849,563938,93844,63953,8412 SP1 / GBL-sp.aA / sp.a2 / Vooruit320,071322,021328,111528,5215- 37,98A718,132321,92325,535 GBL1 / NEPA2 / GBL-sp.aA / Gemeentebelangen3- 35,231644,031835,831741,292723,623422,634- VLD1 / Open Vld2- - - 10,031114,581212,4617,9721- - N-VA - - - - - - 11,38110,9111,01 Vlaams Belang- - - - - - - - 9,71 Agalev - - - - 2,670- - - - X1,230- - - - - - - -Totaal stemmen 3821 42344436465550175026510252833753Opkomst % 97,6296,4296,0 97,395,2295,865,6Blanco en ongeldig %2,22 2,393,454,254,333,793,574,91,4 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij staat in kleur.
Bezienswaardigheden
Sint-Pieterskerk van 1910, met toren van 1828 Kasteel van Nieuwerkerken Enkele vakwerkhoeven, met name Diestersteenweg 217 en Tegelrijstraat 8.
Natuur en landschap Nieuwerkerken is gelegen in Vochtig-Haspengouw. De hoogte bedraagt ongeveer 50 meter. De bodem is opgebouwd uit zand- en kleilagen en het landschap wordt vooral getypeerd door weiden, akkers en boomgaarden. Vroeger bestond er in de wijde omgeving van Nieuwerkerken een uitgestrekt bosgebied, waarvan slechts het kleine Muggenbosje nog een restant is. Ten zuidoosten van Nieuwerkerken, voornamelijk op het grondgebied van de gemeente Sint-Truiden, bevindt zich een groter bosrestant, het tegenwoordige Provinciaal Domein Nieuwenhoven. Aan het kasteel van Wijer bevindt zich het Wijerbos.
Cultuur Beeldcultuur Nieuwerkerken was de locatie voor het eerste seizoen van het VTM-programma De Werf. Diverse scènes uit de Nederlandse film Knielen op een bed violen zijn opgenomen in de oude stallen van de hoeve in de Grotestraat 6.
Mobiliteit Het grondgebied van Nieuwerkerken wordt doorsneden door de N716 die Herk-de-Stad in het noorden en Sint-Truiden in het zuiden met elkaar verbindt.
Bekende (ex-)inwoners
Danny Boffin, voetballer Giel Deferm, voetballer Joe Harris, zanger Robert Droogmans, rallyrijder Stijn Stijnen, voetballer Jacky Mathijssen (voetballer / Trainer)
Partnersteden Nieuwerkerken is verzusterd met: San Casciano
Categorie:Plaats in Limburg (België)