Ham is een voormalige gemeente in de provincie Limburg in België en behoorde tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Beringen. Ze telde ruim 11.000 inwoners. Vanaf 1 januari 2025 gaan Ham en Tessenderlo samen verder onder de fusienaam Tessenderlo-Ham.
Geschiedenis Vondsten van vuurstenen en lemmers, afslagen en andere gebruiksvoorwerpen tonen aan dat er -op de plek die Ham nu is- al mensen woonden rond de jaren 3000 tot 1500 voor Christus.Rita Van Dessel, Het land van Ham. 1000 jaar geschiedenis, eerste druk Tessenderlo 1987, p. 33-41
Het gebied maakte historisch deel uit van de heerlijkheid Ham. De eerste vermelding van die heerlijkheid dateert van 785. Donatus vermeldde Ham in Vita Sancti Trudonis, het verhaal over de heilige Trudo. In de Vita staat onder andere hoe hofmeier Pepijn van Herstal al zijn geld aan Ochinsala (Eksel) en Ham opdroeg. Een soortgelijk verhaal is eveneens terug te vinden in de geschriften van Theodoricus.
De stichting van de Abdij van Averbode in 1135 had een gunstige invloed op Oostham, aangezien deze nieuwe abdij aldaar verschillende eigendommen bezat.
In 1365 werd Ham onderricht aan het heerschap van Gerard van Ailly.
Geografie Bodemkundig en volkskundig maken Kwaadmechelen en Oostham deel uit van de Zuiderkempen.
Kernen De fusiegemeente Ham telt twee deelgemeenten. In Kwaadmechelen liggen verder nog de kerkdorpen Genebos en Genendijk.
Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Oostham 16,44 5.589 340 71069A 2 Kwaadmechelen 16,35 5.946 364 71069B
Demografie Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente (1977-2024) Alle historische gegevens hebben betrekking op de gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,71994 100,91995 101,21996 101,81997 102,61998 104,21999 105,42000 105,92001 106,62002 106,62003 108,22004 108,72005 109,32006 110,22007 111,52008 113,22009 114,62010 116,22011 117,82012 118,02013 118,92014 120,02015 120,52016 120,52017 121,92018 122,92019 123,72020 124,62021 125,22022 126,72023 128,72024 128,7
Politiek Structuur De gemeente Ham ligt in het kieskanton Beringen (dewelke hetzelfde is als het provinciedistrict Beringen), het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).
Ham Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Hasselt Ham BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring LimburgHasselt-Tongeren-Maaseik Beringen BeringenHamVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Periode Naam burgemeester 1977 - 1988 Leo De Jonghe (CVP) 1989 - 2000 Georges MichielsMichiels haakt af; De Standaard; 25 augustus 2000. Gearchiveerd op 27 oktober 2020. (VLD) 2001 - 2019 Dirk De VisBurgemeester De Vis naar 3e ambtstermijn?; deredactie.be; 27 mei 2012 (CD&V) 2020 -2024 Marc Heselmans (CD&V)
Legislatuur 2019-2024 Burgemeester werd eerst Dirk De Vis (CD&V), die op 1 januari 2020 werd opgevolgd door zijn partijgenoot Marc Heselmans. Beiden leidden een coalitie bestaande uit CD&V en Open Vld. Samen vormen ze de meerderheid met 15 op 21 zetels.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2018 Partij of kartel 10-10-1976Gegevens 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012 14-10-2018 Stemmen / Zetels %19%19%19%19%21%21%21%21 CVP1/ CD&V2 47,6111138,881826,781632,281728,871739,352938,082932,828 SP1/ sp.a-Groen!A/ PRO HAMB/ sp.a2 18,581318,991318,841314,621216,41316,85A313,63B 210,522 Agalev1/ DOEN2/ sp.a-Groen!A/ PRO HAMB/ Groen3 - - 9,78119,29217,68116,731 Gem. Bel.1/ PVV12/ VLD23/ VLD-VIVANT34/ Open Vld4526,561 525,771 540,692943,83932,723827,294621,575525,156 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- - - - 14,341216,50237,372112,022 VU1/ N-VA2- - 3,911 0- - - 19,352412,822 INSPRK- 16,363- - - - - - KVB7,240- - - - - - - 5255 5870621963346843730575057885Opkomst % 96,8595,8894,5395,8392,8693,4Blanco en ongeldig %4,36 4,925,115,725,445,354,174,8 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur. Zie voor resultaten in 2024 en later op Tessenderlo-Ham.
Bezienswaardigheden
De voornaamste bezienswaardigheden zijn : De 10de-eeuwse toren van de Onze-Lieve-Vrouw-Geboortekerk te Oostham (de oudste kerktoren van de Benelux) De 17de-eeuwse pastorie van Oostham In Oostham bezat de aanzienlijke adellijke familie Van Hoensbroeck vroeger een kasteel (gesloopt in 1834). Het wapen van deze familie is thans nog het wapen van de gemeente Ham. Het beschermde landschap De Rammelaars is een uitgestrekt systeem van grachten, beken en percelingspatronen. Sinds de 19de eeuw is het onaangetast gebleven en heeft dan ook een tamelijk unieke status in Vlaanderen.
Cultuur Evenementen Jaarlijks vindt in Ham het Folkfestival Ham plaats, een openluchtfestival dat een podium brengt in het folk genre. De eerste editie vond plaats in 1996. Elk jaar komen hier ongeveer 1500 bezoekers.
In april organiseert de gemeentelijke dienst Cultuur en Toerisme de jaarlijkse garageverkoop, waarbij oude spullen aan een zacht prijsje verkocht worden. Begin juni volgt er dan weer de Drieprovinciënroute met het mooiste van 3 provincies in één fietstocht. Dit fietsgebeuren verloopt in samenwerking met de omliggende steden en gemeenten Tessenderlo, Beringen, Meerhout, Laakdal en Diest.
In september vindt steeds de Openstraatdag plaats. Jaarlijks wordt de Rijksweg tussen Kwaadmechelen en Oostham verkeersvrij gemaakt en zijn er allerlei activiteiten, waar duizenden mensen aan deelnemen. In juli wordt in Ham het evenement FermWerm gehouden (de opvolger van de vroegere Waajfeesten), voorafgegaan door Technosoccer. In december staat dan nog het winterevenement BraKaad op de agenda, gevolgd door het kerstconcert in de Onze-Lieve-Vrouw Geboortekerk te Oostham.
Bekende inwoners Jan Peers (1939-2021), medicus Dieter Dekelver, ex-profvoetballer Tom Vannoppen, ex-veldrijder Ludo Sannen, politicus Esther Sels, zangeres Cynthia Reekmans, presentatrice Jarno Molenberghs, ex-profvoetballer Jasper Philipsen, wielrenner Yentel Caers, windsurfer
Economie Ham maakt deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.
Externe link website gemeente Ham
Categorie:Tessenderlo-Ham Categorie:Voormalige gemeente in Limburg (België)