Leopoldsburg (in de omgeving ook wel 't Kamp genoemdhttps://www.vlaamswoordenboek.be/definities/term/Kampenaar Vlaams woordenboek op 15 juli 2025) is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Limburg. Het is een fusiegemeente die bestaat uit Leopoldsburg en Heppen en behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Beringen. De gemeente telt ruim 16.000 inwoners.
Geschiedenis Leopoldsburg is vooral bekend vanwege de kazerne Leopoldsburg en de uitgestrekte oefenterreinen van het Belgisch leger. Deze terreinen werden ingericht in 1835 als verdediging tegen Nederland door koning Leopold I, die er in de beginjaren als graag geziene gast geregeld verbleef in zijn Koninklijke Villa.https://www.vlaanderenvakantieland.be/nl/inspiratie/de-koning-te-rijk-op-reis-het-spoor-van-de-royals Vlaanderen Vakantieland op 15 juli 2025
Zowel Heppen als Leopoldsburg maakten historisch deel uit van Beverlo, dat samen met Oostham en Kwaadmechelen de heerlijkheid Ham vormde. Zo heette het militaire domein aanvankelijk Kamp van Beverlo. De burgers die in het kamp woonden werden vanaf 1842 verplicht het kampdomein te verlaten en mochten zich vestigen in een vanaf de tekenplank ontworpen (dambord)verkaveling (om de aanvankelijke plaats heen: kerkhof (1835), kerk (1842), pastorie (1844), postkantoor (1844), schooltje (1842) en afspanning met herberg. Deze verkaveling kreeg de naam die op de ontwerpen vermeld stond in 1842, namelijk Bourg (naar de planontwerper, Bourg uit Bois-du-Luc, en het bij aardrijkskundige namen vaak voorkomende suffix '-bourg'). In 1850 werd er uit dynastieke overwegingen de voornaam van de eerste Belgische vorst aan toegevoegd en werd deze nieuwe gemeenschap bij wet van 4 juni 1850 afgesplitst van de gemeente Beverlo tot een eigen gemeente Bourg-Léopold.Pasinomie 1850, De vernederlandsing werd een feit op 14 juni 1932, toen de naam Leopoldsburg officieel werd bekrachtigd.
De eerste burgers leefden van kleinschalige landbouw op de arme heidegronden en de turfwinning. Daarnaast vormde ook de recuperatie van loden kogels en paardenmest een interessante bijverdienste.
Tegen 1850 waren er in de gemeente meerdere bedrijven. Er stond een bergmolen (jaarlijkse maalgrondstof 400.000 kg), een jeneverstokerij (32.760 kannen van elk 1,5 liter) en een bierbrouwerij (125 hl/jaar). Verder had men, naast kleine ambachten een kaarsenfabriek, een tabaksfabriek, een steenbakkerij en een kanaalhaven.
In 1878 werd station Leopoldsburg aan de spoorlijn van Hasselt naar Mol geopend.
Het Belgische sportwagenmerk Edran is te Leopoldsburg gevestigd.
Op 9 december 2005 onthulde Prins Filip een borstbeeld van koning Leopold I aan het Albert-I plein in het kader van de 175/25 viering.
Op 17 februari 2015 werd het beeld van koning Albert I onthuld op het Albert I plein. Dit beeld is van de hand van Mariejo Drees, een plaatselijke kunstenares.
Sinds 3 juni 2007 heeft Leopoldsburg zijn eigen 'Walk Of Fame'; een ludieke knipoog naar de Hollywood Walk of Fame. Omdat veel Bekende Vlamingen (BV's) in Leopoldsburg opgroeiden, wilde de gemeente hen in de bloemetjes zetten met hun eigen ster. Deze werden op verschillende plaatsen in de stoep in de Nicolaylaan geplaatst. BV's die hun eigen ster kregen zijn tennisser Filip Dewulf, judoka Ingrid Berghmans, presentator Marcel Vanthilt, zanger Walter Grootaers, regisseur Dominique Deruddere, schrijver J.M.H. Berckmans, Leo Caerts en Pukkelpop-organisator Chokri Mahassine. De Kampse 'Walk of Fame' is uniek in België.
Geografie Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Leopoldsburg 13,04 11.818 906 71034A 2 Heppen 9,55 5.023 526 71034B
Overige kernen Tot Leopoldsburg behoren ook de kernen Strooiendorp, Geleeg, Boskant en Immert.
Nabijgelegen kernen Schoorheide, Beverlo, Hechtel, Kerkhoven
Demografie Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS 1831 t/m 1970=volkstellingen; 1976 = inwonertal per 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,21994 100,31995 100,41996 100,51997 100,71998 100,41999 100,42000 101,02001 101,52002 102,32003 102,72004 103,62005 104,32006 105,52007 106,02008 107,22009 108,62010 109,22011 110,42012 111,12013 111,22014 111,42015 111,42016 112,52017 113,72018 114,42019 115,42020 116,12021 117,62022 118,12023 120,22024 121,62025 123,52026 124,3
Politiek Structuur De gemeente Leopoldsburg ligt in het kieskanton Beringen (dewelke hetzelfde is als het provinciedistrict Beringen), het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).
Leopoldsburg Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Hasselt Leopoldsburg BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring LimburgHasselt-Tongeren-Maaseik Beringen BeringenLeopoldsburgVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1850 - 1871 Hubert Vander Elst (LP) 1872 - 1873 Herman Bijnens (LP) 1873 - 1885 Henri Leonard (LP) 1885 - 1890 Eloi Hellenbosch (Kath. Partij) 1891 - 1898 Henri Leonard (LP) 1898 - 1907 Evarist Couwenbergh (LP) 1907 - 1908 Jean Joseph Lemmens (waarnemend) 1908 - 1920 Marie-Joseph Jacobs (Kath. Partij) 1914 Jean Joseph Lemmens (waarnemend) 1920 - 1921 Constant Oeyen (waarnemend) 1921 - 1926 Leonard Mees (LP) Tijdspanne Burgemeester 1927 - 1938 Louis Napoleon Lecocq (UCB) 1939 - 1943 Joseph Lecocq (UCB) 1943 - 1944 Henri Billiau (oorlogsburgemeester, VNV) 1944 - 1945 Frans Maris (waarnemend, UCB) 1945 - 1947 Victor Hartert (LP) 1947 - 1971 Gaston Oeyen (CVP) 1971 - 2000 Door Steyaert (CVP) 2000 - 2012 Erwin Van Pée (sp.a) 2013 - 2024 Wouter Beke (CD&V) 2019 - 2022 Marleen Kauffmann (waarnemend, CD&V) 2024 - heden Marleen Kauffmann (CD&V)
Legislatuur 1989 - 1994 Er nemen twee groene partijen deel aan de verkiezingen, met name Agalev en Groene partij Leopoldsburg (GAL).Lijst van het verkiezingsdrukwerk voor de Limburgse gemeenteraden; Provinciale Bibliotheek Limburg; 16 mei 2013. Gearchiveerd op 13 april 2017.
Legislatuur 1995 - 2000 Kieslijst Algemene Ouderenvereniging Vlaanderen (AOV) neemt deel aan de verkiezingen.
Legislatuur 2013-2018 Open Vld trok naar de kiezer onder de naam 'Pro Leopoldsburg-Heppen'Open VLD als Pro Leopoldsburg- Heppen naar de kiezer, Het Nieuwsblad, 11 januari 2012. Gearchiveerd op 12 januari 2021., sp.a onder de naam 'Lijst van de burgemeester'. Burgemeester was Wouter Beke (CD&V).Wouter Beke nieuwe burgemeester van Leopoldsburg; Het Belang van Limburg; 14 oktober 2012 Hij leidde een coalitie bestaande uit CD&V en Lijst Burgemeester. Samen vormden ze de meerderheid met 15 op 25 zetels.
Legislatuur 2019-2024 Burgemeester is Wouter Beke (CD&V) die een coalitie leidt van CD&V en Vooruit die samen een meerderheid vormen van 17 op 25 zetels. Van 2019 tot 2022 trad Marleen Kauffmann (CD&V) op als waarnemend burgemeester, terwijl Beke Vlaams minister werd.
Legislatuur 2024 - 2030 De partijen PRO Leopoldsburg en CD&V vormen een kartel en zetelen daarna als één fractie in de gemeenteraad. Het nieuwe kartel behaalde direct 9 zetels en mag daarmee ook de burgemeester leveren. Samen met Vooruit, dat 7 zetels behaalde, vormen ze een meerderheid van 16 op 25 zetels. Deze legislatuur krijgt Leopoldsburg met Marleen Kauffmann (PRO CD&V) haar eerste vrouwelijke verkozen burgemeester.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-1976Gegevens 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen201214-10-201813-10-2024Stemmen / Zetels%23%23%23%23%23%23%25%25%25 PVV1 / VLD2 / VLD-VIVANT3 / PRO Leopoldsburg4 / PRO CD&VB 17,261 419,91418,311418,232416,37239,50319,484211,44235,0B9 CVP1 / CD&V+N-VAA / CD&V2 / PRO CD&VB 34,181938,551938,5611041,411024,771627,68A730,552830,829 CD&V+N-VAA / N-VA1 - - - - - 21,981615,41415,613 SP1 / sp.a2 / Burgemeester3 / Vooruit4 33,341841,5511035,821932,581830,491840,5321027,763730,22826,347 Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - 1,9310- 16,921422,292510,242212,22223,126 DORP - - - - 10,522- - - - BB 13,612- - - - - - - - Anderen (*)1,62 0- 5,38 07,7910,93 0- - - -Totaal stemmen 8414 919195469267977910666 10635109036991Opkomst % 95,4193,2893,6895,5491,9092,557,3Blanco en ongeldig %3,67 6,294,665,363,113,682,763,20,7 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 1976: VU / 1988: Agalev (3,48%), Groene Partij Leopoldsburg (1,9%) / 1994: AOV / 2000: VIVANT
Bezienswaardigheden thumb|De kerk Onze-Lieve-Vrouw Tenhemelopneming in het centrum
Het Karmelietessenklooster, aan Koning Albert I plein 31 De Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopnemingskerk, aan de Kastanjelaan, is een neoromaanse kerk uit 1903. De Leopold I-route is een wandeling langs de belangrijkste bezienswaardigheden, waaronder militair erfgoed, cultuurhistorisch erfgoed en natuurschoon. De Chazalwandelroute voert eveneens langs erfgoed. De Bergmolen, een molenrestant uit 1846, aan de Molenstraat. Belgische militaire begraafplaats van Leopoldsburg Tankmonument Liberation Garden, oorlogsmuseum over Operatie Market Garden Museum van het Kamp van Beverlo Museum K-blokken en Oscarkapel
Natuur en landschap In de omgeving van Leopoldsburg liggen de volgende natuurgebieden: De Lange Heuvelheide, een uitgestrekt heidegebied, in gebruik als militair oefenterrein. Het Koninklijk Park, van 40 ha, aangelegd rond het voormalig paleis van de Belgische koning. Het Grootdonckbos, ten zuiden van Leopoldsburg De natuurgebieden langs de Grote Beek, waaronder de Natte Driehoek, ten zuidwesten van Leopoldsburg. De Gerheserbossen, ten westen van Heppen.
Cultuur Dialect Wat de streektaal betreft, is Leopoldsburg een geval apart. De bevolking is immers afkomstig uit het hele land, want (beroeps)militairen werden door het leger naar "het kamp" gestuurd. De onderlinge voertaal was dan bijna vanzelfsprekend het algemeen Nederlands. Toch hebben de inwoners die geen militair zijn hun eigen kampse dialect.
Ooit sprak men in Leopoldsburg een Limburgs dialect, namelijk Beverloos. Het laatste Limburgs in Leopoldsburg verdween ergens tussen 1907 (het verschijnen van de studie van J. Schrijnen over het verloop van de Uerdingerlijn) en de jaren vijftig (het optekenen van de R.N.D. enquête). Toen de studie van J. Schrijnen in 1907 verscheen was de autochtone bevolking zeker al een minderheid (dus ook zij die het oorspronkelijk dialect spraken). Wat nu doorgaat voor dialect van Leopoldsburg rekent men tot de Noorderkempense dialectgroep van het Brabants.Antwerpse dialecten behoren ook tot het Brabants.
Musea Het Museum van het Kamp van Beverlo is gewijd aan de geschiedenis van Leopoldsburg, de geschiedenis van het Kamp van Beverlo en militaire geschiedenis. Het Museum K-blokken en Oscarkapel is gewijd aan de geschiedenis van de Cavalerie in het Kamp van Beverlo en militaire geschiedenis.