miniatuur|Het gemeentehuis van Maasmechelen Maasmechelen is een gemeente in de Belgische provincie Limburg en overschreed in juni 2023 de kaap van 40.000 inwoners. De gemeente omvat de voormalige gemeenten Mechelen-aan-de-Maas, Vucht met het dorp en de tuinwijk, Leut, Meeswijk, Uikhoven, Eisden met de woonkernen Eisden-Dorp en Eisden-Tuinwijk, Opgrimbie, Boorsem en Kotem. Het is tevens de hoofdplaats van het kieskanton en gerechtelijk kanton Maasmechelen
Geschiedenis
Oudste geschiedenis Archeologische vondsten tonen aan dat de Maasvallei al 8000 jaar geleden bewoond is geweest. Aan de voet van het Kempens Plateau lagen drogere gronden die een vast verblijf mogelijk maakten. Bossen op de terrassen maakten plaats voor akkerbouw.
Romeinse tijd en middeleeuwen Door de Romeinen werd een heerweg aangelegd. Deze weg werd een belangrijke verbinding van Tongeren en Maastricht naar Nijmegen aan de grens (Limes) van het Romeinse Rijk. Langs deze verbindingsweg lagen reeds en ontstonden verscheidene nederzettingen. Vanaf de 8e eeuw werden door de Franken verschillende dorpen gesticht in de regio. In de Franse tijd verloor de heirbaan gaandeweg zijn betekenis door de aanleg van de huidige N78, als onderdeel van de wegverbinding tussen Parijs en Hamburg.
Moderne geschiedenis In 1970 fuseerde Mechelen-aan-de-Maas met Eisden, Vucht en Opgrimbie. De nieuw gevormde gemeente kreeg Mechelen-aan-de-Maas als centrum, omdat dit van de vier gemeenten de grootste in oppervlakte en sinds de Franse tijd een kantonhoofdplaats was. De fusiegemeente kreeg de nieuwe naam Maasmechelen. In 1977 werden de gemeenten Boorsem (met Kotem) en Uikhoven bij Maasmechelen gevoegd. De grindwinningsbedrijven die daar lagen waren naast de mijn en de witzandgroeve een gunstige aanvulling voor de industriële economie. In het noordoosten werden in dat jaar ook Leut en Meeswijk bij de gemeente gevoegd. Dit zorgde voor een grotere agrarische bedrijvigheid binnen de gemeente.
De sluiting van de mijn van Eisden in 1987, het geleidelijk stopzetten van de grindwinning na het grinddecreet en de afbouw van de witzandgroeve in de gemeente veroorzaakten groeiende problemen op gebied van inkomen, werkgelegenheid, samenleven en welbevinden. Er werd door diverse overheden geïnvesteerd in de aanleg van zones voor kleine en middelgrote ondernemeningen en de komst van nieuwe winkelcentra, in nieuwe en gerenoveerde woonzones, het opnemen van een aanzienlijk aandeel van de gemeentelijke oppervlakte in het eerste nationaal park van het Vlaams Gewest en het opzetten van nieuwe infrastructuur voor zachte vormen van toerisme.
Geografie Het grootste deel van Maasmechelen ligt in de Maasvallei, op de linkeroever van de Grensmaas. De westelijke rand van de gemeente, aan de grens met Zutendaal en As, ligt op het Kempens Plateau. Tussen de Maas en het Kempens Plateau ligt een trapvormig rivierterras en een steilrand van gemiddeld 45 meter. In Maasmechelen ligt deze steilrand bijna volledig in bos- en heidegebied.
Deelgemeenten Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Mechelen-aan-de-Maas 33,83 16.338 483 73107A 2 Opgrimbie 13,14 3.797 289 73107B 3 Vucht 3,85 3.519 913 73107C 4 Eisden 7,88 10.592 1.344 73107D 5 Leut 2,99 1.605 536 73107E 6 Meeswijk 4,37 964 221 73107F 7 Boorsem 6,69 2.259 338 73107G 8 Uikhoven 4,09 1.392 340 73107H
Aangrenzende gemeenten De gemeente Maasmechelen grenst aan de volgende gemeenten:
Waterlopen Bevaarbaar De enige bevaarbare waterloop in Maasmechelen is de Zuid-Willemsvaart, deze werd 2 eeuwen geleden gegraven omdat de Maas ten noorden van Maastricht onbevaarbaar is voor binnenschepen.
Onbevaarbaar Een verzameling van alle onbevaarbare waterlopen in Maasmechelen met de deelgemeenten waardoor ze stromen in volgorde van bron naar monding.Ruimtelijk structuurplan Maasmechelen. Gearchiveerd op 8 april 2023. de Genootsbeek (Leut, Meeswijk) de Kikbeek (Opgrimbie, Mechelen-aan-de-Maas) de Langebroekbeek/Langbroekbeek (Vucht, Leut) de Maas (Uikhoven, Boorsem, Kotem, Leut, Meeswijk) de Rachelsbeek (Eisden-dorp) de Vrietselbeek (Eisden-dorp) de Wiemerbeek (Opgrimbie) de Ziepbeek (Opgrimbie, Rekem (gemeente Lanaken), Uikhoven, Boorsem, Kotem) miniatuur|Vaccinatiecentrum tegen COVID-19 in Maasmechelen
Mobiliteit Maasmechelen heeft een op- en afrit naar de autosnelweg E314, die Brussel en Leuven via Knooppunt Lummen en Knooppunt Kerensheide met Heerlen en Aken verbindt. De Rijksweg N78 is een bredere verkeersweg, die parallel loopt met de Grensmaas. Een opsomming van alle gewestwegen en autosnelwegen: N78 Riemst - Maasmechelen - Kinrooi N763 Maasmechelen - As E314 Leuven - Maasmechelen - Aken N75 Hasselt - As/Maasmechelen - Dilsen-Stokkem
Maasmechelen heeft een ontsluitingsweg die evenwijdig loopt met de Zuid-Willemsvaart. Deze verbindt de rotonde op de N78 bij de E314-afrit 'Maasmechelen' in het zuiden, met Eisden en Maasmechelen Village in het noorden van de gemeente.
Spoorlijn 21B werd gebruikt door het Kolenspoor, een vereniging van vrijwilligers die opgeknapte treinstellen inzette voor toeristische ritten, maar is sinds 2014 definitief gesloten voor treinverkeer. Er was door achterstallig onderhoud van de treinsporen geen treinvervoer meer mogelijk vanuit Waterschei en As naar Eisden. Deze spoorlijn wordt nu onderdeel van de Kolenspoorroute, de 46 kilometer lange fietssnelweg F75, die Beringen-Mijn via Genk met Maasmechelen verbindt.
Na jaren plannen en discussie is er -in het kader van het Spartacusplan- een trambusverbinding aangekondigd die het spoorwegstation van Hasselt, de Universiteit Hasselt in Diepenbeek en het station van Genk zal verbinden met het centrum van Maasmechelen en het eindstation bij Maasmechelen Village en Terhills. Het is de bedoeling dat deze trambus waar mogelijk een eigen bedding zal krijgen en vaker zal rijden.
Vervoersmaatschappij De Lijn verzorgt op dit ogenblik 9 buslijnen in Maasmechelen: 2 volwaardige verbindingen en 7 lijnen die voornamelijk bedoeld zijn voor schoolvervoer en slechts een paar maal per dag rijden. Maasmechelen ligt in het flexgebied Limburg-Oost. Dit flexgebied bedient de gemeenten As, Bilzen-Hoeselt, Diepenbeek, Dilsen-Stokkem, Genk, Houthalen-Helchteren, Lanaken, Maaseik, Maasmechelen, Oudsbergen, Zonhoven en Zutendaal en theoretisch ook de Nederlandse grensgemeenten Beek en Stein. De belangrijkste bushaltes van Maasmechelen zijn Opgrimbie Plein, Maasmechelen Centrum, Maasmechelen College, Eisden Pauwengraaf, Maasmechelen Village en Eisden Vrijthof. . De Maasdorpen Uikhoven, Kotem, Boorsem, Leut en Meeswijk hebben geen vaste busverbindingen. +BuslijnTrajectFrequentieOpmerkingenX44Hasselt - Universiteit - Genk - Maasmechelen30'rijdt elke 15' tijdens de spitsuren63Maastricht - Lanaken - Maasmechelen - Dilsen-Stokkem - Maaseik30'rijdt elke 60' op zondag277Genk - As - Maasmechelen - Leut - Meeswijk - Lanklaar - Stokkem/rijdt enkel tijdens de spitsuren618Riemst - Lanaken - Maasmechelen - Eisden/rijdt enkel tijdens de spitsuren634Lanaken - Rekem - Uikhoven - Boorsem - Kotem - Maasmechelen/rijdt enkel tijdens de spitsuren636Lanaken - Maasmechelen - Stokkem - Dilsen - Maaseik/rijdt enkel tijdens de spitsuren637Lanaken - Maasmechelen - Stokkem - Dilsen - Maaseik/rijdt enkel tijdens de spitsuren639Lanaken - Rekem - Uikhoven - Boorsem - Kotem - Maasmechelen/rijdt enkel tijdens de spitsuren
Klimaat
Demografie Demografische ontwikkeling Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later = inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 101,11994 101,91995 102,61996 103,11997 103,11998 103,11999 102,82000 102,92001 103,32002 103,82003 104,32004 104,72005 105,12006 105,32007 105,92008 106,52009 106,92010 107,32011 108,02012 108,52013 108,72014 108,72015 109,22016 109,52017 109,82018 110,92019 111,92020 113,12021 113,82022 114,52023 115,92024 116,82025 117,62026 118,1
Politiek Structuur De gemeente Maasmechelen ligt in het kieskanton Maasmechelen en het provinciedistrict Maasmechelen, het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).
Maasmechelen Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Tongeren Maasmechelen BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring LimburgHasselt-Tongeren-Maaseik Maasmechelen MaasmechelenMaasmechelenVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis (Voormalige) burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1971 - 1976 Jef Smeets (CVP) 1977 - 1979 Albert Dexters (CVP) 1980 - 1982 André Reul (CVP) 1983 - 1989 Jef Smeets (CDP, afgesplitst van CVP) 1990 - 1994 Wim Terwingen (CVP) 1995 - 2000 Georges Lenssen (VLD) 2001 - 2006 Wim Terwingen (CD&V) 2007 - 2012 Georges Lenssen (Open Vld) 2013 - heden Raf Terwingen (CD&V)
Legislatuur 1983 - 1988 Bij de verkiezingen van 1982 namen de christendemocraten verdeeld aan de verkiezingen deel, enerzijds was er de CVP en anderzijds de Christen Democratische Partij (CDP).
Legislatuur 1989 - 1994 In 1988 namen de kieslijsten Democratische Unie In Maasmechelen (DUIM)Lijst van verkiezingsdrukwerk voor de Limburgse gemeenteraden; Provinciale Bibliotheek Limburg. Gearchiveerd op 13 april 2017. en PAM deel aan de verkiezingen.
Legislatuur 1995 - 2000 In 1994 nam de kieslijst Maasmechelen TweeDuizend (MTD) deel aan de verkiezingen.
Legislatuur 2001 - 2006 In 1994 nam de VLD deel aan de verkiezingen als Lijst van de Burgemeester (LvB).
Legislatuur 2013 - 2018 Burgemeester is Raf Terwingen (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V, Open Vld en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 25 op 33 zetels.
Legislatuur 2019 - 2024 Burgemeester bleef Raf Terwingen (CD&V). Zijn partij CD&V ging in zee met Open Vld, die samen een meerderheid met 18 op 33 zetels hadden.
Legislatuur 2024 - 2030 Raf Terwingen (CD&V) bleef burgemeester. Zijn partij CD&V vormde een coalitie met de lokale partij Puur-Maasmechelen en het socialistische Vooruit.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-1976Gegevens 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen201214-10-201813-10-2024Stemmen / Zetels%31%31%31%?%33%33%33%33%35 PVDA1/ PVDA+2 0,37100,39100,28100,4210- - 2,53203,7103,30 SP1/ sp.a-GroenB/ sp.a2/ Vooruit + Solidair320,771623,331829,711124,251?22,191822,03B821,37B79,0236,832 Agalev1/ sp.a-GroenB / Groen2 - - 4,61105,42115,3711- 1,920 CVP1/ Christen Democratische Partij2/ CD&V+N-VAA/ CD&V357,2412028,2611033,9911233,2611232,811231,53A1131,6131130,131226,931126,8929 VU1 / CD&V+N-VAA / N-VA2/ N-VA-ademMC 5,271 1- 8,121 21,341 0- 14,722511,62420,6C8 ademM1 / N-VA-ademMC- - - - - - - 7,52 PVV1/ VLD2/ LvB3/ VLD-VIVANT4/ Open Vld5/ OpenMM6/ NieuwBlauw7 13,241410,871311,261325,482?27,8231028,5641024,5759 17,26615,475 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- - - 5,51?9,811213,19245,21218,82211,524 Puur-Maasmechelen- - - - - - - 12,1413,65 PAM- 6,7310,140- - - - - - DUIM - - 11,93- - - - - - Anderen (*)3,1103,55 0- 4,32 00,98 04,69 0- - -Totaal stemmen 15482 17591184651936122294 23479 23548 2500815950Opkomst % 97,2296,2196,3297,12 94,03 95,759,6Blanco en ongeldig %3,17 4,514,994,864,01 4,10 3,06 3,90,6