Schilde is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente ligt in het Schijnbekken en telt ruim 20.000 inwoners. Schilde behoort tot het kieskanton Zandhoven en is de hoofdplaats van het gerechtelijk kanton Schilde.
In 2008 werd Schilde de meest aangename gemeente in Vlaanderen bevonden door een studie van de Université catholique de Louvain (UCL) in opdracht van Knack.http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/nieuws/belgie/schilde-is-beste-gemeente-van-vlaanderen/article-1194678183808.htm
Toponymie Over de betekenis van de naam Schilde bestaat geen zekerheid. De meest aanvaarde verklaring is dat de naam evolueerde uit "Scint-Lo" wat zoveel wil zeggen als "beboste plaats aan de Scint of Schijn". De oudste vermelding van Schilde vindt men in een oorkonde uit 1145. Daarin is sprake van Radbout van Craeynem, zoon van Lambert, "Heer van Scille".
Geschiedenis Middeleeuwen In de 12e eeuw schonk Zeger van Craeynem een deel van zijn goed te Schilde aan de abdij van Affligem. Deze abdij zou in de loop der tijd nog belangrijke goederen in de gemeente verwerven en haar stempel drukken op het parochiaal leven. De verering van Sint-Guibertus, stichter van de abdij van Gembloers, kwam via Affligem naar Schilde. Daar werd de heilige tot parochiepatroon uitgeroepen.
Met het groeiend prestige van het Hertogdom Brabant steeg de aantrekkingskracht van Schilde op adellijke geslachten. Aanvankelijk kwamen die vooral uit de omgeving van het hertogelijk hof. Vanaf het einde van de 14e eeuw kreeg de familie van de Werve Schilde in haar greep. Op twee korte onderbrekingen in de 17e en de 18e eeuw na zouden de van de Werves tot het midden van vorige eeuw Schilde in handen houden.
Ancien régime De economische ontwikkeling van Schilde kreeg een eerste impuls in 1745 toen de oude kasseiweg Antwerpen-Deurne tot hier werd doorgetrokken. Stilaan zou de dorpskern verhuizen naar de nieuwe Turnhoutsebaan. Deze beweging kreeg nog meer vaart toen in 1885 de tramlijn Antwerpen - Hoogstraten langs hier werd aangelegd. De tramverbinding kwam niet enkel de handel ten goede. Ook vele kunstenaars vonden hun weg naar het landelijke Schilde. Dankzij de naoorlogse ontwikkelingen groeide Schilde in de tweede helft van de 20e eeuw uit tot een grote en een van de welvarendste gemeenten in de Antwerpse periferie.
Moderne Tijd Tussen 1906 en de Eerste Wereldoorlog werden in 's-Gravenwezel en Schilde twee versterkingen gebouwd van de Stelling van Antwerpen, respectievelijk het Fort van 's Gravenwezel en de Schans van Schilde. Deze forten werden later, tussen 1937 en 1939, verbonden door de Antitankgracht, om Antwerpen te verdedigen tegen vijandelijke tanks.
Na de dood van de weduwe van baron Gaston van de Werve, in 1953, werd het kasteel van Schilde gesloopt en de uitgestrekte bezittingen verkocht en later verkaveld. Daarmee nam de ontwikkeling van Schilde tot residentiegemeente een hoge vlucht. De bevolking steeg van iets meer dan 4000 in 1950 tot ver boven de 10.000 in 1976. Vandaag telt Schilde (zonder 's-Gravenwezel) meer dan 13.000 inwoners.
Geografie Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Schilde 21,05 13.826 657 11039A 2 's Gravenwezel 15,04 6.682 444 11039B
Kernen De gemeente telt twee deelgemeenten, met name 's-Gravenwezel en Schilde. Daarnaast is er het gehucht Schilde-Bergen.
Aangrenzende gemeenten
Demografie Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 18.963 100,0 1993 19.190 101,2 1994 19.363 102,1 1995 19.348 102,0 1996 19.386 102,2 1997 19.498 102,8 1998 19.424 102,4 1999 19.460 102,6 2000 19.562 103,2 2001 19.563 103,2 2002 19.595 103,3 2003 19.586 103,3 2004 19.652 103,6 2005 19.618 103,5 2006 19.575 103,2 2007 19.537 103,0 2008 19.521 102,9 2009 19.541 103,0 2010 19.496 102,8 2011 19.429 102,5 2012 19.472 102,7 2013 19.308 101,8 2014 19.400 102,3 2015 19.375 102,2 2016 19.434 102,5 2017 19.516 102,9 2018 19.585 103,3 2019 19.652 103,6 2020 19.873 104,8 2021 19.925 105,1 2022 20.031 105,6 2023 20.293 107,0 2024 20.319 107,2 2025 20.508 108,1 2026 20.476 108,0
Bezienswaardigheden
Burgerlijke bouwwerken thumb|Kapel Onze-Lieve-Vrouw van Bijstand in Schilde Gemeentelijk domein Hof te Schilde of Hof ten Broecke: een historisch kasteeldomein met vijver, oranjerie, aangelegde tuinen en een uitgestrekt bosgebied. De blikvanger van het domein is de Dodoenstuin, een reconstructie van een 16e-eeuwse renaissancetuin zoals beschreven in het Cruydeboeck van Rembert Dodoens. Daarnaast zijn er ook nog een bloemen- en insectentuin gevestigd. Historische hoeven: zowel 's-Gravenwezel als Schilde bezitten enkele beschermde historische hoeven. Onder andere de Molenhoeve, De Brakken, de Dobbelhoeve, de Couwenberghoeve, de Duyvendaelhoeve. Kasteel Spreeuwenborg
Religieuze bouwwerken De Sint-Guibertuskerk: de geschiedenis van deze kerk gaat terug tot de 14e eeuw en werd aanvankelijk gewijd aan Sint-Wijbrecht. In 1861 werd ze omgevormd tot een neogotisch driebeukig gebouw en 24 jaar later (1885) vergroot met twee sacristieën naar een ontwerp van Eugène Gife. Ook heeft de kerk twee torentjes waarvan één leidde naar de loggia van Henri van de Werve. De Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemelopnemingskerk in de wijk Schilde-Bergen. Op 30 juni 2022 werd de kerk ontwijd.
Militaire bouwwerken Schans van Schilde: Maakte deel uit van de Stelling van Antwerpen. Fort van 's-Gravenwezel : Is vandaag gelegen in verblijfsrecreatiegebied Schildestrand en maakte deel uit van de Stelling van Antwerpen.
Musea Museum Albert Van Dyck: een museum dat beschikt over een ruime collectie kunstwerken van de animistische kunstenaar Albert Van Dyck. Het museum is gelegen op de Brasschaatsebaan 30.
Natuur en landschap Schilde ligt in de Kempen aan de rand van de Antwerpse agglomeratie. De hoogte bedraagt 7-24 meter. Er zijn uitgestrekte villaverkavelingen die zich in het zuidwesten voortzetten in de wijk Schilde-Bergen. Ten zuiden daarvan vindt men het Albertkanaal. De belangrijkste beek is het Groot Schijn. In de omgeving zijn diverse bossen zoals het Drijhoekbos, het Picardiëbos en enkele kasteeldomeinen.
Politiek Structuur De gemeente Schilde maakt deel uit van het kieskanton Zandhoven, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Schilde Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Antwerpen Schilde BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenAntwerpenKapellen Zandhoven SchildeVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1799 - 1847 Joannes Jacobus Masen 1848 - 1864 Evaristus Van Cauwenberghs (katholiek) 1865 - 1871 Joannes Baptista Jacobs 1871 - 1924 Baron Henri van de Werve en van Schilde (Kath. Partij) 1924 - 1938 Joannes Cornelius Alphonsus Van den Sande 1938 - 1941 Ludovicus Michaël Mariën 1941 - 1944 Hendrik Scheurweghs (VNV, oorlogsburgemeester) 1944 - 1946 Ludovicus Michaël Mariën 1947 - 1970 Emiel De Backer 1971 - 1973 Karel Ver Berne Tijdspanne Burgemeester 1973 - 1976 Antoon Claessens (VU) 1977 - 1991 Karel Borstlap (CVP) 1991 - 1994 Frans Mariën (CVP) 1995 - 2000 Dirk Nuyts (CVP) 2001 - 2012 Yolande Avontroodt (Open Vld) 2013 - heden Dirk Bauwens (N-VA)
Legislatuur 1995 - 2000 De liberalen gingen in verdeelde slagorde naar de verkiezingen. Zo was er enerzijds de VLD en anderzijds SGLD (Schilde 'sGravenwezel Liberalen Democraten) van voormalig schepen Etienne Keller.Twee liberale partijen samen naar verkiezingen in Schilde; Gazet van Antwerpen; 29 april 2000 Burgemeester werd Dirk Nuyts (CVP).
Legislatuur 2001 - 2006 Burgemeester werd Yolande Avontroodt, zij leidde een coalitie van VLD met het kartel CVP-VU-ID. Voorts bestond het schepencollege uit Etienne Keller, Dirk Roosen (beide VLD), Steven Dietvorst, Raf De Ridder (beide CVP) en Jef Couwels (VU-ID). OCMW-voorzitter was Jan Van den Fonteyne (VLD).Geen plaats meer voor Agalev in Schilde; Gazet van Antwerpen; 1 januari 2001
Legislatuur 2007 - 2012 Burgemeester werd opnieuw Yolande Avontroodt (VLD) in een coalitie met het kartel CD&V-N-VA. Voorts bestond het schepencollege uit Etienne Keller, Dirk Roosen (beide VLD), Steven Dietvorst, Anke Fierens en Lieve Struyf (CD&V). Lieve Struyf was ook OCMW-voorzitter.
Legislatuur 2013 - 2018 Burgemeester wordt Dirk Bauwens (N-VA). Hij leidt een coalitie bestaande uit N-VA en CD&V. Voorts bestond het schepencollege uit Steven Dietvorst, Anke Fierens, Lieve Struyf (allen CD&V) en Kathleen Krekels, Peter Mendonck en Leen Scholiers (allen N-VA). Leen Scholiers was ook OCMW-voorzitter. N-VA en CD&V vormen een meerderheid met 14 op 25 zetels. In de aanloop naar de start van deze nieuwe meerderheid, ontstond er commotie toen bleek dat Dirk Bauwens voor de verkiezingen een voorakkoord met de VLD van Yolande Avontroodt had getekend, echter zonder medeweten van het partijbestuur van N-VA. Zijn partij voelde zich dan ook niet aan dit voorakkoord gebonden.‘Ik voel me zwaar gepakt’; Het Nieuwsblad; 5 november 2011 Sebastiaan Rubberecht (CD&V) neemt het voorzitterschap van de gemeenteraad op zich.
Legislatuur 2019-2024 De gemeenteraadsverkiezingen van 2018 werden gewonnen door N-VA in Schilde. De coalitie verandert wel omdat Open Vld opnieuw haar intrede maakt in de meerderheid, ten koste van CD&V. Met 20 op 25 zetels beschikt het nieuwe gemeentebestuur over een comfortabele meerderheid. Dirk Bauwens blijft burgemeester en zetelt samen met zijn partijgenoten Kathleen Krekels, Peter Mendonck en Pascale Gielen in het college van burgemeester en schepenen. Open Vld vaardigt op haar beurt Olivier Verhulst en Marian Van Alphen af als schepenen. Ten slotte neemt de liberaal Yolande Avontroodt het voorzitterschap van de gemeenteraad op zich.
Legislatuur 2024-2030 Bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 bleef N-VA de grootste partij. De coalitie met Open Vld, dat was opgekomen onder de naam Lokaal Liberaal werd verdergezet en beschikte over 19 van de 27 zetels in de gemeenteraad. Dirk Bauwens bleef burgemeester en ging met zijn partijgenoten Kathleen Krekels, Pascale Gielen, Valerie Michel en Christian Hazard in het schepencollege zetelen. Lokaal Liberaal stuurde Marian Van Alphen en Valérie Van Genechten naar het college van burgemeester en schepenen en stelde Olivier Verhulst aan als voorzitter van de gemeenteraad.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976