Vosselaar (Plaatselijk dialect: Veusseleirs) is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Turnhout.
Geschiedenis De naam Vosselaar, voor het eerst vermeld in 1356, zou verwijzen naar een open plek in het bos (laar), waar vossen leven.
In het noorden van de gemeente werden Gallo-Romeinse resten aangetroffen.
Na de vondst van een miraculeus Mariabeeld omstreeks 1220 werd Vosselaar een bekende bedevaartplaats. De geschiedenis van Vosselaar liep enige tijd parallel met die van Beerse. Ook Vosselaar behoorde tot het Land van Turnhout. Onder Amalia van Solms (17e eeuw) werd in 1667 begonnen met de aanplant van dennen op de woeste gronden. Dit groeide uit tot het Grotenhoutbos. Ook de Priorij van Corsendonk te Oud-Turnhout en de Sint-Michielsabdij te Antwerpen ontplooiden ontginningsactiviteiten.
Eenvoudige activiteiten als bezembinden en houtskoolbranden overheersten, naast de landbouw, eeuwenlang de economie. Van 1817-1820 werd echter de Antwerpsesteenweg aangelegd, waardoor ook Vosselaar ontsloten werd. In 1886 kwam er ook een tramverbinding tot stand. Omstreeks 1900 ontstond er wat industrie, zoals pottenbakkerij en steenbakkerij. Later kwam daar nog een gieterij, een schoenfabriek en een betonfabriek bij. In de 2e helft van de 20e eeuw veranderde Vosselaar in een verstedelijkt woondorp.
Tijdens de fusie van Belgische gemeenten in 1976 werd afgezien van het plan om Vosselaar te fuseren met de stad Turnhout. Vosselaar was zodoende een van de weinige gemeenten die in zijn omvang behouden bleef.
Geografie Vosselaar is gelegen in de Noorderkempen, heeft verscheidene residentiële woonwijken en is een verstedelijkte randgemeente van Turnhout. Samen met de stad Turnhout en de gemeenten Beerse, Kasterlee, Lille en Oud-Turnhout maakt Vosselaar deel uit van het samenwerkingsverband Kordia.
Aangrenzende gemeenten
Bezienswaardigheden
thumb|170px|De Onze-Lieve-Vrouwkerk De Onze-Lieve-Vrouwekerk, met laatgotische westertoren (15de eeuw) en neogotisch schip (19de eeuw). Het orgel van deze kerk is beschermd. Miraculeus beeld van Onze-Lieve-Vrouw dat volgens de overlevering tijdens de 13de eeuw werd gevonden in het Mariapark. Dit gepolychromeerd en verguld houten beeld staat nu in de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Het Mariapark aan de Parklaan. Het beeld in de kapel van het Mariapark staat er vanaf 1935, bij de inzegening van het Mariapark door kardinaal Van Roey. Vlak naast de ingang van de dorpskerk staat het graf van Adriaan Ghijs, die een aanvang nam met het planten van dennen in het Grotenhoutbos. De Sint-Jozefskerk, aan de Sint-Jozefstraat Looypaal met wegwijzers, een eeuwenoude arduinen scheidingspaal op de grens tussen Beerse, Turnhout en Vosselaar. Te vergelijken met het drie-landenpunt maar dan van deze gemeenten. De Cingel is een driehoekig dorpsplein met waterput.
Natuur en landschap Vosselaar ligt in de Antwerpse Kempen en de hoogte bedraagt 30 m in het noorden en 18 m in het zuiden. Waterlopen zijn Visbeek en Laak. De Visbeek mondt uit in de Aa, welke in zuidwestelijke richting stroomt en in de Kleine Nete uitmondt.
Natuurgebieden zijn: Het Grotenhoutbos, 375 ha, Natura 2000 gebied De Zwartgoorheide, een 42 ha groot natuurgebied De Konijnenberg, een stuifduin midden in de dorpskern, is beschermd als landschap. Het hoogste punt ligt op 36,33 meter hoogte. In Vosselaar staat een mammoetboom in het oosten van de gemeente. Het is de grootste in de provincie Antwerpen.Mammoetbomen in Antwerpen
Demografie Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 9.498 100,0 1993 9.462 99,6 1994 9.531 100,3 1995 9.640 101,5 1996 9.666 101,8 1997 9.816 103,3 1998 9.895 104,2 1999 9.892 104,1 2000 10.015 105,4 2001 9.972 105,0 2002 9.969 105,0 2003 10.086 106,2 2004 10.117 106,5 2005 10.158 106,9 2006 10.142 106,8 2007 10.212 107,5 2008 10.249 107,9 2009 10.245 107,9 2010 10.300 108,4 2011 10.475 110,3 2012 10.700 112,7 2013 10.704 112,7 2014 10.747 113,2 2015 10.961 115,4 2016 10.935 115,1 2017 11.005 115,9 2018 11.159 117,5 2019 11.187 117,8 2020 11.343 119,4 2021 11.443 120,5 2022 11.556 121,7 2023 11.802 124,3 2024 11.801 124,2 2025 11.816 124,4 2026 11.933 125,6
Politiek Structuur De gemeente Vosselaar ligt in het kieskanton Turnhout en het provinciedistrict Turnhout. Deze maken deel uit van het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en de kieskring Antwerpen.
Vosselaar Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Turnhout Vosselaar BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenMechelen-TurnhoutTurnhout TurnhoutVosselaarVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Periode Burgemeester 1800 - 1801 Laurent Keyaerts 1801 - 1808 Jean Renders 1808 - 1827 Carolus Druyts 1827 - 1830 Maximilien Raymond Donnez 1830 - 1835 Petrus Taeymans 1835 - 1843 Joannes Baptiste Horemans 1843 - 1848 Petrus Jespers 1848 - 1871 Jozef Van Meerbeeck 1871 - 1888 Jean Claessen 1888 - 1897 Cornelius Dufraing 1897 - 1901 Pierre Claessen 1901 - 1904 Frans Proost 1904 - 1912 Hendrik Van Ostade Periode Burgemeester 1912 - 1926 Louis Stroobant 1926 - 1941 J. Bossaert 1941 - 1951 Henri De la Haye 1952 - 1964 Frans Somers 1964 - 1965 Gerard Gladines 1965 - 1979 Paul De Clercq (VGB) 1979 - 1982 Louis Luyten (VGB) 1983 - 1988 Louis Schoenmakers (CVP) 1989 - 1994 Erik De Clercq (VGB) 1995 - 1998 Louis Schoenmakers (CVP) 1998 - 2018 Josee Heykants-Jansens (CD&V) 2019 - heden Gilles Bultinck (CD&V)
Legislatuur 1977 - 1982 Burgemeester was Paul De Clercq van de Vosselaarse Gemeentebelangen (VGB).Géographie des élections communales du 10 octobre 1976; Courrier hebdomadaire du CRISP; 1976
Legislatuur 1983 - 1988 Burgemeester was Louis Schoenmakers die een coalitie leidde van CVP en Vernieuwing.
Legislatuur 1989 - 1994 De PVV (VGB) kwam op in de kartellijst.Gemeente '88 Resultaten; Vrij; november 1988 Burgemeester was Erik De Clercq (VGB), hij leidde een coalitie van VGB en Vernieuwing.
Legislatuur 1995 - 2000 De PVV kwam op in de kartellijst VOSS. Agalev neemt voor de eerste keer deel aan de verkiezingen. CVP haalt 13 van de 21 zetels en vaardigt Louis Schoenmakers af als burgemeester.
Legislatuur 2013 - 2018 Burgemeester was Jose Heykants-Jansens van CD&V.Vosselaar: The day after; Gazet van Turnhout; 15 oktober 2012 Deze partij had de meerderheid met 11 op 21 zetels.
Legislatuur 2019 - 2024 Bij de verkiezingen van oktober 2018 verloor CD&V haar absolute meerderheid in Vosselaar. De partij vormde een coalitie met N-VA, die samen een meerderheid hadden van 16 op 21 zetels. Gilles Bultinck (CD&V) werd burgemeester. Nadat het vertrouwen tussen de coalitiepartners was afgebrokkeld, sloot CD&V in januari 2022 een bestuursakkoord met de oppositiepartijen V!sie op Vosselaar, het liberale Vosselaar Vooruit en het socialistische Vooruit. Deze partijen hadden een meerderheid van 13 op 21 zetels.Politieke aardverschuiving in Vosselaar: CD&V dumpt N-VA en gaat in zee met voltallige oppositie, Het Nieuwsblad, 26 januari 2022.
Legislatuur 2024 - 2030 In oktober 2024 kwam CD&V in Vosselaar op als VOLK*. De partij haalde een absolute meerderheid van 11 op 21 zetels, maar ging toch opnieuw in zee met haar coalitiepartners V!sie op Vosselaar (dat was samengegaan met Vosselaar Vooruit) en Vooruit. De drie partijen beschikken samen over 13 van de 21 zetels. Gilles Bultinck (VOLK*) bleef burgemeester.Volk* zet in Vosselaar coalitie met Visie op Vosselaar en Vooruit door: “We weten goed wat we aan elkaar hebben”, Het Nieuwsblad, 25 oktober 2024.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Vlaanderenkiest.be: Gegevens 2006 14-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 201214-10-201813-10-2024Stemmen / Zetels %19%19%19%21%21%21%21%21%21 CVP1/ CD&V2/ VOLK+337,81736,771843,621952,2411349,8211247,7021248,4421133,72843,9311 VGB1/ VOSS2/ VLD3/ Vosselaar Vooruit4 54,8311234,761736,111831,392730,463719,893426,394513,442(°°)10,151 V!SIE op Vosselaar5- - - - - - - 12,652(°°) SP1/ sp.a2/ Vooruit3 7,37108,91117,93107,1510- 13,802325,17258,721(°°)7,431 N-VA - - - - - - - 31,68(°)27,66 Agalev1/ Groen!2- - - 9,23119,49115,9620- - - Vlaams Belang - - - - - 12,642- - 11,02 Vernieuwing- 19,55312,342- 10,241- - - - 4952 57706452679571837500778479816083Opkomst % 96,5396,0495,1196,5693,8494,368,4Blanco en ongeldig %3,57 5,133,783,225,493,607,074,60,4 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
Religie en levensbeschouwing De vondst van een miraculeus Mariabeeld in 1220 maakte van Vosselaar meteen het oudste en bekendste bedevaartsoord van de Kempen. Het Mariapark, vlak bij de kerk, is eveneens een getuige van de Mariadevotie. Naast de 14 kruiswegstaties van de kunstenaar Simon Goossens, zijn er ook 15 statiekapellen van de rozenkrans in ondergebracht.
Sinds in 2007 de Sint-Jozefskerk werd ontwijd, telt de gemeente nog één parochie, met name Onze-Lieve-Vrouw. Deze maakt deel uit van de pastorale eenheid Don Bosco die op haar beurt deel uitmaakt van het dekenaat Kempen-Oost in het Bisdom Antwerpen.
Bekende inwoners Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Vosselaar of een andere significante band met de gemeente hebben:
Nabijgelegen kernen Beerse, Turnhout, Gierle
Externe links Officiële website Inventaris Onroerend Erfgoed
Categorie:Plaats in Antwerpen (provincie)