Zoersel is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De Kempense gemeente telt ruim 23.000 inwoners. Zoersel behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Zandhoven.
Geschiedenis De huidige kerngemeente Zoersel is de zuidwestelijke helft van de oude heerlijkheid Malle. Zoersel werd voor het eerst in 1240 vermeld als Surcele. De benaming verwijst naar een woning te midden van zure gronden. Het dorp Zoersel is ontstaan als een van oorsprong Frankisch landbouwgehucht binnen de heerlijkheid Malle. Nadat de heerlijkheid Malle werd gesplitst, bleef Zoersel horen bij het oude hoofddorp van Malle in het westelijke deel. Dit hoofddorp stond oorspronkelijk ook gekend als Malle en is de naamgever alsook het oudste centrum van de heerlijkheid Malle. Bij de opsplitsing van deze heerlijkheid in een oostelijk deel met als belangrijkste plaats Oostmalle (ontleent haar naam aan haar ontstaan als gehucht ten oosten van het dorp Malle) en een westelijk deel, dubbel zo groot als het oostelijke, met het dorp Malle en o.a. Zoersel, ging zowel het westelijke deel van de oude heerlijkheid Malle als het dorp Malle “Westmalle” heten.
Zoersel zal nog tot 1794 onderdeel uitmaken van Westmalle, waarna uit het zuidelijke deel van Westmalle de gemeente Zoersel ontstond bestaande uit het dorp Zoersel met omliggende gehuchten en uit het noordelijke werd de gemeente Westmalle gevormd bestaande uit het dorp Westmalle en omliggende gehuchten.
In die periode werden de Kempische dorpen bijna onafgebroken belegerd en geplunderd: vreemde troepen richtten niet alleen grote verwoestingen aan, maar brachten ook vele ziektes, onder andere de "zwarte pest", met zich mee. Na het Hollands Bewind en de oprichting van het koninkrijk België konden ze bekomen van de doorstane ellende en brak er een tijd van steeds toenemende welvaart aan.
In de 13e eeuw heeft er mogelijk korte tijd een klooster gestaan in Zoersel, dit was een voorwaarde van de schenking van Hendrik I van Brabant van Westmalle aan de Abdij van Villers. Het klooster zou echter snel verlaten zijn wegens onvruchtbare grond. Wel is officieel erkend dat er een klooster werd opgericht in 1237 in Vremde waarvan de monniken zich in 1243 vestigden in Hemiksem.
Vanaf 1950 kende de gemeente een sterke bevolkingsgroei door de stadsvlucht van de welgestelde Antwerpenaren, mede mogelijk gemaakt door de bouw van de E34.
De huidige gemeente Zoersel ontstond op 1 januari 1977 door de fusie van de kerngemeente Zoersel met de toen opgeheven gemeente Halle. Tevens werd de woonkern Sint-Antonius van de gemeente Brecht afgesplitst en bij de nieuwe gemeente gevoegd.
Geografie Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Zoersel (I) 26,31 14.829 564 11055A 2 Halle (II) 12,38 7.941 642 11055B3Sint-Antonius(III)4,4
Kernen Ongeveer een derde van de inwoners van zowel Zoersel (I) als Halle (II) wonen relatief ver van hun centrum in wijken die rechtstreeks aansluiten op het centrum van Sint-Antonius (III). Daarnaast zijn er nog de gehuchten Hulsten, Risschot, Drengel en Einhoven.
left|300px|Klik op de kaart voor een grotere weergave thumb|De parochiekerk Heilige-Elisabeth van Hongarije
thumb|Boshuisje
Aangrenzende gemeenten
Bezienswaardigheden
thumb|Zoerselhof De Sint-Elisabethkerk Het Zoerselhof Het Boshuisje, waar de roman De loteling (1850) van Hendrik Conscience zich afspeelt. Nu is het een herberg. Een inscriptie aan de voorgevel herinnert hieraan. Het Boshuisje speelt ook een rol in het stripverhaal De gouden ganzeveer (1983) uit de reeks Suske en Wiske. Aan de kerk van hoofdgemeente Zoersel zit een standbeeld van stripfiguur Marcel Kiekeboe op een rustbank. Diverse locaties uit de stripserie De Kiekeboes zijn terug te vinden in de omgeving van het dorp, zoals het Algemeen Ziekenhuis Sint-Jozef in Westmalle, dicht bij de grens met deelgemeente Sint-Antonius (Zoersel). De Lindeboom van Zoersel, een houtsnijwerk, gemaakt van de lindeboom die eeuwenlang in het dorp stond, bevindt zich nu in de inkomhal van het Lindepaviljoen.
Natuur en landschap Zoersel ligt in de Kempen op een hoogte van 13-22 meter. De omgeving is bosrijk. Vooral het Zoerselbos is een uitgestrekt natuurgebied met diverse wandel- en fietsroutes.
Demografie Demografische evolutie deelgemeente voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwonersaantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari 1981: Aanhechting Sint-Antonius afgesplitst van de gemeente Brecht bij de fusie van 1977
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 18.556 100,0 1993 18.970 102,2 1994 19.234 103,7 1995 19.512 105,2 1996 19.783 106,6 1997 19.999 107,8 1998 20.060 108,1 1999 20.062 108,1 2000 20.164 108,7 2001 20.120 108,4 2002 20.134 108,5 2003 20.306 109,4 2004 20.400 109,9 2005 20.426 110,1 2006 20.638 111,2 2007 20.803 112,1 2008 20.996 113,1 2009 21.208 114,3 2010 21.265 114,6 2011 21.415 115,4 2012 21.555 116,2 2013 21.610 116,5 2014 21.573 116,3 2015 21.704 117,0 2016 21.764 117,3 2017 21.857 117,8 2018 21.739 117,2 2019 21.944 118,3 2020 22.065 118,9 2021 22.142 119,3 2022 22.317 120,3 2023 22.427 120,9 2024 22.557 121,6 2025 22.770 122,7 2026 23.223 125,2
Politiek Structuur De gemeente Zoersel maakt deel uit van het kieskanton Zandhoven, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Zoersel Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Antwerpen Ranst BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenAntwerpenKapellen Zandhoven ZoerselVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1799 - 1826 Petrus JanssensBurgemeesters Zoersel 1798 - 1970; Inventaris van het archief van de provincie Antwerpen 1827 - 1847 Petrus Frans Bauwens 1847 - 1848 Jacobus Van den Branden (waarnemend) 1848 - 1872 Michiel Peeters 1872 Jacobus Van den Branden (waarnemend) 1872 - 1879 Jan Frans Van Rompaey 1879 Alfons Peeters 1880 - 1885 Frans Saldiën 1885 - 1887 Jan Jespers 1887 - 1888 Simon Verreet (waarnemend) 1888 - 1921 Jos Van Nueten 1922 - 1924 Eduard Van Winckel Tijdspanne Burgemeester 1925 - 1938 Catharina Van Hemeldonck 1939 - 1941 Eugeen Vercammen 1941 - 1946 De Bouck (oorlogsburgemeester) 1947 - 1964 Jef Peeters 1965 - 1976 Jef Schryvers 1977 - 1982 Louis Van de Velde 1983 - 1988 Gerard Laureyssens (VU) 1988 - 1994 Stan BartholomeeussenGewezen burgemeester van Zoersel Stan Bartholomeeussen stopt met politiek; Zoe.FM; 23 september 2016 (DDV) 1995 - 2012 Katrien Schryvers (CDU / CVP / CD&V) 2013 - 2024 Liesbeth Verstreken (N-VA) 2024 - heden Katrien Schryvers (CD&V)
Legislatuur 1995 - 2000 De kiezers hebben de keuze tussen maar liefst elf kieslijsten. Lijsttrekkers waren Georgette Sanders (VLD), René Lens (SP), Leo Cautereels (Agalev), Katrien Schryvers (CDU), Stan Bartholomeeussen (DDV), Gerard Laureyssens (ZTD), Wim Van Haegendoren (VU), Walter Vochten (Vl.Blok), Gummarus Roelants (ZVV), Robert Jordaens (BB) en André Janssen (NIE-ZO). Gerard Laureyssens (ZTD, 1155) behaalde de meeste voorkeurstemmen, Stan Bartholomeeussen (DDV, 999), Katrien Schryvers (CDU, 744), Walter Vochten (Vl.Blok, 479) en Wim Van Haegendoren (VU, 423) vervolledigden de top 5.Verkiezingsuitslagen 1994; De Grootste Gemene Deler; oktober 1994 Katrien Schryvers wordt burgemeester.
Legislatuur 2006 - 2012 Groen, sp.a en spirit bundelden de krachten onder de naam GPS (Groen Progressief Sociaal). CD&V, N-VA, ZTD (Zoersel Twee Duizend) en enkele VLD-ers (Cois Van Aerde, Martine Roelants en Georgette Sanders) gaan eveneens in een kartel naar de verkiezingen. Lijsttrekkers waren respectievelijk zittend burgemeester Katrien Schryvers voor CD&V-N-VA, oud-burgemeester Stan Bartholomeeussen (VLD) en Bob Peeters (GPS). Lijstduwer voor GPS was gewezen voorzitter van het IJzerbedevaartcomité Lionel Vandenberghe.Verkiezingen in de regio: Zoersel; Zoe FM; 3 oktober 2006 Katrien Schryvers blijft burgemeester.
Legislatuur 2013 - 2018 Burgemeester was Liesbeth Verstreken (N-VA). Zij leidde een coalitie bestaande uit N-VA en CD&V. Samen vormden ze de meerderheid met 21 op 27 zetels.
Legislatuur 2019 - 2024 Burgemeester was Liesbeth Verstreken (N-VA). Zij leidde een coalitie bestaande uit N-VA, CD&V, Groen en Open Vld. Samen vormden ze de meerderheid met 22 op 27 zetels.
Legislatuur 2024 - 2030 Burgemeester is Katrien Schryvers (CD&V). Zij leidt een coalitie bestaande uit het kartel CD&V+Vooruit en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 15 op 27 zetels.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Vlaanderenkiest.be: Gegevens 2006 14-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %21%23%25%25%27%27%27%27%27 Agalev1/ GPSB/ Groen2 - - - 10,5139,6612 12,71B 37,54219,4226,121 SP1/ GPSB/ sp.a2/ CD&V+VooruitC 11,5129,91129,32125,37115,59115,62213,02025,8C8 CVP1/ CDU2/ CD&V+N-VAA/ CD&V3/ CD&V+VooruitC 61,511534,611930,131920,72628,281939,88A1128,623924,638 VU1/ VU&ID2/ CD&V+N-VAA/ N-VA321,191 422,071 623,931 69,341 29,942235,6731233,031122,537 PVV1/ VLD2/ Open Vld3/ TEAM PAUL45,811012,181212,89139,12218,622621,68269,70327,4319,842 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- - 4,83109,641219,031625,73278,572210,82219,625 H-eerlijk Zoersel- - - - - - 4,28011,7314,24 Z.T.D.- - - 14,3346,291- - - - DDV1 / DVV2 -17,351418,92513,8914- - - - - ZVV- - - 5,351- - - - - Anderen(*)- 3,89 0- 1,7802,57 0- - - 2,00 7376 968611322129021372914629152271573412174Opkomst % 93,0590,5789,891,5190,0491,367,6Blanco en ongeldig %3,89 4,184,46,083,383,942,042,20,4 De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen. De zetels van de gevormde meerderheid zijn vetjes gedrukt. De grootste partij is in kleur. (*) 1982: WV (3,89%) / 1994: BB (1,02%), NIE-Z (0,76%) / 2000: Vivant (2,57%) / 2024: 2980 (2,0%)
Trivia Zoersel had aan de Kluisbaan, langs de kant van het vliegveld van Malle, bij het Blommerschot ook een naturistenterrein De Spar, dat nu een onderdeel vormt van het natuurgebied De Kluis - Blommerschot. In het Lindepaviljoen is er een verwijzing naar de blootgatters, zoals de naturisten van De Spar in Zoersel genoemd werden, terug te vinden.
In 2019 werd Johan van der Heyden in huis van een in Zoersel woonachtige Nederlandse prostituee gedrogeerd en ontvoerd. Enkele dagen later zou hij in het Nederlandse Steenbergen worden gemarteld en vermoord.
Bekende Zoerselaars
Catharina Van Hemeldonck (1884-1960) politica Bert Van Boghout (1916-2003), politicus, redacteur Gerard Laureyssens (1923-1996), politicus Karel Boumans (1931-2003), stripauteur Mariëtte Coppens (1931-2021). beeldhouwer François Glorieux (1932-2023), componist Lionel Vandenberghe (1943-2023), politicus en vredesactivist Wivina Demeester (1943), politica Katrien Schryvers (1964), politica Joël Bartholomeeussen (1966), voetballer Arjen Teeuwissen (1971-2024), springruiter Marjan Duchesne (1978), presentatrice