Bever (Frans: Biévène) is een plaats en gemeente in het Pajottenland in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De officiële taal is er het Nederlands. Daarnaast kent het ook taalfaciliteiten voor haar Franstalige minderheid. De gemeente telt ruim 2200 inwoners.
Toponymie Volgens de etymologen heeft de naam van de gemeente Bever waarschijnlijk een Keltische oorsprong (beven = grens; beber = knaagdier bever).
Straatnamen Bever is de enige gemeente in België die de straten niet individueel een naam geeft maar consequent met wijknamen werkt. Hierbij hebben alle straten in een wijk dus dezelfde naam (de wijknaam in kwestie). Dit levert evenwel soms problemen op voor postbezorging en gps-systemen.
Geschiedenis De naam van de gemeente komt voor het eerst voor in 946, in een akte van de abdij van Gembloers. In de karolingische tijd lag het grondgebied van Bever in de Brabantgouw die in het zuiden tot aan de Hene reikte. De graven van de Henegouw, ten zuiden van de Hene, veroverden in de elfde eeuw een deel van de gouw Brabant. Daardoor lag Bever tot het einde van de achttiende eeuw in het graafschap Henegouwen.
Gedurende het feodaal tijdperk was de gemeente verdeeld over twee grote heerlijkheden. Het leen van Rubempré-Renesse werd in 1621 aangekocht door Philippe de Massiet. De heerlijkheid Bever, met een kasteel op de plaats Burght, kwam in 1516 in handen van het huis Croÿ. Het kasteel is thans verdwenen, maar het gemeentewapen herinnert nog aan de Croÿs.
In 1594 en 1595 werden twee vrouwen tijdens de heksenvervolging veroordeeld voor toverij en verbrand.
In de Franse tijd maakte Bever deel uit van het departement Jemappes, nadien van de provincie Henegouwen.Ten gevolge van het trekken van de taalgrens werd Bever in 1963 met een belangrijk deel van Akrenbos overgeheveld van de provincie Henegouwen naar de provincie Brabant; de gehuchten Warissaet en Groenstraat werden overgeheveld naar Opzullik.
Sinds 1995 maakt Bever deel uit van de nieuwe provincie Vlaams-Brabant.
Geografie Kernen Met 1978 ha is de gemeente met haar massieve vorm de meest uitgebreide van de streek. Buiten de hoofdkern van het centrum vormen Akrenbos, Burght, Broeck en Romont de voornaamste gehuchten.
Topografie thumb|De Eisbroekbeek op de grens met Sint-Pieters-Kapelle Het reliëf bestaat uit een licht zuid-noord hellend vlak, met een gemiddelde helling kleiner dan 1%, waarvan de hoogtelijnen schommelen tussen 30 en 75 m. De twee hoogste punten treft men aan op Commijn (73,75 m) en Romont (71,25 m).
Hydrografie Dit hellend plateau wordt door 3 evenwijdige beken gedraineerd die zich aansluiten bij de Mark (bijrivier van de Dender) en de oppervlakte in brede valleien doorsnijden: de Arenbergbeek ten westen, de Carmoybeek in het centrum en de Pontembeek (Plasbeek-Eisbroekbeek) in het oosten. Een klein gedeelte (minder dan 10%) van de gemeente ten zuiden van de waterscheidingskam van Romont maakt deel uit van het stroomgebied van de Rembecq die zich verder bij de Sylle aansluit en zo de Dender bereikt.
Klimaat Door zijn ligging in het centrum van het land, heeft het dorp de eigenschappen van een gematigd zeeklimaat met kleine temperatuurschommelingen (3 °C in januari en 17 °C in juli) en een hoge vochtigheidsgraad (gemiddeld 180 dagen neerslag met een hoogte van 750 mm).
Stratigrafie De brede valleien zijn gekenmerkt door donkere alluviale kleigronden, met een moeraskarakter. In deze gebieden neemt men dan ook logischerwijs vooral weiden en een gesloten landschap waar. Elders op het plateau bestaat de bodem uit fijne materialen (zand en leem) die in deze streek werden afgezet door de noordenwinden tijdens het Pleistoceen.
Bodemgebruik Deze vruchtbare, minder vochtige gronden, worden gebruikt voor verscheidene teelten (koren, veevoeder en industriële gewassen) en geven een open akkerlandschap. Onder de bodem vindt men eerst een 35 m dikke ondergrondse laag gevormd door zand en klei (tertiair tijdperk) die de harde silure leisteen uit het primaire tijdperk bedekt. Pal op de taalgrens ligt het bosreservaat Akrenbos.
Urbanisatie De structuur van de huisvesting toont weinig ordening en lijkt op een mengsel van geconcentreerde en verspreide bewoning. Men telt verschillende gehuchten met telkens een kern waaromheen boerderijen en residentiële woningen in losse orde verschijnen.
Aangrenzende gemeenten Gelegen in de zuidwesthoek van Vlaams-Brabant (Pajottenland) deelt het dorp grenzen met 6 andere deelgemeenten die aan drie provincies toebehoren: Viane (Oost-Vlaanderen), Zullik, Lessenbos, Twee-Akren (Henegouwen), Tollembeek en Sint-Pieters-Kapelle (Vlaams-Brabant).
Bezienswaardigheden Zie: Lijst van onroerend erfgoed in Bever
De Onze-Lieve-Vrouwekapel De Grote kamerkapel De Sint-Martinuskapel De Sint-Gereonkerk in de plaats Akrenbos De Sint-Martinuskerk De Brouwerij en stokerij Rigaux De Hoeve Weverbergh De Molen Denutte of Bosmolen, een windmolenrestant De Villa Rigaux
Demografie Bij de eerste officiële volkstelling in 1846 telde Bever meer dan 3000 inwoners. Later, ten gevolge van de uittocht naar de grote stedelijke en industriële centra, daalde de bevolking tot 1627 inwoners in 1961. Door de grenswijziging van de gemeente in 1963 is het aantal inwoners gestegen tot 1828 eenheden. Thans blijft het inwonertal zich rondom de 1900-2000 personen handhaven.
Samenstelling Men moet opmerken dat de bevolking een groot deel oudere mensen telt. Het geboortecijfer ligt daardoor lager dan het sterftecijfer, zodanig dat het relatieve evenwicht van de bevolking alleen gebonden is aan de migratiestromen; het aantal inwijkelingen ligt nu opmerkelijk hoger dan het aantal uitwijkelingen. De huidige actieve bevolking bestaat vooral uit pendelaars die tewerkgesteld zijn in industriële en tertiaire ondernemingen van de regionale centra, vooral Brussel. Het aantal landbouwers die vroeger de voornaamste beroepscategorie vormden, is aanzienlijk gedaald met als gevolg een duidelijke uitbreiding van de bedrijfsgrootte. In 1961 gaf de landbouw nog werk aan 256 mensen (42 % van de actieven). Volgens de jongste statistieken (1991) zijn er in Bever maar 77 bedrijven meer die 135 mensen tewerkstellen, waarvan dan nog een relatief groot gedeelte de landbouw met een andere activiteit combineert.
Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 1.827 100,0 1993 1.840 100,7 1994 1.890 103,4 1995 1.903 104,2 1996 1.893 103,6 1997 1.912 104,7 1998 1.883 103,1 1999 1.906 104,3 2000 1.980 108,4 2001 1.982 108,5 2002 1.962 107,4 2003 1.952 106,8 2004 1.949 106,7 2005 2.014 110,2 2006 2.023 110,7 2007 2.048 112,1 2008 2.094 114,6 2009 2.094 114,6 2010 2.133 116,7 2011 2.155 118,0 2012 2.171 118,8 2013 2.174 119,0 2014 2.171 118,8 2015 2.185 119,6 2016 2.151 117,7 2017 2.160 118,2 2018 2.204 120,6 2019 2.159 118,2 2020 2.178 119,2 2021 2.201 120,5 2022 2.265 124,0 2023 2.265 124,0 2024 2.276 124,6 2025 2.266 124,0 2026 2.279 124,7
Politiek 2019-2024 Burgemeester is Kristof Cattie van "Thuis in Bever". Deze partij had begin 2019 de meerderheid met 6 op 11 zetels. De oppositiepartij "Open Voor De Mens" telde begin 2019 een minderheid met 5 op 11 zetels. In 2020 besloot Rudi Geuens uit de oppositie zijn partij te verlaten en als onafhankelijke te zetelen.Rudi Geuens zetelt voortaan als onafhankelijke Later begin 2022 besloot ook Françoise Herman uit de meerderheid haar partij te verlaten en als onafhankelijke te zetelen.Françoise Herman zetelt voortaan als onafhankelijk raadslid Sinds 2024 is ook Yvo Reygaerts onafhankelijke. Sindsdien telt de gemeenteraad van Bever 5 zetels voor "Thuis in Bever", 3 zetels voor "Open Voor De Mens" en 3 onafhankelijken. Omdat er geen meerderheid kon gevormd worden wordt het bestuur nu gevormd door een minderheid van 5 zetels op 11 zetels.
2024-2030 Burgemeester is Kristof Cattie van "Thuis in Bever", dat een absolute meerderheid van 9 op 11 zetels had behaald. De oppositie bestond uit de nieuwe partij "Transparant Bever" en Helderblauw, een afsplitsing van "Open Voor De Mens", die elk een zetel hadden behaald.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012 14-10-2018 13-10-2024 Stemmen / Zetels %9%9%9%9%9%11%11%11%11 CVP1/ CD&V2/ Thuis in Bever3 72,611768,591773,921868,051769,741764,732955,482650,73668,539 Dicht Bij De Mens1/ Open Voor De MensB - - - - - 16,91144,52B543,8B5 - PVV-SPA/ PVV1/ VLD2/ Open Voor De MensB/ Helderblauw3 27,39A 227,311222,081124,832230,262218,372113,131 Transparant Bever - - - - - - - - 14,31 Bever 2.0. - - - - - - - - 4,00 N-VA - - - - - - - 5,50- Agalev - 4,10407,120- - - - -Totaal stemmen 1251 1290 1326 1395 1471 1500 1564 1561 1379Opkomst % 96,37 96,67 96,02 97,02 95,19 96,1 79,3Blanco en ongeldig % 1,36 1,78 1,96 3,3 4,08 4,53 3,77 3,5 1,5 De rode cijfers of letters naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen. De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
Sport De plaatselijke voetbalclub Excelsior Bever speelt in de 2de provinciale reeks van de provincie Henegouwen. In januari 2019 werd de Gezinssport Bever opgericht om recreatief te sporten.
Cultuur In 1977 werd in Bever de vereniging De Makrallen opgericht met als doel de plaatselijke heksenfolklore in eer te houden.
Nabijgelegen kernen Akrenbos, Viane, Herhout, Lessenbos, Bassilly
Partnersteden Jardin (2022)
Externe links Website van de gemeente Inventaris Onroerend Erfgoed
Categorie:Plaats in Vlaams-Brabant