Bierbeek is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De gemeente telt ruim 10.000 inwoners.
Toponymie Bierbeek ontleent zijn naam aan de Mollendaalbeek, die in het gelijknamig gehucht ontspringt en deel uitmaakt van het Dijlebekken. Voor "bron" bestaan in het Oudgermaans de woorden bir, birre of borre. Een andere bron meent dat de naam is afgeleid van het Germaanse birnu, dat 'mest' betekent. Volgens deze bron zou "Bierbeek" dus "een beek met mest" betekenen.
Geschiedenis Tijdens de prehistorie was Bierbeek een uitverkoren en druk bezochte plaats. Getuige daarvan zijn de vele archeologische sites die werden ontdekt. Er werden ook diverse Romeinse sites gelokaliseerd, onder andere een landbouwnederzetting (Villa Rustica) aan de Herpendalstraat. Samen met de omliggende dorpen maakte Bierbeek eertijds deel uit van het graafschap Brunerode, dat in 879 bij Duitsland werd ingelijfd, maar in 1105 definitief toegevoegd werd aan het graafschap Leuven. De baronie Bierbeek was toen een van de belangrijkste van het Hertogdom Brabant. De bekendste telg van het geslacht van Bierbeek is de Zalige Walter van Bierbeek, die als ridder deelnam aan de Kruistochten en in 1183 intrad in de Cisterciënzerabdij te Hemmerod.
In 1248 verloor de baronie haar zelfstandigheid en ging over naar het latere hertogdom Aarschot. Uiteindelijk kwam Bierbeek in 1620 in bezit van het Huis Arenberg. In 1842 werd het gehucht Blanden zelfstandig en in 1928 ook het gehucht Haasrode. Beide gemeenten maken nu deel uit van de gemeente Oud-Heverlee.
Tweede Wereldoorlog De gemeente werd op 16 mei 1940 bezet door het Duitse leger en bevrijd op 4 september 1944. Minstens acht weerstanders werden naar het Auffanglager van Breendonk gedeporteerd.https://www.dewereldmorgen.be/community/breendonkgevangenen-per-gemeente/ Jan Hertogen, 2014. Breendonkgevangenen per gemeente. Gearchiveerd op 26 maart 2023.
Na-oorlogse periode Bierbeek bestaat sedert 1977 uit de vroegere deelgemeenten Bierbeek, Korbeek-Lo (gedeeltelijk), Lovenjoel en Opvelp.
In Bierbeek werd in 2020 voor het eerst in België met agrivoltaics geëxperimenteerd.
Geografie Kernen Naast Bierbeek zelf telt de gemeente nog drie andere woonkernen, met name Korbeek-Lo, Lovenjoel en Opvelp. Ongeveer 1/4 van deelgemeente Bierbeek wordt ingenomen door het Mollendaalbos, dat zelf deel uitmaakt van het Meerdaalwoud, een groot boscomplex ten zuiden van Leuven.
Tabel # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Bierbeek 22,90 3.566 156 24011A 2 Korbeek-Lo 3,66 3.742 1.023 24011B 3 Lovenjoel 5,71 2.341 410 24011C 4 Opvelp 6,70 1.129 169 24011D
Aangrenzende gemeenten De fusiegemeente Bierbeek grenst aan Oud-Heverlee (W), Leuven (NW), Lubbeek (N) en Boutersem (O), maar ook aan de Waals-Brabantse gemeenten Bevekom (Z) en Graven (ZW).
Bezienswaardigheden thumb|Sint-Hilariuskerk
De Ruisbroekmolen, watermolen op de Molendaalbeek, (voor 1234 / 1740) De Sint Hilariuskerk, Romaanse kerk (12de eeuw) Het Kasteel Wilderhof (1672) Het Schotteshof, vierkantshoeve (1192) Het Katspoelhof, vierkantshoeve (16de eeuw) Het Bordingenhof, vierkantshoeve (1389) De Kapel van het Heilig Aanschijn, oude schuur en hoeve, thans kapel (18e eeuw) De Watertoren van Bierbeek, bolvormige watertoren beschilderd als wereldbol, o.a. zichtbaar vanaf de E40 autosnelweg.
Natuur en landschap Bierbeek ligt op het Brabants Plateau op een hoogte van 40-109 meter. Ongeveer 1 km ten zuiden van Bierbeek ontspringt de Molendaalbeek die in noordelijke richting stroomt.
In de omgeving van Bierbeek liggen belangrijke kasseiwegen en holle wegen. Ten zuidwesten van de kom ligt het Mollendaalbos dat deel uitmaakt van het uitgestrekte Meerdaalwoud.
Den Dikken Eik, de dikste en waarschijnlijk ook oudste boom in het Meerdaalwoud, stamt uit de tweede helft van de 17e eeuw. Zijn omtrek bedraagt meer dan vijf meter op zijn breedste punt.
Demografische ontwikkeling Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december 1930: Afsplitsing van Haasrode als zelfstandige gemeente in 1928
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari 1930: Afsplitsing van Haasrode in 1928, bij de fusie in 1977 werd Haasrode deelgemeente van Oud-Heverlee
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 8.658 100,0 1993 8.748 101,0 1994 8.746 101,0 1995 8.737 100,9 1996 8.786 101,5 1997 8.770 101,3 1998 8.805 101,7 1999 8.835 102,0 2000 8.822 101,9 2001 8.900 102,8 2002 8.938 103,2 2003 8.958 103,5 2004 9.100 105,1 2005 9.123 105,4 2006 9.147 105,6 2007 9.233 106,6 2008 9.282 107,2 2009 9.367 108,2 2010 9.467 109,3 2011 9.503 109,8 2012 9.609 111,0 2013 9.696 112,0 2014 9.800 113,2 2015 9.881 114,1 2016 9.953 115,0 2017 10.017 115,7 2018 10.025 115,8 2019 10.083 116,5 2020 10.162 117,4 2021 10.194 117,7 2022 10.277 118,7 2023 10.469 120,9 2024 10.534 121,7 2025 10.778 124,5 2026 10.926 126,2
Politiek
Burgemeesters 1977-1999: Josse Denonville (1931-2022) (CVP) 1999-2012: Mark Cardoen 2013-heden: Johan Vanhulst (CD&V)
Legislatuur 2007-2012 Bierbeek werd in de periode 2007-2012 bestuurd door een coalitie van CD&V, sp.a - Spirit en N-VA. Mark Cardoen (CD&V) was burgemeester.
Legislatuur 2013-2018 Het burgemeesterschap was in handen van Johan Vanhulst (CD&V). Hij leidde een coalitie bestaande uit CD&V en sp.a-Groen. Samen vormen ze de meerderheid met 12 op 21 zetels.
Legislatuur 2019-2024 Johan Vanhulst (CD&V) bleef burgemeester. Hij leidde opnieuw een coalitie bestaande uit CD&V en sp.a-Groen. Samen beschikten zij over een meerderheid van 13 op 21 zetels.
Legislatuur 2024-2030 Johan Vanhulst (CD&V) bleef burgemeester. Hij vormde een coalitie met CD&V, het liberale Open Bierbeek en Vooruit. Samen hebben zijn een meerderheid van 15 op 21 zetels.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Gegevens 2006: http://www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2006 14-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %17%19%19%19%19%21%21%21%21 CVP1/ CD&V-N-VAA/ CD&V2 45,031930,451736,371836,821831,961741,94A934,682835,92841,1210 VU1/ VU&ID2/ N-VA39,81121,341420,941415,211213,2922122,683517,033 17,934 PVV1/ VLD2/ Open Vld3/ Open Bierbeek4 30,21523,451521,621423,72530,132630,142721,763423,84515,643 SP1/ sp.a-spirit2/ sp.a-GroenB/ Vooruit314,971212,851212,191212,51211,781217,592320,88B223,4B213,032 Agalev1/ Groen!2/ sp.a-GroenB/ Groen3- - 8,111111,781212,841210,33212312,432 FGP- 10,761- - - - - - - Anderen(*) - 1,15 00,77 0- - - - - -Totaal stemmen 4661 5406574761966236650266987074 5595Opkomst % 93,8792,9190,6892,0192,0792,6 69,9Blanco en ongeldig %1,95 3,593,253,653,934,542,763,4 0,7 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur. (*) 1982: LOVO (1,15%) / 1988: PVDA (0,77%)
Evolutie in het stemgedrag thumb|left|Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 1976-2000
Sport Voetbalclub Hoger-Op Bierbeek is aangesloten bij de KBVB en speelt er in de provinciale reeksen. Bierbeekse Tennisclub, gesitueerd naast kasteel Wilderhof, is aangesloten bij de Vlaamse Tennis Vereniging (VTV).
Religie In de gemeente bevinden zich verschillende kerkdorpen. De kerken zijn: Sint-Hilariuskerk te Bierbeek Heilig-Kruiskerk te Korbeek-Lo Sint-Lambertuskerk te Lovenjoel Sint-Antonius Abtkerk te Honsem/Opvelp
Bekende inwoners Geboren Walter van Bierbeek (?-1224), zalige, ridder, monnik Gaston Roelants (1937), voormalig atleet Frederik Veuchelen (1978), wielrenner Jonas Van Geel (1984), acteur, presentator
Woonachtig Jan Colpaert, hoogleraar Luc De Vos, hoogleraar Rudi Vranckx, journalist Bruno Wyndaele, televisiemaker Kevin Valgaeren, schrijver Dominique Biebau, schrijver
Partnersteden Oña (Ecuador)
Nabijgelegen kernen Haasrode, Korbeek-Lo, Lovenjoel, Neervelp, Opvelp
Externe links Website van de gemeente Inventaris Onroerend Erfged
Categorie:Plaats in Vlaams-Brabant