Grobbendonk is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. Grobbendonk ligt in de Kempen en behoort tot het gerechtelijk kanton en kieskanton Herentals. In Grobbendonk bevond zich een Romeinse vicus ter hoogte van de Steenberg.
Geografie Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Grobbendonk 21,87 8.483 388 13010A 2 Bouwel 6,50 3.126 481 13010B
Kernen Naast Grobbendonk zelf ligt in de gemeente nog de deelgemeente Bouwel. De dorpen worden gescheiden door het Albertkanaal en de autosnelweg E313; de N13 loopt op de grens. De gemeente grenst aan de stad Herentals en de gemeentes Herenthout, Nijlen, Vorselaar en Zandhoven.
Hydrografie Door Grobbendonk lopen de rivier de Kleine Nete en het Albertkanaal. De Aa mondt er uit in de Kleine Nete.
Aangrenzende gemeenten
Geschiedenis Stroomculturen (3500 v.C.-800 v.C.) Er werden diverse archeologische vondsten gedaan in de gemeente Grobbendonk, die wijzen op een bewoning van de gemeente lang voor de oudste vermelding van de woonkernen Grobbendonck, Ouwen en Bouwel in officiële documenten. Bronstijdgrafveld (van 1000-700 voor Christus) op de Scheidhaag
Klassieke Oudheid (800 v.C.- 500 n.C.) Gallo-Romeinse nederzetting (vicus) met drie tempels op het Hoogveld, die een hoogtepunt kende in de 2e eeuw Merovingische (Franken) grafvelden vanaf de 3e eeuw, onder meer onder de kapel van Boshoven
Middeleeuwen (500-1450) In de 11e à 12e eeuw wordt in Ouwen een Romaanse kerk gebouwd. De voormalige Romeinse vicus wordt daarbij als "steengroeve" gebruikt. In het begin van de 13e eeuw wordt de Heerlijkheid Grobbendonck gesticht, en komt er een burcht aan de samenvloeiing van de Kleine Nete en Aa. In de 14e eeuw verwerft de Heer van Grobbendonck o.m. ook de overige gebieden in de huidige gemeente Grobbendonk waaronder de woonkernen Ouwen en Bouwel. De adellijke familie Grobbendonck en hun erven regeren over Grobbendonk tot aan de verkoop van de heerlijkheid aan de familie Getz in 1545. De familie bekleedt hoge posten in het hertogdom Brabant. In 1302 sneuvelt Hendrik van Wilre, Heer van Grobbendonck en Burgemeester van Leuven, in de Guldensporenslag aan Franse zijde.
Nieuwe Tijd (1450-1750) De familie Schetz, een van oorsprong Duitse familie, laat zich midden 16e eeuw Van Ursel (d'Ursel) noemen. Deze familie bekleedt hoge plaatsen in de opeenvolgende Habsburgse periodes (Karel V, Spaanse Habsburgers, Oostenrijkse Habsburgers), en klimt op in de adellijke rangen van heer naar baron, vervolgens vanaf 1638 naar rijksgraaf, en vanaf 1717 verheven tot hertog. Na de val van Habsburgers, kiest Charles-Joseph d'Ursel de kant van de Nederlanders en wordt later minister in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Na de opsplitsing van de Nederlanden, levert de familie nog lang senatoren en volksvertegenwoordigers voor de nieuwe Belgische staat (tot 1937). De hertogtitel bestaat nog steeds. De huidige hertog is de 10e die de titel draagt, en nog steeds eigenaar van o.m. de kasteelhoeve.thumb|150px|De familie Schetz van Grobbendonck bezat van 1621 tot 1710 het Kasteel van Tilburg Tijdens de Contrareformatie wordt van priesters een hoger intellectueel, zedelijk en spiritueel peil verwacht. Johannes Stael, pastoor van Bouwel sinds 1604, voldoet als drinkeboer en verwekker van een kind bij zijn huishoudster niet aan de norm en wordt in 1610 zelfs voor 6 weken opgesloten in een kerker.
Moderne tijd (1750-1945) Gezien de ligging tussen Antwerpen en Herentals zal de gemeente doorkruist worden door de grote infrastructuurwerken tussen die twee steden, deels via Lier, die werden opgestart in de 19e, 20e en 21e eeuw, waaronder: In 1832, tijdens de Belgische Revolutie (1830-1839) laat koning Leopold I van België een militair kamp bouwen in Bouwel. kanalisering van de Kleine Nete voltooid in 1839 en in gebruik tot 1850. Nadien werd de Kleine Nete omheen de sassen geleid. kanaal Viersel-Herentals voltooid in 1850, en terug gedempt vanaf 1940. Tussen 1930-1939 werd het Albertkanaal gegraven, doch kort na de inhuldiging worden de bruggen opgeblazen en zal het tot aan de herstelling van de bruggen in 1946 duren vooraleer het kanaal effectief in gebruik wordt genomen. De spoorlijnen van Aarschot en Antwerpen naar Herentals (in gebruik sinds 1855). Hierbij verkreeg Bouwel langs spoorlijn 15 een station Bouwel op wandelafstand van het kasteel van de Baron Bosschaert de Bouwel, wiens domein door de spoorweg werd doorkruist. Veel later kwam er ook nog een 2e Bouwelse station Wolfstee naast het industrieterrein aldaar. Aanleg v/d provinciale "steenwegen", waaronder de steenweg Lier-Herentals
Hedendaagse geschiedenis (1945-nu) Ook na de Tweede Wereldoorlog werd de gemeente doorkruist door grote infrastructuurwerken: Tijdens de naoorlogse bezetting van Duitsland komt er een Britse logistieke legerbasis in Grobbendonk, die na de Koude Oorlog door de Britten overgedragen wordt aan het 29 Bataljon Logistiek van het Belgische leger, die voorheen zelf ook in Propsteierwald (Duitsland) gelegerd was. Diverse pijpleidingen (o.m. door de gedempte vaart) Autosnelweg E313 (tot aan Grobbendonk in gebruik sinds 1958), met één v/d bekendste afritten van België ("Herentals-West"), waar 's morgens de files beginnen richting Antwerpen. De industrieterreinen Klein Gent en Wolfstee gelegen op het drie-gemeenten-punt Grobbendonk-Herenthout-Herentals. De geplande Fietsostrade "F5" De "Antwerp East Port" een voorhaven van Antwerpen (containerterminal)
Na 489 jaar lang een aparte heerlijkheid (later gemeente) geweest te zijn, fusioneerde de gemeente Bouwel in 1976 voor de 2e keer met Grobbendonk.
Bezienswaardigheden thumb|Watertoren thumb|Het Albertkanaal door Grobbendonk
Op het kruispunt met de N13 en de weg tussen Bouwel en Grobbendonk ligt café "De Lindekens", oorspronkelijk van de familie Van Soom-De Laet, ook eigendom geweest van Herman Vanspringel. De oude Banmolen aan de samenvloeiing van Kleine Nete en Aa is nog steeds in gebruik. De Sint-Lambertuskerk Het Goorkasteel Het Hofke van Eisterlee De Kapel van Boshoven Het Sint-Maria-Magdalenarusthuis met kapel De Onze-Lieve-Vrouw Ten Troonpriorij De schandpaal, aan Hofeinde, opgegraven en in 1964 heropgericht. Het Kasteel Grobbendonk
Natuur en landschap Grobbendonk ligt in de Kempen nabij de vallei van de Kleine Nete die hier onder het, ten zuiden van de kom gelegen, Albertkanaal stroomt. In de omgeving liggen enkele bossen. De hoogte bedraagt 5 tot 10 meter.
Demografie Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 9.816 100,0 1993 10.000 101,9 1994 10.153 103,4 1995 10.213 104,0 1996 10.344 105,4 1997 10.472 106,7 1998 10.427 106,2 1999 10.424 106,2 2000 10.449 106,4 2001 10.483 106,8 2002 10.534 107,3 2003 10.599 108,0 2004 10.690 108,9 2005 10.706 109,1 2006 10.747 109,5 2007 10.801 110,0 2008 10.814 110,2 2009 10.890 110,9 2010 10.975 111,8 2011 11.051 112,6 2012 11.047 112,5 2013 11.026 112,3 2014 11.095 113,0 2015 11.128 113,4 2016 11.204 114,1 2017 11.237 114,5 2018 11.123 113,3 2019 11.155 113,6 2020 11.172 113,8 2021 11.249 114,6 2022 11.442 116,6 2023 11.519 117,3 2024 11.607 118,2 2025 11.609 118,3 2026 11.608 118,3
Politiek Structuur De gemeente Grobbendonk maakt deel uit van het kieskanton Herentals, gelegen in het provinciedistrict Herentals, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Grobbendonk Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Turnhout Grobbendonk BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenMechelen-TurnhoutHerentals Herentals GrobbendonkVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
(Voormalige) Burgemeesters Tijdspanne Burgemeester ? - 1826 G. NaulaertsInventaris van het archief van de provincie Antwerpen, Burgemeesters 1798-1970: Grobbendonk. Gearchiveerd op 16 juni 2019. 1826 - 1844 Hubert De Vries 1844 - 1884 Théodore De Vries 1885 - 1896 J.J. Prims 1896 - 1919 Florent Karel De Vries 1919 - 1938 Frans Luyten 1939 - 1941 Gilbert Dieltiens 1941 - 1944 K.LiesseRijksarchief Antwerpen inventaris PAA603 (archiefbestanddeel 1302) 1948 - 1958 P. PeetersRijksarchief Antwerpen inventaris PAA603 (archiefbestanddeel 1305) 1958 - 1980 John SmetsGrote Liberale Meeting te Mechelen; Eerst Vrijheid; juni 1958 op liberaalarchief.be (pdf-bestand niet meer beschikbaar) 1980 - 1982 Willy Taelman (PVV) 1983 - 1988 Armand Bloemen (CVP) 1989 - 1997 Herman Wouters (PVV / VLD) 1998 - 2000 Karel Bogaerts (SP) 2001 - 2012 Herman Wouters (Open Vld) 2013 - 2015 Herman Cambré (sp.a) 2016 - 2018 Eric Van Meensel (N-VA) 2019 - heden Marianne Verhaert (GiB)
Legislatuur 2013 - 2018 Burgemeester tot 31 december 2015 was Herman Cambré (sp.a). Hij werd opgevolgd door Eric Van Meensel (N-VA). Deze leidde een coalitie bestaande uit N-VA, CD&V en sp.a. Samen vormden ze de meerderheid met 15 op 21 zetels. Vanaf het begin van de legislatuur zetelde 1 raadslid van CD&V als onafhankelijke. Sinds september 2017 zetelde 1 raadslid (ex-N-VA) als onafhankelijke voor De Burgers van Grobbendonk en Bouwel. Sinds juli 2018 zetelden 2 raadsleden (1 ex-sp.a, 1 ex-cd&v) als onafhankelijken voor De Lokale Lijst. Hierdoor slonk de meerderheid tot 11 op 21 zetels.
Legislatuur 2019 - 2024 Het liberale GIB werd bij de lokale verkiezingen van oktober 2018 de grootste partij en vormde een coalitie met N-VA. Samen vormen ze de meerderheid van 13 op 21 zetels. Marianne Verhaert (GIB) werd burgemeester.
Legislatuur 2024 - 2030 GIB behaalde een absolute meerderheid met 13 op 21 zetels en ging alleen besturen. Marianne Verhaert bleef burgemeester.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %19%19%19%21%21%21%21%21%21 Agalev - - 7,3508,8419,251- - - - SP1/ sp.a2/ Vooruit311,021117,471316,711317,21317,971417,352419,172416,42415,433 CVP1/ CD&V2 28,461643,191931,011728,591720,051422,072521,612511,9227,221 GGB1/ PVV2/ VLD-GGB3/ VLD4/ Open Vld-Grobos5/ GiB6 53,3611234,381740,92938,7831040,6741034,504824,395533,06948,0613 Grobos-N-VA1/ N-VA2 - - - - - 10,041125,852616,72412,822 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- - - 6,591010,791216,05238,97219,02112,622 De Lokale Lijst1 / deBurgers A- - - - -- - 8,7114,0A0 deBurgers A- - - - -- - 4,3A0 Anderen(*) 7,16 0 4,96 0 4,02 0 - 1,28 0 - - - -Totaal stemmen 5287 6064682374767641798379568413 5862Opkomst % 96,9595,7493,6294,6990,7093,4 63,6Blanco en ongeldig %2,84 3,633,54,244,754,063,183,4 0,5 De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen, rode letters duiden de kartels aan.De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.(*) 1976: Volksunie (7,16%) / 1982: Volksunie (4,96%) / 1988: GVP (4,02%) / 1994: PVBG (1,28%)