Kasterlee is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt 19.000 inwoners. Ze ligt in de Kempen op een hoogte van 18 meter. Kasterlee behoort tot het gerechtelijk kanton Geel en kieskanton Herentals. Partnergemeente is Plaffeien (Zwitserland).
Geografie Kasterlee is centraal gelegen in de driehoek der Kempen, tussen Geel, Turnhout en Herentals.
Samen met de stad Turnhout en de gemeenten Beerse, Lille, Oud-Turnhout en Vosselaar maakt Kasterlee deel uit van het samenwerkingsverband Kordia.
Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Kasterlee 32,57 8.895 273 13017A 2 Lichtaart 25,28 6.658 263 13017B 3 Tielen 14,42 4.249 295 13017C
Kernen Naast Kasterlee (centrum) zelf behoren ook de deelgemeenten Lichtaart en Tielen tot de gemeente Kasterlee. Het gehucht Terlo sluit in het oosten aan op de bebouwing van Kasterlee-dorp, het gehucht Houtum doet dit in het zuiden.
Hydrografie Kasterlee is opgedeeld in drie verschillende natuurlijke structuren. In het noorden vormen de valleien van de Aa, de Rode Loop en de Kaliebeek een natuurlijke grens met de omliggende gemeenten, in het uiterste zuiden domineert de Vallei van de Kleine Nete het landschap. Precies daartussen bevindt zich de Kempense Heuvelrug, een langgerekte duinenrug die ongeveer heel de Antwerpse Noorderkempen doorkruist.
Topografie Noord Kasterlee De Aa in het noorden van deelgemeente Tielen en de Rode Loop en de Kaliebeek in Kasterlee en Lichtaart doorkruisen cultuurgronden, broekbosgebieden, vennen en vijvers.
De Rode Loop was lange tijd een belangrijke transportader, ondanks dat de vallei en dan vooral het gebied rond de Tikkebroeken bij zware regenval grotendeels overstroomt.
De Tikkebroeken is een beschermd laagveen waar talrijke zang- en moerasvogels een onderkomen vinden, de vele waterpartijen trekken amfibieën als de alpenwatersalamander aan; ronde zonnedauw en moeraswolfsklauw bevolken de vennen. Het reservaat onderscheidt zich door de enorme verscheidenheid aan biotopen op een beperkte oppervlakte.
Midden Kasterlee Kasterlees ondergronden bestaan uit waterdoorlatende zand- en leemgronden met ijzerhoudende lagen. Ongeveer 10.000 jaar geleden bedekten grote delen ijs de Kempen immers volledig. In de laatste ijstijd, de Würm-Glaciaal, loopt de vloedlijn van de Poederleezee tot in de streek van Kasterlee. Door de getijden en afzettingen vormen zich hier dekzandruggen.
Hier ontstaat de Kempense Heuvelrug, die tot 40 m hoge toppen kent. Met de latere terugtrekking van de ijskappen en het dalen van de waterspiegel overwoekeren duinplanten het duinlandschap. Rond en op de duinruggen vormen zich, na de eerste duinbegroeiing, al snel eiken- en berkenbossen.
In de middeleeuwen ontboste men deze echter op grote schaal en ontstond er op verschillende plaatsen een heidevegetatie. Deze ontbossing had als gevolg dat zand en wind vrij spel krijgen en stuifzandduinen vormden. Een hiervan is de Hoge Mouw, midden in het Provinciaal Domein Hoge Mouw. Moude of molde betekent mul zand. Jaren van intensieve recreatie deden het duin krimpen tot 35 m waar het ooit tot 40 m hoog was. De Oostenrijkse en Franse overheden zorgden voor een nieuwe bebossing van de streek van Kasterlee met vooral naaldboomsoorten. De laatste jaren werkt het bosbeheer aan de creatie van een gemengd loofbos.
Naast het provinciaal domein liggen de Kastelse Bossen of het Gestelsbos (gestel = heuvel). Deze maakten vroeger deel uit van de jachtwarande van de hertogen van Brabant. Het toenmalige Hof Ter Loo beschikte over een eigen valklegge, waar valken werden gevangen en opgeleid voor de jacht. Voor het broodnodige gerstenat trokken de valkeniers zich terug in afspanning De Valk op de markt in Kasterlee. Op de zuidrand van de Kempense Heuvelrug zijn holle wegen te vinden. Deze erosiegeulen ontstaan door de weerstand van de ijzerhoudende lagen tegen de krachten van het aflopende regenwater van de duinrug.
Ten noorden van de duinrug, in het gebied van de Witte Bergen en op de grens met Herentals, ligt het Zwart Water (zwart, zwet = grens), een geklasseerd natuurgebied. Dit ingesloten stukje natuur is een laagveengebied met typische vegetatiesoorten als wateraardbei en gagel- en wilgenstruwelen. Een kijkhut laat toe om de verschillende broedvogels in het ontoegankelijke gebied te kunnen observeren.
Zuid Kasterlee Ten zuiden van de Kempense Heuvelrug domineert de Vallei van de Kleine Nete het reliëf. De Kleine Nete is door zijn waterkwaliteit en natuurlijke structuur een van de properste rivieren in België. Het kanaliseren van de rivier start in 1839 en zorgt ervoor dat de sterk meanderende rivier een ideale waterweg vormt. Door deze ingrepen worden verschillende oude rivierarmen, overstromingsgebieden en meanders geïsoleerd en deze ontwikkelen eigen biotopen.
Ten noorden van de vallei vormt een paraboolduin een afwateringsplas, die later verder wordt uitgediept door turfwinning, de Snepkensvijver. Broekbossen en droge heide wisselen elkaar af. Dit kwetsbare stukje nat heidebiotoop is enkel toegankelijk onder begeleiding, maar vanuit een kijkhut gelegen op de baan tussen Herentals en Lichtaart kunnen de verschillende vogelsoorten worden gadegeslagen.
Verder stroomopwaarts, in het gebied van Eerselingen tot Oosteneind, liggen een groot aantal oude rivierarmen. Extensief bewerkte weilanden en bloemrijke landschappen wisselen elkaar af in deze agrarische vallei.
Bezienswaardigheden thumb|Sint-Willibrorduskerk thumb|De bossen van Kasterlee thumb|Het in 2008 gerestaureerde gemeentehuis.
De Sint-Willibrorduskerk De Keeses Molen De Watermolen van Houtem De Zwarte Molen De Oostmolen
Demografie Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 16.315 100,0 1993 16.568 101,6 1994 16.872 103,4 1995 17.115 104,9 1996 17.239 105,7 1997 17.379 106,5 1998 17.374 106,5 1999 17.526 107,4 2000 17.554 107,6 2001 17.633 108,1 2002 17.664 108,3 2003 17.700 108,5 2004 17.767 108,9 2005 17.899 109,7 2006 17.908 109,8 2007 17.988 110,3 2008 18.053 110,7 2009 18.058 110,7 2010 18.136 111,2 2011 18.138 111,2 2012 18.132 111,1 2013 17.965 110,1 2014 17.973 110,2 2015 18.052 110,6 2016 18.331 112,4 2017 18.501 113,4 2018 18.600 114,0 2019 18.655 114,3 2020 18.882 115,7 2021 19.052 116,8 2022 19.140 117,3 2023 19.478 119,4 2024 19.648 120,4 2025 19.802 121,4 2026 19.835 121,6
Politiek Structuur De gemeente Kasterlee maakt deel uit van het kieskanton Herentals, gelegen in het provinciedistrict Herentals, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Kasterlee Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Turnhout Kasterlee BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenMechelen-TurnhoutHerentals Herentals KasterleeVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis (Voormalige) Burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1802 - 1804 Jean Corneille Huysmans 1804 - 1834 Martin François Vissers 1836 - 1843 Pierre Dierckx 1843 - 1844 Joannes Baptista Dierckx 1844 - 1877 Benedictus Nicolaus Meses 1877 - 1908 Joannes Adolphus Van Ballaer 1908 - .... Jan Frans Steenackers 1941 - 1944 Juul Van den Putte 1947 - 1958 André Lesseliers 1958 - 1965 Theofiel Janssens 1965 - 1976 Eugeen Otten (CVP) 1977 - 1983 Franciscus Gildardus Van de Water (CVP) 1983 - 2005 Walter Otten (CVP / CD&V) 2005 - heden Ward Kennes (CD&V)
Legislatuur 1989 - 1994 De PVV kwam op onder de naam Groep Eenheid (GE), de kieslijst werd getrokken door F Van Beirendonck. De Volksunie werd omgevormd tot Gemeentebelangen. Lijsttrekker voor deze partij was D. Taelman-De Mulder.Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 1988 - Kasterlee, Le Soir, 10 oktober 1988. Gearchiveerd op 21 augustus 2016.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Vlaanderenkiest.be: Gegevens 2006. Gearchiveerd op 14 augustus 2023. 14-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %23%23%23%25%25%25%25%25%25 CVP1/ CD&V-N-VAA/ CD&V2/ CD&V team KLT3 68,291 19 68,241 18 55,861 15 61,941 18 46,961 14 49,10A 14 43,852 1443,12 1342,0313 VU-GM1/ VU2/ Gemeentebelangen3/ CD&V-N-VAA/ N-VA4/ N-VA-Open VldB19,261 415,572 310,633 2- - 28,134 8 32,3B 718,945 PVV1/ GE2/ VLD3/ Open Vld4/ N-VA-Open VldB/ Actief 24605 - 7,521 1 18,651 4 20,352 5 26,4537 15,35338,7141217,054 SP1/ sp.a-Groen!C/ sp.a2/ Vooruit3 6,391 0 8,481 1 6,771 1 8,181 1 8,191 1 13,01C 3 5,322 03,52 04,630 Agalev1/ sp.a-Groen!C/ Groen2 - - 8,091 1 9,351 1 9,111 1 7,922 1 11,82 25,620 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2 - - - - 9,291 2 12,992 3 6,072 1 9,32 111,823 Vrij KLT - - - - - 9,55 2 - - - CD 6,06 0 - - - - - - - -Blanco en ongeldig % 3,67 5,38 5,22 4,95 4,10 4,36 2,97 3,6 0,4Totaal stemmen 8.151 9.840 10.374 11.242 12.036 12.690 12.955 13.789 10.218Opkomst % 96,61 95,33 94,91 95,80 93,86 94,0 66,7 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
Mobiliteit Openbaar vervoer De spoorwegverbinding loopt langs Tielen via de lijn Turnhout-Herentals; verbetering werd bekomen vanaf mei '98 naar Brussel met rechtstreekse verbindingen. Eind 2007 kwam er ook een rechtstreekse verbinding met Antwerpen. Dit werd mogelijk gemaakt door in de halte Tielen een ontdubbeling te doen van spoorlijn 29. De lijnbustrafiek loopt tot in Kasterlee-centrum.
Wegennet De gemeente is per auto te bereiken via de E34 en de E313.
Trivia Kasterlee nam in 2008 als dorp deel aan de wedstrijd "Het mooiste dorp van Vlaanderen".Wedstrijd "Het mooiste dorp van Vlaanderen" In de provinciale voorronde werd Kasterlee verkozen tot mooiste dorp van de provincie Antwerpen door onder andere de dorpen Sint-Amands en Baarle-Hertog te verslaan.Het mooiste dorp van Vlaanderen Hierdoor kwalificeerde het zich automatisch voor de finale op Vlaams niveau waar het dorp echter zijn meerdere moest erkennen in de Limburgse gemeente Oud-Rekem. Desondanks mag Kasterlee zich dankzij deze wedstrijd tot de mooiste dorpen van Vlaanderen rekenen.
Toerisme Op vlak van toerisme is Kasterlee een grote trekpleister van de provincie Antwerpen. Populair zijn bijvoorbeeld het recreatiegebied Kabouterberg (in de heuvelachtige zandduinen van natuurdomein De Hoge Mouw), het pretpark Bobbejaanland en het recreatiegebied en natuurdomein De Hoge Rielen. Kasterlee telt 8 hotels en verschillende campings en bivak-, kampeer- en trekkershuizen. Kasterlee heeft een zeer levendige dorpskern met verscheidene cafés en restaurants. Verder beschikt het over een wandel-, fiets-, mountainbike- en ruiternetwerk. Kano- en kajakvaren, minigolf en andere recreatie zijn bekend tot ver in de omstreken.
Bekende inwoners Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Kasterlee of een andere significante band met de gemeente hebben: