thumb|Standbeeld voor gesneuvelden 1914-1918 thumb|Dorpsstraat - Brouwerij Veraart en Café De Leeuw Kapellen is een plaats en gemeente in België. De gemeente ligt in Antwerpen, in het noorden van de provincie.
Kapellen telt 28.191 inwoners (1 januari 2026) en bestaat uit verschillende wijken, onder andere Kapellen centrum, Putte-Kapellen of het oostelijk deel van het grensdorp Putte, Kapellenbos, Hoogboom en Zilverenhoek. De gemeente heeft een groen en residentieel karakter en wordt onder meer gekenmerkt door villaparken, exclusieve landhuizen en verschillende kastelen. Het is een van de rijkste gemeenten in Antwerpen.https://www.standaard.be/cnt/dmf20032008_145. Gearchiveerd op 30 april 2023.
Kapellen is de hoofdplaats van het kieskanton en gerechtelijk kanton Kapellen.
Geschiedenis De leefgemeenschappen die thans deel zijn van de gemeente Kapellen dateren van de 13de eeuw. Hoogboom vinden we terug als Hobonia op documenten uit 1267. Hoghescote, het huidige centrum volgt tien jaar later samen met Ertbrand, ofwel het huidige Putte. De wijk Zilverenhoek, pas sinds 1983 bij Kapellen, verschijnt pas in 1844 voor het eerst op een kadasterplan.
Vanaf de oorsprong maakte Kapellen deel uit van de heerlijkheid Ekeren. Sinds de 13de eeuw wisselden delen van het grondgebied geregeld van eigenaar. Uiteindelijk kwam in 1714 de volledige heerlijkheid Ekeren onder het bewind van 1 familie, die van de heren van Salm-Salm. Tijdens de Franse bezetting werd Kapellen in 1795 in de municipaliteit van Stabroek ondergebracht om uiteindelijk in 1800 een zelfstandige gemeente te worden. Kapellen ontving een deel van het grondgebied van Hoevenen toen die gemeente werd opgeheven in 1828 en een deel van de gemeente Ekeren bij een grenscorrectie in 1846.Wet 02.03.1846, Pasinomie 1846, p. 146, Parl.St., Kamer, 1841-42, nr. 409 (eerste ontwerp, ruil), 1843-44, nr. 207 (eerste verslag, eerste ontwerp afgewezen), 1845-46, nr. 24 (tweede ontwerp), 97 (tweede verslag), Senaat 1845-46, nr. 35 (ontwerp Kamer), 55 (verslag). Gearchiveerd op 19 april 2022. De huidige gemeentegrenzen liggen sinds 1983 vast wanneer de Ekerse wijken Hoogboom en Zilverenhoek naar Kapellen worden overgeheveld.Bruno Verbergt, Ik ben van Ekeren. Ekeren-Hoogboom. Hoe een deel van Ekeren niet met Antwerpen fuseerde in 1983 (CC Ekeren, 23 mei 2013). Gearchiveerd op 25 oktober 2022.
In tegenstelling tot de wereldlijke macht heeft de geestelijke macht een minder complex traject afgelegd. De parochie van Hoghescote werd in 1277 overgedragen aan de Sint-Bernardusabdij van Hemiksem. Tot dan was de parochie afhangend van de Sint-Lambertuskerk te Ekeren.
De kerk van Kapellen is het oudste gebouw van de gemeente. Tot de 14de eeuw volstond een kapel om de inwoners voort te helpen. De kerk is door de tijden heen steeds verder opgebouwd en verbouwd. Het koor dateert bijvoorbeeld uit de 14de eeuw terwijl de kruisbeuk in de 16de eeuw gebouwd is. In de 19de eeuw werden de toren en het inwendige van de kerk neogotisch herbouwd.
De verdere geschiedenis van Kapellen is gekenmerkt door periodes van bloei en van armoede. Ten tijde van het Beleg van Antwerpen door de Spanjaarden heeft Kapellen zwaar te lijden gehad. Alle belangrijke gebouwen en 90% van de huizen waren vernietigd. Tijdens het Twaalfjarig Bestand was er een korte heropleving van de gemeente tot in 1623 de pest zwaar huis hield. De echte heropbouw moest op zich laten wachten tot 1674 wanneer de kerk werd heropgebouwd.
Aan dit alles kwam een abrupt einde bij het begin van de Eerste Wereldoorlog. De opeisingen door het Duitse leger en de Spaanse griep zorgden voor sterfte onder de bevolking. Na de oorlog was er een korte herstelperiode tot 1930 wanneer de crisis neerdaalde over de gemeente. Pas na de Tweede Wereldoorlog kon de gemeente terug beginnen aan het herstel. De gemeente Kapellen werd op 4 oktober 1944 door het Canadese bataljon Fusiliers Mont-Royal bevrijd.https://www.nieuwsblad.be/cnt/BLNVE_20131002_001
Geografie Aangrenzende gemeenten
Bezienswaardigheden
De Sint-Jacobus de Meerderekerk De Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangenkerk aan de Antwerpsesteenweg in de wijk Zilverenhoek. De Onze-Lieve-Vrouw van de Vredekerk aan de Kapelsestraat 182. De Sint-Jozefskerk in het gehucht Hoogboom aan de Hoogboomsteenweg De Onze-Lieve-Vrouw-van-Fatimakerk aan de Binnenweg De Redoute van Kapellen Een groot aantal villa's en kasteeltjes Tal van bunkers, loopgraven en dergelijke uit de Eerste Wereldoorlog
Natuur en landschap Kapellen ligt in de Noorderkempen. De plaats kenmerkt zich door uitgestrekte villabossen. De plaats ligt aan de rand van de Antwerpse agglomeratie. Natuurgebieden zijn De Uitlegger, het Wolvenbos en het Domein Oude Gracht.
Demografie Demografische ontwikkeling voor de gemeentelijke herinrichting
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1982 = inwoneraantal op 31 december
Na de gemeentelijke herinrichting Naar aanleiding van de gemeentelijke herindeling die van kracht werd op 1 januari 1983 werd de toenmalige gemeente Ekeren gesplitst waarbij het noordelijk deel van deze gemeente toegevoegd werd aan de gemeente Kapellen, het zuidelijke gedeelte werd onderdeel van de fusiegemeente Antwerpen.
Jaar 1983 1985 1990 Inwonertal 22.471 22.549 23.977Groei +53,41% +0,35% +6,33% Opmerking: inwonersaantal op 01/01 - Bron: NIS
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,91994 102,21995 102,91996 103,21997 103,81998 104,01999 104,12000 104,52001 104,42002 104,32003 105,42004 105,72005 105,72006 105,62007 106,32008 106,72009 107,02010 107,62011 107,62012 108,12013 107,92014 108,02015 108,72016 108,92017 108,92018 109,02019 109,32020 109,82021 110,52022 111,72023 112,92024 113,12025 113,92026 114,8
Politiek Structuur De gemeente Kapellen maakt deel uit van het kieskanton Kapellen, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Kapellen Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Antwerpen Kapellen BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenAntwerpenKapellen Kapellen KapellenVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Gemeentebestuur College van burgemeester en schepenen Meerderheid Open Vld + Vooruit + Groen (13+2+2 zetels) Burgemeester An Stokmans (Open Vld)Schepenen Koen Helsen (Open Vld) Luc Janssens (Open Vld) Evelyne Haud'huyze (Open Vld) Lotte Van Mechelen (Open Vld) Pieter Buysse (Groen) Tom Namurois (Vooruit)
Geschiedenis (Voormalige) Burgemeesters Inventaris van het archief van de provincie Antwerpen, Burgemeesters, 1798-1970 Tijdspanne Burgemeester 1836 - 1848 Michel D'hanis Van den Broeck (†1848) 1848 - ... J. Hoegaerts 1858 - 1867 Joannes Franciscus Feyen ... L. Vouwe 1884 - 1903 Edouard Biart (Meetingpartij) 1903 - 1905 Léonce Van den Wouwer 1905 - 1921 Edward Geelhand 1921 - 1930 Joris Guiette (†1930) 1930 - 1933 Frans JacobsHet was de bedoeling dat hij in 1936 gecoöpteerd senator zou worden voor Rex maar hij raakte niet verkozen. Bron "Berichten uit Brussel : Coöptatie", Gazet van Mechelen 26 juni 1936 p. 5 1933 - 1947 Jean Speth (LP) 1942 - 1944 Frans Jacobs (oorlogsburgemeester) 1947 - 1953 Petrus Stokmans (KP / CVP) 1953 - 1959 Ivo Van den Bergh (LP / PVV) 1959 - 1965 Karel Van Son (CVP) 1965 - 1969 Ivo Van den Bergh (LP / PVV) 1969 - 1983 Louis De Rooy (BSP / LDR) 1983 - 2001 Jacky Buchmann (PVV / VLD) 1985 - 1987 Jan Kerremans (waarnemend burgemeester, PVV) 2001 - 2024 Dirk Van Mechelen (VLD / Open Vld) 2001 - 2006 Koen Helsen (waarnemend burgemeester, VLD) 2006 - 2009 Luc Janssens (waarnemend burgemeester, Open Vld) 2024 - heden An Stokmans (Open Vld)
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %23%27%27%27%29%29%29%29%29 PVDA - - - - - - - 3,10- SP1/ sp.a-spirit2/ sp.a-GroenB/ Vooruit346,2711237,191117,65118,22126,531111,282313,76B412,2B39,932 Agalev1/ Groen!2/ sp.a-GroenB/ Groen3- 10,41128,221211,03138,65125,2920832 PVV1/ VLD2/ Open Vld320,831423,371739,5611331,7321138,4921349,1321643,1031442,531539,4313 CVP1/ CD&V+N-VAA/ CD&V218,951420,291523,541721,31720,621714,60A48,61225,5213,520 VU1/ VU&ID2/ CD&V+N-VAA/ N-VA3 13,951 38,741 25,841 13,991 05,472127,143826,438 24,638 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- - 3,831011,151317,241519,70267,392110,22214,824 L.D.R.- - 11,3737,7812,990- - - - W.O.W. - - - 3,660- - - - - BUBEKA- - - 1,140- - - - -Totaal stemmen 9254 15178162861662016882178081780118448 12847Opkomst % 93,0490,6288,9492,18 88,9491,4 61,9Blanco en ongeldig %4,03 3,683,364,433,162,962,042,6 0,5 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
Mobiliteit Verleden thumb|Station Kapellen in de sneeuw thumb|Natuur/wandelgebied Mastenhof thumb|Mastbeekhof (het huidige gemeentehuis) thumb|Dorpszicht thumb|Pastorij (1905) In 1759 werd er een kasseiweg aangelegd tussen Merksem en Kapellen. Tegenwoordig kennen we deze baan als de Kapelsesteenweg (op het grondgebied van Ekeren en Brasschaat) of Antwerpsesteenweg (op het grondgebied van Kapellen). In 1853 werd de spoorlijn Antwerpen-Rotterdam aangelegd. Daarmee kon de eerste stoomtrein in 1854 door Station Kapellen rijden. Door de goede spoorverbinding gingen veel rijke Antwerpenaren villa's in de gemeente bouwen. Verder werden spoorweghaltes zoals station Heikestraat en station Kapellenbos gebouwd. De buurtspoorwegen bereikten Kapellen Station op 31 juli 1927 en de tram wordt op 1 december 1928 doorgetrokken naar de grens bij Putte.Rail Atlas Vicinal, Uitgever: Rail memories. Door Stefan Justens & Dick van der Spek De gelijkvloerse oversteek van de tram op de spoorweg is maar van korte duur. Op 1 maart 1934 wordt de lijn Hoevenen Kapellen geopend en vanaf 1 februari 1938 rijden de trams Antwerpen Putte via Hoevenen. (lijn 72, tussen 1/9/1936 en 1/2/1938 reden geen trams tussen Kapellen en Putte). Vanaf 31 augustus 1936 is de tram vanaf Merksem beperkt tot vlak voor de overweg (lijn 65). Op 26 mei 1967 reed de laatste tram in Kapellen, als lijn 65.
Bekende Kapellenaars Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Kapellen of een andere significante band met de gemeente hebben:
Geboren Theophile Blankers (1913-1998), voetballer Senne Rouffaer (1925-2006), acteur en regisseur Jacky Buchmann (1932-2018), ondernemer en politicus Herman Suykerbuyk (1934-2026), politicus Eric Walter Elst (1936-2022), astronoom Frans Daneels (1941), norbertijn en bisschop Frank Roos (1942), atleet Sam Bogaerts (1948-2021), regisseur, acteur, auteur en docent Michel Meynen (1952), docent en filosoof Guusje van Tilborgh (1952), actrice Erik Vlaminck (1954), schrijver Rudi Van Den Bossche (1957), regisseur, scenarist, producent Chris Soetewey (1957), atlete Dirk Van Mechelen (1957), politicus Erik Meynen (1957), stripauteur en cartoonist Greet Rouffaer (1958), actrice Herman Verbruggen (1963), acteur Dirk De Smet (1969), zanger en winnaar van de 2e reeks van X-factor Sam Bettens (1972), zanger van de popgroep K's Choice Hans Francken (1972), popmuzikant en producer Anton Cotteleer (1974), beeldhouwer Tom Vanstiphout (1975), popmuzikant