thumb|Oud gemeentehuis thumb|Een bunker naast de antitankgracht. thumb|Kasteel de "Mick" thumb|Neoclassicistisch kasteel van Brasschaat (1855-1909). thumb|Bibliotheek van Brasschaat op de Bredabaan Brasschaat is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. Brasschaat telt meer dan 38.000 inwoners.
Brasschaat is de hoofdplaats van het gerechtelijk kanton Brasschaat en behoort tot het kieskanton Kapellen. Patroonheilige van Brasschaat is de heilige Antonius Abt.
Geschiedenis De geschiedenis van Brasschaat begint al heel vroeg. Waarschijnlijk hadden de Kelten er al nederzettingen. Later werd de Kempen samen met Brasschaat ingenomen door de Romeinen. Na archeologisch onderzoek is gebleken dat de Miksebaan (van Ekeren naar Brecht) waarschijnlijk vroeger een Romeinse heirbaan was. De eerste lettergreep van Brasschaat, Bras- verwijst naar Brecht en de tweede lettergreep -schaat verwijst naar gate wat weg betekent. De Laarse Beek, nu nog de grens met Schoten, was de vanuit de Romeinse tijd daterende grens tussen Germania Inferior en Belgica Secunda en later in de middeleeuwen de grens tussen het bisdom Luik (Germania Inferior) en het bisdom Kamerijk (Belgica Secunda).
Na het ancien régime behoorde Brasschaat tot de gemeente Ekeren, het werd een eigen gemeente op 1 januari 1830.Koninklijke besluiten van 4 november 1823 en 16 december 1829 volgens Sven Vrielinck, De territoriale indeling van België 1795-1963, Universitaire Pers Leuven, 2000, p. 1884 en 1898
In 1903 werd het gemeentehuis gebouwd naar een ontwerp van architect Ferdinand Truyman. Het gebouw deed dienst als gemeentehuis tot in 2018 de administratieve diensten verhuisden naar een nieuwbouw aan de Verhoevenlei.
Op 18 november 1913 werd in een oorkonde het wapen van Brasschaat beschreven: In rood, een zilveren zalm, recht gelegd, vergezeld in het hoofd van twee ruiten vn't zelfde, alles omringd van acht zoomsgewijze geplaatste Sintandrieskruisen, insgelijks van zilver: het schild links gehouden door een Sint-Antonius aan de voet van de heremijt liggende, insgelijks links, een geklokt varken, alles van zilver. De zalm op het schild verwijst naar het feit dat deze vis tot het begin van de twintigste eeuw in de Laarse Beek zwom.
Militair verleden Brasschaat heeft een rijk militair verleden waar nu nog altijd sporen van te zien zijn: de antitankgracht, het Fort van Brasschaat, het Kamp van Brasschaat, het Klein en het Groot Schietveld, en vele bunkers.
Rond 1912 werden in het noorden van de gemeente het Fort van Brasschaat en de Schans van Driehoek gebouwd, als onderdeel van de Stelling van Antwerpen. Het fort werd later, tussen 1937 en 1939, verbonden met de buurforten in Kapellen en 's-Gravenwezel door de Antitankgracht, om Antwerpen te verdedigen tegen vijandelijke tanks.
Veel van deze militaire infrastructuur heeft tegenwoordig een andere functie gekregen. Het Fort van Brasschaat is een overwinteringsplaats voor vele soorten vleermuizen. Sommige bunkers dienen tegenwoordig ook als overwinteringsplaats voor vleermuizen, terwijl andere dichtgemetseld zijn en vergeten worden.
Op 1 mei 1911 werd in Brasschaat het eerste militaire vliegveld van België aangelegd, ook wel bekend als Brasschaat-Polygoon. Daarvoor, sinds 1887 werd het terrein door de Genie al gebruikt voor ballonobservaties. In 1914 moest het vliegveld ontruimd worden voor de oprukkende Duitse troepen. Tussen de twee wereldoorlogen werd het terrein voornamelijk gebruikt voor oefeningen.
Tweede Wereldoorlog De gemeente werd rond 18 mei 1940 bezet door het Duitse leger en bevrijd op 8 september 1944. Op 7 oktober 1944 om 22 uur sloeg een V2-bom in te Brasschaat. Dit was de eerste raketaanval op Belgisch grondgebied.
Minstens vier weerstanders werden naar het Auffanglager van Breendonk gedeporteerd.https://web.archive.org/web/20230326194848/https://www.dewereldmorgen.be/community/breendonkgevangenen-per-gemeente/ Jan Hertogen, 2014. Breendonkgevangenen per gemeente
Recente geschiedenis Na de Tweede Wereldoorlog werd het de thuisbasis van de vliegschool en een observatiesquadron. Na vele reorganisaties werd Brasschaat in mei 2006 als militair vliegveld opgeheven.
Belangrijke data 1251 - eerste keer dat "De Mick" voorkomt in een oorkonde. 1269 - eerste keer dat Breesgata voorkomt in een oorkonde. 1619 - na de pestepidemie zijn er slechts 29 families over in Brasschaat. 1667 - opkomst van de Sint-Antoniusgilde. 1830 - Brasschaat is een afzonderlijke gemeente en hoort niet meer bij Ekeren.
Geografie De juiste oppervlakte van Brasschaat is 3849 ha, 48 a en 22 ca waarvan ongeveer 2680 ha groen is waaronder 1300 ha bedekt met bossen. 1620 ha is geürbaniseerd. Het hoogteverschil in de gemeente bedraagt 23 meter, het laagste punt ligt op 4 meter, het hoogste op 27 meter (grens Wuustwezel-Brecht).
Wijken Brasschaat heeft verschillende wijken, die vaak samen lopen met de parochies. Deze zijn: Bethanië Centrum Vriesdonk (aansluitend bij Donk in Ekeren) Driehoek Kaart Sint-Mariaburg (in de volksmond ook Mariaburg, ligt gedeeltelijk in Ekeren) Maria-ter-Heide (in de volksmond ook Polygoon)
Aangrenzende gemeenten
Bezienswaardigheden thumb|Parochiekerk H. Antonius Abt thumb|Beukendreef in de Inslag, Brasschaat thumb|Fort van Brasschaat met de verwoeste linkervleugel thumb|Kasteel Mishaegen in 2016 na de restauratie
Oorlogsmonument Brasschaat Kasteel Torenhof Kasteel Mishaegen De Sint-Antonius Abtkerk De Sint-Jozefskerk in de wijk Driehoek. De Heilige-Familiekerk in de wijk Kaart-Rusthuis.
Natuur en landschap Brasschaat ligt in de Noorderkempen in een bosrijke omgeving. Tal van villa's, landgoederen en kasteeltjes zijn er te vinden. Ook kent Brasschaat een aantal parken. Enkele grote en noemenswaardige bossen, natuurgebieden en parken zijn: het Park van Brasschaat, het Klein Schietveld, het Groot Schietveld, De Inslag, De Uitlegger, het Peerdsbos en Domein de Mik.
Demografie Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen, 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 35.558 100,0 1993 36.399 102,4 1994 36.497 102,6 1995 36.688 103,2 1996 36.874 103,7 1997 37.065 104,2 1998 37.136 104,4 1999 37.223 104,7 2000 37.138 104,4 2001 37.151 104,5 2002 37.249 104,8 2003 37.183 104,6 2004 37.165 104,5 2005 37.180 104,6 2006 37.282 104,8 2007 37.133 104,4 2008 37.180 104,6 2009 37.014 104,1 2010 36.949 103,9 2011 37.189 104,6 2012 37.301 104,9 2013 37.286 104,9 2014 37.502 105,5 2015 37.480 105,4 2016 37.673 105,9 2017 37.792 106,3 2018 37.850 106,4 2019 37.946 106,7 2020 38.223 107,5 2021 38.211 107,5 2022 38.237 107,5 2023 38.575 108,5 2024 38.470 108,2 2025 38.416 108,0 2026 38.529 108,4
Politiek Structuur De gemeente Brasschaat maakt deel uit van het kieskanton Kapellen, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Brasschaat Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Antwerpen Brasschaat BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenAntwerpenKapellen Kapellen BrasschaatVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Gemeentebestuur College van burgemeester en schepenenBurgemeesterAdinda Van GervenSchepenen Bruno Heirman (N-VA) Bart Brughmans (CD&V 2930) Inez Ven (N-VA) Carla Pantens (N-VA) Karina Hans (N-VA) Joris Van Cauwelaert (N-VA) Kelly D'Haen (N-VA)Voorzitter van de gemeenteraadBob Geysen (CD&V)
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Periode Burgemeester 1824 - 1829 Jan Baptist AerdenInventaris van het archief van de provincie Antwerpen, Burgemeesters, 1798-1970: Brasschaat 1829 - 1848 Eugène-Charles-Henri van Havre (liberaal-katholiek) 1848 - 1850 Jan Baptist Aerden 1850 - 1860 Adriaan Matthysen 1860 - 1865 Guillaume De VisserDe Gemeentehuizen van Brasschaat; (Breesgata, 1997) 1865 - 1872 Henri François Joseph De Ligne (Lib. Partij) 1872 - 1901 Armand Reussens (Kath.Partij) 1902 - 1908 Ferdinand de Baillet-Latour (Kath.Partij) 1908 - 1924 Ferdinand du Bois de Nevele (Kath.Partij) 1924 - 1942 Corneel Jozef Roosens (Kath. Verb.) Periode Burgemeester 1942 - 1944 Hippoliet Paelinckx (VNV, oorlogsburgemeester) 1945 - 1951 Frans Schijnen 1951 - 1958 Jules Velge 1959 - 1976 Leon Hendrickx (GBL, CVP) 1977 - 2004 Lode Bertels (CVP / CD&V) 2004 - 2012 Dirk de Kort (CD&V) 2013 - heden Jan Jambon (N-VA) 2014 - 2018 Koen Verberck (N-VA, dienstdoend) 2018 - 2024 Philip Cools (N-VA, dienstdoend) 2025 - heden Adinda Van Gerven (N-VA, dienstdoend)
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %29%31%31%33%33%33%33%33%33 PVDA1 / PVDA+2- 1,3810- - - 0,7920- 5,0115,411 SP1 / sp.a-spirit2 / Brasschaat 2012B 12,79149,96128,19125,44115,791112,362414,82B511,8B412,8B4 Agalev1 / Groen!2 / Brasschaat 2012B- 9,091211,931312,511410,14137,5722 PVV1 / VGB-PVV2 / VLD3 / Open Vld4 / Lokaal & Liberaal59,251223,212818,051617,223622,823816,31358,22429,442 4,850 CVP1 / CD&V+N-VAA / CD&V230,6911144,5911647,2911734,6211429,8811136,88A1326,172918,22614,625 VU1 / IDEE2 / VU&ID3 / CD&V+N-VAA / N-VA417,171 511,761 37,821 27,472 29,323339,3341444,241746,2418 Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2- - 6,731115,551620,151726,102910,052311,32316,225 A.B.C.14,864- - - - - - - - Centr. B11,283- - - - - - - - Anderen(*)3,95 0 - - 7,2 0 1,9 0 - 1,41 0 - -Totaal stemmen 18912 21520226132354324912261162527226054 17488Opkomst % 92,5690,4791,6393,55 89,5091,3 61,1Blanco en ongeldig %4,36 4,33,624,352,963,04 2,202,7 0,5 De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen. De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt (*) 1976: P.B.B. (3,95%) / 1994: Burger (3,73%), W.O.W. (3,13%), AOV (0,34%) / 2000: R.B. (1,9%) / 2012: Brasschatenaren (1,41%)
Cultuur Theater Hemelhoeve en het cultureel centrum bevinden zich nabij het Gemeentepark aan de Azalealaan. Het theater biedt 187 plaatsen en de programmatie omvat dans, theater, comedy, muziek, cursussen en voordrachten. De Polygoon in Maria-ter-Heide biedt een podiumzaal en cinemazaal voor diverse vertoningen. In Galerie Van den Weyngaert in het Antverpiagebouw in Mariaburg worden geregeld tentoonstellingen georganiseerd en ook de Sint Jozefskapel aan de Augustijnslei wordt gebruikt als expositieruimte.
Wapenschild, vlag en logo
Het wapen is een verwijzing naar de Heren van Breda, de familie de Lailang en de Prins van Salm-Salm, heren van de heerlijkheid.
Aanvankelijk waren de Brasschaatse kleuren blauw en geel. Maar ze waren nooit officieel erkend. Het waren de kleuren van de belangrijkste familie: de Baillet. Het Koninklijk Besluit van 12 oktober 1979 stelde de kleuren vast op rood en wit. Drie banen van rood en wit en van rood, hoogte der verhouding 1, 3, 1, met op de witte baan het gemeentewapen.
Sinds medio 2005 heeft Brasschaat een nieuw officieel logo dat wordt gebruikt op alle officiële documenten.
Sport thumb|Premium European Cup Brasschaat 2010: Morel, Densham, Stanford.