Herzele is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente ligt in de Denderstreek en Vlaamse Ardennen.
Het grondgebied van Herzele wordt doorkruist door twee beken: de Molenbeek en de Molenbeek-Ter Erpenbeek. Herzele telt ruim 19.000 inwoners, die HerzelenaarsVRT Taal. Gearchiveerd op 15 augustus 2022. worden genoemd.
Geschiedenis De naam ‘Herzele’ is afkomstig uit de 7e eeuw van ‘harja sali’, wat zoveel wil zeggen als ‘een gebouw van het leger’. Dit wijst op de burcht, die, weliswaar een primitieve versie uit hout- en vlechtwerk en aarden wallen, een goede verschansing was tegen de Noormannen.
In de zevende eeuw al werd in het centrum van de gemeente de burcht van Herzele opgericht, die het centrum zou worden van heel wat politiek gewoel, onder meer gevechten tussen Gentenaars en de graaf van Vlaanderen. Herzele was een heerlijkheid. De heer van Herzele nam in 1302 deel aan de Guldensporenslag aan de kant van de Vlamingen. De burcht werd definitief in de as gelegd onder het Spaanse bestuur (1579).
Kernen en buurgemeenten Herzele telt acht deelgemeenten.
Deelgemeenten Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Herzele 7,72 6.325 820 41027A 2 Hillegem 4,80 3.381 704 41027B 3 Borsbeke 3,84 2.660 692 41027C 4 Ressegem 3,92 1.242 317 41027D 5 Woubrechtegem 4,86 987 203 41027E 6 Sint-Antelinks 3,38 622 184 41027F 7 Steenhuize-Wijnhuize 7,65 1.862 244 41027G 8 Sint-Lievens-Esse 11,74 2.100 179 41027H
Herzele grenst aan de volgende gemeenten: Sint-Lievens-Houtem (Sint-Lievens-Houtem & Letterhoutem) Erpe-Mere (Burst & Aaigem) Ninove (Aspelare & Voorde) Geraardsbergen (Ophasselt & Smeerebbe-Vloerzegem) Lierde (Sint-Maria-Lierde) Haaltert (Heldergem) Zottegem (Oombergen, Leeuwergem & Grotenberge)
Bezienswaardigheden
Het schepenhuis De neogotische Sint-Martinuskerk uit 1912. De Sint-Rochuskapel uit 1636.
Molens Molen Te Rullegem Molen Ter Rijst 't Watermeuleke Watermolen 's-Heerenmeersen
Kastelen Kasteel Du Parc-Locmaria Burcht van Herzele
Natuur en landschap Herzele ligt in de Vlaamse Ardennen op een hoogte van 55-82 meter. De gemeente telt twee Natuurpunt-natuurreservaten: het Duivenbos in het zuiden en het Doormansbos in het noorden. In het zuiden van de gemeente ligt het Schauwbroek.
In het zuiden loopt de Molenbeek-Ter Erpenbeek in oostelijke richting.
Demografie Demografische evolutie voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen;1976=inwonertal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,31994 100,91995 101,21996 102,11997 102,81998 103,21999 103,52000 103,32001 104,62002 104,02003 104,32004 104,82005 105,22006 106,12007 106,82008 107,92009 108,32010 108,82011 109,32012 109,32013 110,32014 110,72015 110,82016 111,42017 111,72018 112,52019 114,42020 115,42021 116,92022 117,42023 118,82024 120,12025 121,72026 122,5
Foto's
Economie Herzele telt enkele wijngaarden en brouwerijen, te weten:
Wijngaarden Wijndomein Piro in Herzele en Hillegem Wijndomein Près de Gand in Borsbeke
Brouwerijen Brouwerij Van Den Bossche in Sint-Lievens-Esse Brouwerij De Ryck in Herzele
Toerisme Door Herzele lopen enkele fiets- en autoroutes, met name de Molenbeekroute, de Denderroute zuid en Denderende steden.
Burchtruïne De burcht van Herzele wordt voor het eerst vermeld in de 12e eeuw, door Lodewijk van Herzele. De vermoedelijke bouw van deze stenen waterburcht dateert uit de 13e-14e eeuw, met een donjon en een vierhoekige weermuur. In 1381 werd de burcht vernield door de Graaf van Vlaanderen, er was namelijk een conflict tussen de Gentenaars en de Graaf van Vlaanderen, en de toenmalige burchtheer, Seger, had de Gentse kant gekozen. In de 15e eeuw werd de burcht heropgebouwd door Jan van Roubaix, maar in 1579 werd de burcht definitief verwoest door de Spanjaarden, in de strijd tussen de katholieke Spanjaarden en het protestants gezinde Vlaanderen, als reactie op het feit dat de burchtheer, Pieter van Melun, de protestantse zijde koos. Sinds 1957 is de burcht een beschermd monument. In 1969 werden de restauratiewerken gestart, onder meer de noordelijke (zandstenen) toren is al herrezen. Volgens het grondplan werden de funderingen van de muren, de vierkante donjon en de hoektorens zichtbaar gemaakt. Een walgracht omsluit het geheel.
Politiek Structuur De gemeente Herzele ligt in het kieskanton Herzele in het provinciedistrict Geraardsbergen, het kiesarrondissement Aalst-Oudenaarde en de kieskring Oost-Vlaanderen.
Herzele Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Aalst Herzele BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees Parlement Kamer vanVolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring Oost-VlaanderenAalst-Oudenaarde Geraardsbergen Herzele HerzeleVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads- In Herzele woont ook gouverneur Carina Van Cauter. Zij is de vrouw van gewezen burgemeester Johan Van Tittelboom.
Bestuur 2007-2012 De meerderheid in de gemeenteraad werd gevormd door VLD (10 zetels) en sp.a (4 zetels).De oppositie bestond uit CD&V (9 zetels) en een lokale links-groene lijst LEEF! (2 zetels).
Bestuur 2013-2018 Burgemeester blijft Johan Van Tittelboom (Open Vld) Hij leidt een coalitie van Open Vld en N-VA met een meerderheid met 13 op 25 zetels.
Bestuur 2019-2024 Na de verkiezingen van 2018 haalde de Open Vld de absolute meerderheid, maar ging ze toch in coalitie met de CD&V. Tezamen hebben ze een meerderheid van 18 op 25 zetels. De burgemeester blijft Johan Van Tittelboom.
Bestuur 2024-2030 Na de verkiezingen van 2024 werd de coalitie tussen Open Vld en CD&V hernieuwd. De twee partijen beschikken over een meerderheid met 17 op 25 zetels. Burgemeester werd Benjamin Rogiers (Open Vld), die Johan Van Tittelboom opvolgde.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-1976Gegevens 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-200614-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen201214-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %25%25%25%25%25%25%25%25%25 LEEF!1/ LEEF! & Groen2- - - 6,6119,471210,39129,191111,7229,312 SP1/ sp.a2/ Roodgroen315,461317,621418,731517,091416,371416,482412,532311,1328,31 Liberale Partij1/ PVV2/ VLD3/ Open Vld47,061125,582725,992729,453835,9631138,8731033,074943,941337,5412 CVP1/ CD&V/N-VAA/ CD&V en Partners2/ CD&V338,5411140,4411139,6611137,311128,661834,26A928,392819,62520,035 VU1/ VU&ID2/ CD&V/N-VAA/ N-VA310,951212,68139,44126,32114,432016,823 413,73310,632 Vlaams Blok- - - 3,2405,10- - - 14,33 VCL27,988- - - - - - - - GEMBEL- - 6,170- - - - - - LI- 3,670- - - - - - -Totaal stemmen 11180 114621183612053124731296413169135749608Opkomst % 97,5296,1795,5496,3995,1995,464,7Blanco en ongeldig %2,07 2,813,833,5944,053,794,21,1 De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
Sport In Herzele spelen de voetbalclubs KVC De Toekomst Borsbeke, SV Sint-Antelinks en VC Herzele-Ressegem. Volleybalclubs: VC Hebo Borsbeke-Herzele en Griffoenen Steenhuize
De voorbije jaren werden heel wat voetbalclubs opgedoekt: Woubrechtegem, VK Esse, FC Steenhuize, KFC Herzele, VC Ressegem en St Lucia Hillegem. De fusieclub VC Herzele-Ressegem is een fusie van het voorgaande Woubrechtegem, Hillegem, KFC Herzele en VC Ressegem.
Bekende Herzelenaren
Gustaaf De Ryck (1856), bierbrouwer Hilaire De Boom (1896-1975), architect
Vervoer in Herzele lopen de volgende gewest- of provinciale wegen: N8 Koksijde - Ninove - Brussel (Steenhuize-Wijnhuize) N42 Wetteren (Kwatrecht) - Geraardsbergen - Lessen N42B Zottegem (Grotenberge) - Herzele (Sint-Lievens-Esse en Steenhuize-Wijnhuize) N46 Erpe-Mere (Erpe) - Herzele (Borsbeke - Herzele - Hillegem) - Zottegem - Zwalm - Oudenaarde (Leupegem) N464 Herzele - Sint-Lievens-Esse
Bus In Herzele en deelgemeenten is er busvervoer naar de omliggende gemeenten. Er is ook een buslijn naar Gent via Sint-Lievens-Houtem, Oosterzele en Merelbeke. Dit was de vroegere Oost-Vlaamse buurtspoorweglijn 376 (Gent - Geraardsbergen). Hieronder de verschillende buslijnen: + Bussen(Bel)buslijnTrajectOpmerkingen36Zottegem - Sint-Antelinks - Aspelare - NinoveRijdt enkel via Sint-Lievens-Esse, Steenhuize-Wijnhuize, Sint-Antelinks39Brakel - Lierde - NinoveSteenhuize-Wijnhuize (N8)46Wetteren - Oosterzele - ZottegemRijdt enkel via Hillegem, rijdt niet op zondag49Geraardsbergen - Herzele - Sint-Lievens-Houtem - Oosterzele - GentTraject Geraardsbergen-Herzele enkel in de week 8-9× per dag Rijdt enkel via Borsbeke, Herzele, Sint-Lievens-Esse, Steenhuize-Wijnhuize25Aalst - Erpe Vijfhuizen - Borsbeke - ZottegemRijdt via Borsbeke, Herzele, Vierwegen en Hillegem25Aalst - Erpe Vijfhuizen - Vlierzele - Herzele - ZottegemIn de schoolspits extra traject Zottegem - Herzele - Woubrechtegem93Aalst - Ressegem - Herzele GemeentehuisRijdt enkel tijdens de schoolspits81Aalst - Mere - Aaigem (- Woubrechtegem) - HeldergemStopt enkel in schoolspits in Woubrechtegem36Ninove - Aspelare - ZottegemRijdt verschillende varianten87Aalst - Haaltert - Aspelare (- Sint-Antelinks) - GeraardsbergenEnkel in schoolspits van en naar Sint-Antelinks370Belbus GeraardsbergenStad Geraardsbergen, gemeenten Brakel (enkel Parike), Herzele (enkel Steenhuize-Wijnhuize), Galmaarden385Belbus Lede - Erpe-MereStad Aalst, gemeenten Erpe-Mere, Lede, Sint-Lievens-Houtem, Haaltert (enkel Ede), Herzele (enkel Borsbeke, Ressgem, Herzele)390Belbus Herzele- Sint-Lievens-HoutemGemeenten: Zottegem, Herzele, Sint-Lievens-Houtem, Erpe-Mere (enkel Aaigem en Burst)
Treinen In Herzele zijn er drie spoorwegstations, die liggen langs spoorlijn 89 Zandberg (Kortrijk)-Denderleeuw. Ze behoren tot het Brusselse GEN-treinnet met treinverbinding S3 Dendermonde-Brussel-Zottegem en S8 Louvain-La-Neuve-Brussel-Zottegem.
+Spoorlijn 89StationTreinen per uur (week)Treinen per uur (weekend)InfoStation Herzele42Station Hillegem42Station Terhagen42Gelegen op de grens tussen Borsbeke en Ressegem, vernoemd naar het gehucht 'Terhagen'.
Trivia Bijnamen van de inwoners zijn: ganzenwachters, makraangasten.Belgische Spotnamen op volksverhalen.be
Nabijgelegen kernen Grotenberge, Sint-Lievens-Esse, Woubrechtegem, Ressegem, Borsbeke, Hillegem
Externe links Officiële website van de gemeente Herzele Officiële website van de provincie Oost-Vlaanderen Inventaris Onroerend Erfgoed
Categorie:Plaats in Oost-Vlaanderen