Billbrook (Utsprook: ) is en Stadtdeel in den Bezirk Hamborg-Mitt binnen de Fre’e un Hansestadt Hamborg.
Geografie De Billbrook is en Moorrebeet, dat an de Kant vun de Masch in dat Oorstroomdool vun de Elv liggt. De Noordgrenz is de Beek Bill. De Noom „Billbrook“ bedüüdt also „Brook an de Bill“.Wolfgang Laur: Die Orts- und Gewässernamen der Freien und Hansestadt Hamburg, Niemünster 2012, S. 74.
So as de Hammerbrook, de in’n Westen vun Billbrook liggt, (hüüt in de Stadtdelen Hamm un Hammerbrook) is dat Moor in’t fröhe 20. Johrhunnert mit Sand opschütt worrn. De Flach wurr as Boland bruukt.
Op dat ne’e Boland wurr en Nett brede un snoorgrode Stroten utleggt. Fief brede Kanols, de ok bi Deepgang schippbor sünd (Deepstack-, Billbrookkanol un Tied-, Industrie- un Morfleeter Kanol), watert dat Rebeet af.
Dat Rebeet, wo de Deepstackkanol in de Billwarder Bucht münnt un Billbrook vun de benobert Stadtdeel Rodenborgsoort op de Billwarder Utslag scheedt, heet ok Deepstack.
Woans dat Rebeet beboot is un bruukt warrt Billbrook besteiht hüüt grotendeels ut Gewarvrebeet un is no de Hoben tohoop mit de benobert Billwarder Utslag dat gröttste tohoophangen Industrierebeet vun de Hansestadt. Dat Rebeet wurr ok besünners fröh industrialiseert, un bit hüüt is dat Rebeet en wichtigen Standoort för Gewarven. Twee lütte Wohnrebeden liggt an den Billbrookdiek in’n Noorden un Noordoosten langs de Waterkant vun de Bill un an de Eck vun de Andreas-Meyer-Stroot/Halskestroot ganz in’n Süden vun den Stadtdeel.
In’n Oosten vun den Stadtdeel, nich wiet vun de Grundschool Billbrookdiek, liggt twee Wohnünnerkünft, in de Lüüd, de keen Dack över den Kopp hebbt, ünnerkoomt. In de Ünnerkünft leevt meisttiets dacklose Familien ut allerhand verscheden Länner. Ene Ünnerkunft mit enen besünners legen Roop, de „Berze“, stünn an de Berzeliusstroot un wurr 2002 afbroken.Artikel im Spiegel zum Slum in der Berzeliusstraße De anner steiht an den Billstieg. Geschicht duum|Beboploon för den Industriebezirk vun Billwarder an de Bill (1912) duum|Ole Billwarder Wach 92 in de Moorfleter Stroot 19 Al in’t 13. un 14. Johrhunnert wurrn Maschen an de Bill indiekt. Siet 1395 höör dat Rebeet to dat Dörp Billwarder in de Landherrenschop Bill- un Osswarder. In’t 17. Johrhunnert begünnen rieke Hamborger Kooplüüd Landhüüs op den Billbrook to boen. En Deel vun düsse Landhüüs stünnen bet in dat 20. Johrhunnert un wurrn as Kroog bruukt. De Kröög Billwärder Park an de Blauen Brüch wurr t. B. 1727 as Landhuus opricht un weer to’n Enn vun’n 18. Johrhunneert dat Egendom vun de Hamborger Senater Joachim Caspar Voigt. Dat Landhuus an de blauen Brück in Billwarder an de Bille 34 wurr in den Johren 1882 bet 1889 vun den Destillateur Jochim Friedrich Thomsen bedreven, de tovör as Cafetier den Elb-Pavillon an’n Möhlenbarg op de Bastion Casparus (hüüt de Stell vun dat Bismarck-Denkmol), dat Orpheum in de Neestäder Neestroot un Lübbers Salon in de Eimsbüddeler Chaussee bedreven hett.
Nodem dat sik al vun 1850 an in’n Westdeel vun Billbrook Industrie doolleet, wurr dat Rebeet opschütt, so dat Bueree vun Industriebedrieben verdrängt wurr. 1903 wurr de Deepstackkanol boot. 1912 wurr Billbrook vun Billwarder, dat wieder Landrebeet bleev, lösmaakt un wurr as egen Stadtdeel en Deel vun de Karnstadt Hamborg.
Vun 1914 bit 1917, tiedens de Eerst Weltkrieg, wurr mit dat Grootkraftwark Deepstack, de bit dorhen gröttste Kraftwarkanloog vun de HEW boot. Dat Kraftwark harr en Leistung vun 100.000 Kilowatt, fiefmool so veel as dat bit dorhen gröttste HEW-Kraftwark. 1993 wurr dat dör dat hüdige Hittkraftwark Deepstack ersett.
De Dioxinschandol üm dat Industrieünnernehmen Boehringer harr sien Oorsprung in Billbrook: Boehringer harr an de Andreas-Meyer-Stroot an de Grenz to Moorfleet en Herbizidwark, dat Dioxin utstött un so vele Arbeiders krank maakt hett. 1984 muss de Fabrik tomookt warrn. Dat Rebeet wurr bit in de 1990er Johren saneert, wat de schoodhaften Stoffen in’n Bodden man nich groot verminnert hett, so dat dat Rebeet siet 1994 dör meterdepe Spundwänn vun de Ümgegend afscheedt wurr.
Weertschop un Infrastruktur duum|Hittkraftwark Deepstack duum|Müllverbrennanloog Borsigstroot un Brüch öber den Deepstackkanol duum|Firma Still in Hamborg-Billbrook duum|Billbrook vun de B5 bet no Deepstack duum|De Speditschoon BurSped duum|Rangeerfohrt an de Billbrokder Bohnhoff
Energie un Müll Billbrook hett dat Hittkraftwark Deepstack vun de fröhere Hamburgische Electricitäts-Werke (HEW, hüüt Vattenfall Europe), en Müllhittkraftwark mit ansloten Biomassehittkraftwark un en Anloog för dat Verbrennen vun Sünnermüll.
Dorto gifft dat verscheden middelständsche Wegbring- un Recyclingbedrieben. De Firma BOCO, en WÄscheree un Wäschverlehnfirma, weer vör den Verkoop an CWS 1998 en Bedrief mit mehr as hunnert Arbeiders un Anstellte.Geschichtswerkstatt Billstedt: Die Billbrook-Tour – Viel mehr als eine Rundfahrt durch Hamburgs Industriegeschichte, Hamborg 2021 S. 97–98De Firma Karstadt-Porges, en Farberee, Wäscheree un Reinmookbedrief, weer vun 1988 bit to de Wegnohm 1939 Marktföhrer in Hamborg.
Hannel un Speditschonen Billbrook gifft besünners Bedreven, de grote Flachen bruukt, so as Speditschonen un de Lagerhallen vun Hannelsünnernehmen (t. B. Otto-Versand, Olympus) en Steed. Aver ok de Koffiebrenneree J. J. Darboven hett dor en Speieker.
De gröttster Bedrief in Billbrook is de Gobelstooplerfirma Still GmbH.
Verkehr De twee Hööftstroten Wöhlerstroot un Moorfleter Stroot, de in Noord-Süüd-Richt loopt, sluut an de Bundsstroot 5 an, de in’n Noorden vun den Stadtdeel langslöppt un as Snellstroot utboot is.
An de Moorfleter Stroot liggt ok de Bohnhoff Billbrook vun de Billwarder Industriebohn, de ehr dicht Nett dör den ganzen Stadtdeel löppt, ok wenn vele Sporen hüüt stillleggt un afbroken sünd. An’n Oostrand vun den Stadtdeel löppt de Trass vun de Hamborger Maschbohn, de 1928 bit Billbrook verlängert un 1952 stillleggt wurr. Vun den Bohnhoff löppt siet 1907 oa Noordoosten de Stroot vun de Süüdstormarnsche Kreisbohn na Glinn un bit 1952 wieder na Trittau. In dat sülbe Johr wurr de Personenverkehr öber Billbrook instellt; de Göderverkehr op de de Streck warrt vundoog noch vun de AKN bedreben.
Siet 1930 kunnen de Fohrgäst an den Bohnhoff Billbrook in de Strootenbohn insteien. De Linie 19 fohr öber de Süderstroot no de Mundsborg; in de Hamborger Karnstadt kemen de Lüüd dör Ümstiegen an’n Berliner Door. De Strotenbohn bleev bit 1970 bestohn. De Stadtdeel warrt hüüt dör Buslinen vun de Hamborger Hoochbohn (HHA) un de Verkehrsbedreben Hamborg-Holsteen (VHH) binnen den HVV mit de U-Bohnstatschonen Hoorner Rennbohn, Billsteed (U2 un U4) un Wandsbeek Markt (U1) un de S-Bohnstatschonen Rodenburgsoort, Deepstack un Billwarder-Moorfleet (S2 un S7) verbunnen. Siet Harvst 2019 gifft dat ok in Billbrook dat On-Demand-Anboo ioki Hamborg.
Dör den Süüden vun Billbrook löppt de Trass vun de Iesenbohnfeernstreck Berlin–Hamborg, hier löppt ok de S-Bohnlinien S2 un S7 langs. Ehr Holtpunkten Deepstack in’n Süüdwesten un Billwarder-Moorfleet in’n Südosten liggt al in de benobgert Stadtdelen Rodenborgsort un Billwarder.
Bildung För de velen Kinner in’n Stadtdeel (de Andeel vun de Minnerjöhrigen is tweemool so hooch as in’n Staddörchsnitt) gifft dat an’n Billbrookdiek en Grundschool. Bobento liggt de Füürwehrakademie vun de Füürwehr Hamborg nöördlich vun de Iesenbohnstreck un ööstlich vun den Tiedkanol an de Bredowstroot.
Literatur
Geschichtswerkstatt Billstedt: Die Billbrook-Tour – Viel mehr als eine Rundfahrt durch Hamburgs Industriegeschichte, Hamborg 2021
Weblenken
Billbrook op hamburg.de
Nowiesen
Kategorie:Bezirk Hamborg-Midd Kategorie:Seiten mit ungeprüften Übersetzungen