De túfearnen of toefearnen (Nisaetus) foarmje in skaai fan 'e famylje fan 'e haukfûgels (Accipitridae) yn it skift fan 'e haukeftigen (Accipitriformes). It skaai bestiet út alve libbene soarten fan middelgrutte oant frij grutte rôffûgels dy't allegear foarkomme yn 'e bosken fan Aazje.

Skaaimerken Túfearnen binne slanke, krêftige earnen dy't yn bosken foarkomme. De meast soarten ha in opfallende túf, dêr't it skaai syn Fryske namme oan ûntlient. De wjukken binne oer it generaal breed en as de fûgels yn in sirkel sweve, wurde de wjukken yn in flakke V-foarm holden. De poaten binne oant op 'e teannen ta swier befearre.

Fersprieding en libbenswize It ferspriedingsgebiet fan it skaai is beheind ta it Aziatyske kontinint en leit tusken it Yndyske subkontinint en Sina oant de ferskate eilannen fan Yndoneezje, Japan en de Filipinen. Se libbe benammen yn tichte, tropyske en subtropyske bosken, fariearjend fan iepen leechlânbosken oant fochtige berchbosken op gruttere hichten.

De fûgels jeie op in haukeftige wize: se sitte faak ferburgen op in tûke te wachtsjen en dogge dan in flugge útfal nei harren proai. It iten bestiet út lytse oant middelgrutte sûchdieren (lykas iikhoarntsjes en oare yn beammen libjende bisten), fûgels, hagedissen en slangen.

Systematyk De earnen út it skaai Nisaetus waarden earder ta it Amerikaanske skaai fan 'e dwerchearnen (Spizaetus) rekkene. Ut modern DNA-ûndersyk die lykwols bliken dat de Aziatyske soarten genetysk net nau besibbe binne oan 'e dwerchearnen út de Nije Wrâld. Dêrom binne de Aziatyske soarten yn it hjoeddeiske, aparte skaai Nisaetus set, in namme dy't al yn 1836 troch de Ingelske natuerûndersiker Brian Houghton Hodgson útsteld wie.

Soarten It skaai telt op it stuit alve libbene soarten:

Ofbyld Fryske namme Wittenskiplike namme Fersprieding IUCN-status 120px berchtúfearn Nisaetus nipalensis fan it Himalayagebiet oant Sina, Taiwan en Japan gefoelichNisaetus nipalensisop BirdLife 120px Blyths túfearn Nisaetus alboniger it Maleiske skiereilân, Sumatra en Borneo net bedrigeNisaetus alboniger op BirdLife 120px Floarestúfearn Nisaetus floris de Lytse Sûnda-eilannen (Floares, Lombok, Sumbawa en Alor) bedrigeNisaetus floris op BirdLife 120px Yndyske túfearn Nisaetus cirrhatus fan Yndia en Sry Lanka oer Súdeast-Aazje oant de Filipinen en Yndoneezje net bedrigeNisaetus cirrhatus op BirdLife 120px Javaanske túfearn Nisaetus bartelsi it eilân Java (endemysk) <span style="color:red;">bedrigeNisaetus bartelsi op BirdLife 120px Legge's túfearn Nisaetus kelaarti Súd-Yndia en Sry Lanka gjin eigen status Nisaetus kelaarti op Birds of the World 120px Lytse túfearn Nisaetus nanus it Maleiske skiereilân, Sumatra en Borneo kwetsberNisaetus nanus op BirdLife 120px Noardfilipynske túfearn Nisaetus philippensis it eilân Luzon yn 'e Filipinen (endemysk) bedrigeNisaetus philippensis op BirdLife 120px Selebestúfearn Nisaetus lanceolatus Selebes en omlizzende eilannen (endemysk) net bedrigeNisaetus lanceolatus op Birds of the World 120px Súdfilipynske túfearn Nisaetus pinskeri de súdlike Filipinen (û.o. Mindanao, Leyte en Samar) bedrigeNisaetus pinskeri op BirdLife

Kategory:Fûgelskaai Kategory:Haukfûgel