De feale gier (Gyps fulvus) is in grutte rôffûgel út de famylje fan 'e haukfûgels (Accipitridae). It is ien fan 'e grutste sweeffûgels fan Jeropa en stiet bekend om syn bûtengewoane sweeffermogen. De soarte spilet in wichtige rol yn 'e natoer troch karkassen fan deade bisten op te romjen.
Skaaimerken De feale gier is in grutte fûgel mei in spanwiidte fan 230 oant 280 sintimeter. De lichemslingte leit tusken de 95 en 110 sintimeter, en it gewicht fariëarret meast tusken de 6 en 10 kilogram.
It lichem en de wjukken binne sânkleurich oant ljochtbrún (feal), mei dúdlik donkerdere slachpinnen. Lykas oare gieren út it skaai hat er in lytse kop mei koarte, wite dûnsfearkes en in opfallende wite kraach oan 'e basis fan 'e nekke. De snaffel is krêftich en heakfoarmich, geskikt om fleis fan karkassen ôf te skuorren.
Fersprieding en habitat thumb|left|Fûgels yn Kateloanje. De feale gier komt foar yn berchgebieten fan Súd-Jeropa (benammen Spanje, Frankryk en de Balkan), Noard-Afrika en parten fan it Midden-Easten en Sintraal-Aazje. It is gjin echte trekfûgel, mar benammen jonge fûgels kinne oer grutte ôfstannen doarmje. De lêste tiid wurde se simmerdeis ek faker boppe Nederlân sjoen. Yn 'e simmer fan 2025 wiene der twa eksimplaren yn Fryslân te sjen, dêr't in soad minsken op ôf kamen.Omrop Fryslân, Fûgelleafhawwers tôgje nei Kûbaard foar bysûndere besiker: "Een waar spektakel", 13 juny 2025.
Fan 'e feale gier wurde twa ûndersoarten erkend. Se ferskille net hiel folle faninoar, mar de ferskillen sitte benammen yn 'e grutte en de kleur fan 'e fearren, ôfhinklik fan it ferspriedingsgebiet:
Gyps fulvus fulvus: de nominaatfoarm (de oarspronklike soarte sa't dy it earst beskreaun is). Komt foar yn it grutste part fan it leefgebiet: Noard-Afrika en Súd-Jeropa (lykas Spanje, Frankryk en de Balkan) oant yn it Midden-Easten, Turkije en de Kaukasus. Gyps fulvus fulvescens, ûndersoarte yn 1869 beskreaun troch Hume. Komt foar yn it eastlike diel fan it ferspriedingsgebiet, fan Afganistan en Pakistan oant yn it noarden fan Yndia (de Himalaya). Dizze fûgels binne faak wat ljochter fan kleur (it wurd fulvescens betsjut ek "wat gielich" of "fealich") en se binne oer it algemien wat grutter en robúster as de Jeropeeske fariant.
Ekology thumb|left|Feale gier yn 'e flecht. De feale gier is in spesjalisearre iesiter. Hy siket fan grutte hichtes nei karkassen fan bygelyks skiep, geiten, harten en kij. Troch termyk (opstiigjende waarme loft) kin er oerenlang sweve mei in minimaal enerzjyferbrûk.
De soarte is tige sosjaal en libbet faak yn groepen. As ien gier in karkas fynt, komme oaren út de omkriten der ek gau op ôf. By it fretten ûntstiet faak sterke konkurrinsje, wêrby't de fûgels sissende en pûstende lûden meitsje om harren plak te ferdigenjen.
Feale gieren briede meastentiids yn koloanjes op steile rotswanden of kliffen. It nêst is ienfâldich fan tûken en gers, faak yn in hoale of op in rotsrâne. It wyfke leit ien aai yn it jier, meast tusken jannewaris en maart. Beide âlden briede it aai yn likernôch 50 dagen út en fersoargje it jong dêrnei sa’n trije oant fjouwer moannen, oant it útfleant.
Status Mei de feale gier giet it yn Jeropa wer wat better as yn it ferline. Troch beskermingsmaatregels en werynfieringsprogramma’s yn gebieten dêr’t de soarte ferdwûn wie (lykas de Alpen en it Sintraal Massyf yn Frankryk), is de populaasje stabyl oant groeiend. De soarte stiet dêrom as net bedrige (Least Concern) op de Reade list fan 'e IUCN.
Kategory:Gier Kategory:Fûgelsoarte Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije Kategory:Lânseigen fauna yn Sina Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia Kategory:Lânseigen fauna yn Iran Kategory:Lânseigen fauna yn Irak Kategory:Lânseigen fauna yn Israel Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon Kategory:Lânseigen fauna yn Maly Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje Kategory:Lânseigen fauna yn Oman Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal Kategory:Lânseigen fauna yn Servje Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Osseesje Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo
