Helen Nontando (Noni) Jabavu (20 Augustus 1919 Volgens een doodsberig, "Die meeste van die biografiese sketse van Jabavu lys haar geboortejaar as 1919, maar een boek, Women Writing Africa: the Southern Region, gives it as 1920." Ben, "Noni Jabavu, Author of Drawn in Colour, Dies at 88", Books, Times Live, 19 Junie 2008. – 19 Junie 2008) was 'n Suid-Afrikaanse skrywer en joernalis; sy was een van die eerste swart vroue uit Afrika wat 'n suksesvolle literêre loopbaan gevolg het en die eerste swart Suid-Afrikaanse vrou wat outobiografiese boeke gepubliseer het.Victoria Boynton and Jo Malin (eds), Encyclopedia of Women's Autobiography. 2. K – Z, Westport, CT: Greenwood Press, 2005, bl. 20. Sy het haar skoolopleiding vanaf die ouderdom van 13 in Brittanje ontvang en het die eerste swart vrou uit Afrika geword wat as redakteur van 'n Britse literêre tydskrif opgetree het toe sy in 1961 die redakteurskap van The New Strand aanvaar het – 'n herleefde weergawe van The Strand Magazine, wat in 1950 gesluit het.Gcina Ntsaluba, "Call to restore Noni Jabavu legacy", Daily Dispatch, 31 Januarie 2013; via PressReader.
In die woorde van die digter Makhosazana Xaba: "Mens hoef slegs haar twee boeke (Drawn in Colour en The Ochre People) te lees om te besef hoe vaardig sy as outobiograaf was. Haar joernalistieke rubrieke en hoofartikels toon 'n besinnende styl wat vir haar tyd ongewoon moes gewees het. Tydens 'n onderhoud met Wally Serote, wat in dieselfde tyd as Noni in Botswana gewoon het, het ek iets te wete gekom wat my aanvanklike siening van haar bevestig het. 'Ons mans,' het hy gesê, 'het nie geweet hoe om met haar (Noni) om te gaan nie. Sy was 'n vrou wat haar tyd ver vooruit was.' Dit spreek boekdele, veral as 'n mens in ag neem dat Serote self 'n wêreldwyse literêre en kulturele reus is."
Biografie Vroeë jare en opleiding in Engeland Noni Jabavu is in MiddledriftV. M. Sisi Maqagi, Noni Jabavu biographical note, in Margaret J. Daymond, Dorothy Driver, Sheila Meintjes and others, Women Writing Africa: The Southern Region, The Feminist Press at CUNY, 2003, bl. 271. in die Oos-Kaap gebore in 'n gesin van intellektuele; haar ouers se huwelik het 'n verbintenis gesmee tussen twee van die mees prominente Christelike families in die Oos-Kaap van daardie tyd.V. M. Sisi Maqagi, Florence Thandiswa Makiwane biographical notes, in Daymond and others, Women Writing Africa (2003), bl. 189. Haar moeder was Thandiswa Florence Makiwane, stigter van die Zenzele-vereniging vir vroueselfverbetering; haar vader was die aktivis en skrywer Davidson Don Tengo Jabavu, en haar grootvader, John Tengo Jabavu, was die redakteur van Suid-Afrika se eerste koerant in Xhosa, Imvo Zabantsundu (Swart Opinie).Athambile Masola, "Reading Noni Jabavu in 2017", Mail & Guardian, 11 Augustus 2017. Haar moeder se suster was Cecilia Makiwane, die eerste geregistreerde professionele verpleegkundige van swart afkoms in Suid-Afrika en 'n vroeë aktivis in die stryd om vroueregte.
Vanaf die ouderdom van 13 het Noni haar skoolopleiding in Engeland ontvang onder die voogdyskap van Margaret en Arthur Bevington Gillett (saam met Mohan Kumaramangalam en sy suster Parvati Krishnan), en sy het vir baie jare daar bly woon."Helen Nontando (Noni) Jabavu", South African History Online. Sy het later soos volg teruggekyk: "Soos 'n tipiese swart kind van daardie tyd, was ek op 13-jarige ouderdom nie werklik ingelig oor die onderhandelinge wat tussen my ouers en my toekomstige pleegouers plaasgevind het nie – onderhandelinge oor die lewe wat hulle vir my beplan het en wat, soos ek later sou uitvind, 'n praktiese demonstrasie van geslagte lange vriendskap tussen die families moes wees. Ek het toe verneem dat die plan was dat ek as dokter opgelei sou word om my mense te dien. Maar dit het nie gewerk nie, want om 'n mediese dokter te wees, was die een ding wat ek nie wou doen nie. Ek het nie geweet wat ek wel wou word nie."Jabavu Noni, "Smuts and I", Daily Dispatch, 9 Februarie 1977, bl. 8. Aangehaal in Xaba, 2009.
Jabavu het eers aan The Mount School in York gestudeer en later aan die Royal Academy of Music in Londen."Noni (Nontando) Jabavu", in Margaret Busby (ed.), Daughters of Africa: An International Anthology of Words and Writings by Women of African Descent, London: Jonathan Cape, 1992; Vintage, 1993; bl. 287. Voor die Tweede Wêreldoorlog het sy haar belangstelling in die Royal Academy of Music verloor en haar hoofsaaklik op linkse studente-politiek toegespits. In 1938 het sy 'n Proms-konsert in Queen's Hall bygewoon wat onderbreek is om die nuus oor Neville Chamberlain se ooreenkoms van "vrede vir ons tyd" aan te kondig.
Die lewe na die oorlog: besoeke aan Suid-Afrika en memoires Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog het sy haar studies as filmtegnikus laat vaar en opleiding ontvang as halfgeskoolde ingenieur en oksi-asetileen-sweiser; sy het aan onderdele vir bomwerperenjins gewerk. Ná die oorlog het sy in Londen aangebly, waar sy met Denis Preston – ’n jazz-resensent, radio-omroeper, joernalis en platevervaardiger – getroud is.Preston, (Sydney) Denis, 75566, Val, Wilmer Sy het ’n rubriekskrywer en televisiepersoonlikheid geword en vir die BBC as omroeper en vervaardiger gewerk. Sy het Suid-Afrika herhaaldelik en vir lang tye besoek tot en met haar huwelik in 1951 met die Engelse filmregisseur Michael Cadbury Crosfield.Callum McCarthy, "Mick Crosfield obituary", The Guardian, 5 Augustus 2014. Hulle huwelik was in stryd met Suid-Afrika se wette teen gemengde huwelike, en weens die Wet op Onsedelikheid wat destyds gegeld het, kon hy haar nie vergesel nie. Daarna het sy ook in Mosambiek, Zimbabwe en Uganda gewoon en daarheen gereis.
Jabavu het begin skryf gedurende die jare wat sy in Uganda deurgebring het. In 1955 het sy vir ’n tydperk van drie maande na Suid-Afrika teruggekeer en oor daardie reis geskryf in die skrywer se voorwoord tot haar eerste boek, Drawn in Colour: African Contrasts (1960):
“Ek behoort aan twee wêrelde met twee lojaliteite: Suid-Afrika, waar ek gebore is, en Engeland, waar ek my opleiding ontvang het. Toe ek 'n telegram van my vader ontvang, het ek na Suid-Afrika teruggevlieg om by my Bantoe-mense te wees, en my Engelse man in Londen agtergelaat. Later daardie jaar het hy en ek na Oos-Afrika verhuis om naby my enigste suster te wees, wat daar getroud is. Hier het ek iets vertel van my eie agtergrond en omstandighede. Dit is 'n persoonlike verslag van 'n individuele Afrikaan se ervarings en indrukke rakende die verskille tussen Oos- en Suid-Afrika in hul blootstelling aan verwestering.”
Drawn in Colour het aan beide kante van die Atlantiese Oseaan gunstige resensies ontvang. Soos Kirkus Reviews dit gestel het: "Hierdie boek verdien beslis die groot lof wat dit in Engeland, waar dit vir die eerste keer gepubliseer is, ontvang het. Die skrywer, wat met 'n Britse filmregisseur getroud is, vertel van 'n reis terug huis toe na Suid-Afrika vir die begrafnis van haar broer – wat deur 'n rampokker in Johannesburg vermoor is – en van haar vrugtelose pogings om haar suster se huwelik met 'n man in Uganda te red. Hoewel dit oor twee familietragedies handel, is die verhaal nóg hartseer nóg morbied. 'n Skat aan besonderhede oor die lewe en gebruike in Afrika, tesame met lewendige beskrywings van die land self, hou die leser geboeid wanneer die hoofkarakters die toneel tydelik verlaat. Die teks is sterk deurdrenk van die Xhosa-taal, wat die naaste aan poëtiese Elizabethaanse Engels vertaal kan word. Die skrywer spaar nóg haarself nóg haar mense wanneer sy rassekwessies aanspreek, want vooroordeel bestaan aan alle kante – selfs tussen ligter en donkerder lede van dieselfde stam. Die leser sal ongetwyfeld deel in 'n groot menslike ervaring en terselfdertyd 'n beter begrip kry van ontluikende, outonome nasies."Drawn In Color by Noni Jabavu (review), Kirkus, 15 Junie 1962. Drawn in Colour is binne die eerste jaar na publikasie vyf keer herdruk en is ook in Italiaans in Milaan uitgegee onder die titel Il colore della pelle.
Ná jare in Uganda het Jabavu saam met haar man na Engeland teruggekeer, en vanaf die begin van 1961 was sy 'n personeellid van die literêre tydskrif John O'London's Weekly."Bantu Woman Edits An English Magazine", The Sydney Morning Herald, 21 September 1961. Sy het ook redaksionele werk vir The New Strand gedoen (die herleefde weergawe van 'n eeu-oue maandblad wat bekend was daarvoor dat dit werke van Conan Doyle gepubliseer het) voordat sy as redakteur daarvan aangestel is;Christopher Driver, "New 'Strand's' new editor", The Guardian, 7 September 1961.Ann Geracimos, "Bantu Woman In Fleet Street Edits Revived Quality Magazine", The Gazette (Montreal, Canada), 10 May 1962, bl. 17. 'n keuse wat die eienaar, Ernest Kay, soos volg verduidelik het: "Mej. Jabavu het so 'n veelsydige lewe gelei dat sy 'n heeltemal nuwe perspektief na die tydskrif sal bring. Sy sou beslis nie konvensioneel kon wees al het sy ook al probeer nie.""New Strand Editor: Pick South African woman to revive Britain's 'most popular' magazine", Ebony, April 1962, bl. 81, 85. Sy het die pos in Desember 1961 aanvaar,Sarah Mir, "People of The Strand: Helen Noni Jabavu (1919-2008)", Strandlines, 16 March 2020., maar na agt maande bedank omdat sy besluit het dat sy eerder 'n skrywer as 'n redakteur wou wees.Lucy Scholes, "Re-Covered: An Unconventional South African Novel", The Paris Review, 22 September 2020.
Sy het haarself beskryf as "eerstens 'n getroude vrou en tweedens 'n loopbaanvrou" en het daarna na Jamaika verhuis, waar haar man in 1961 as filmadviseur vir die regering aangestel is; hulle het in 1963 na Londen teruggekeer. ('n Resensie wat sy twee dekades later oor V.S. Naipaul se reisverslag, The Middle Passage, geskryf het, bring haar ongemak tydens hierdie verblyf in die Karibiese gebied aan die lig: "...Ek was ontsteld en ontmoedig om te vind dat ek gekwel word deur 'n onvermoë om die lewe te geniet op hierdie eiland wat na bewering die mooiste en mees betowerende van almal is. ... 'n Gebrek aan wortels, 'n historiese gevoel van verlatenheid, 'n afwesigheid van tradisie, 'n soeke na identiteit – hierdie kenmerke het my opgeval tydens gesprekke met Wes-Indiërs. As 'n Afrikaan het ek oor 'n erfenis beskik wat veranker was in my taal, stamlojaliteite en die bewaarde skatte van legendes en gebeure. Verleen dit nie aan enige Afrikaan 'n gelukkige gevoel van kontinuïteit nie? Watter ontberings apartheid ook al in my eie land op ons afdwing, dit kan nooit die kragte en tradisies van ons mense uitwis nie Noni Jabavu, "Return of an Insider", The New York Times, 22 September 1983.
Jabavu se tweede boek, The Ochre People: Scenes from a South African Life, wat in 1963 gepubliseer is, was ook 'n memoires waaroor sy gesê het: "Dit is 'n persoonlike verslag van 'n individuele Afrikaan se ervarings en indrukke van die verskille tussen Oos- en Suid-Afrikaners in hul blootstelling aan verwestering." Ook hierdie boek het lof ontvang en is deur kritici as "briljant" en "boeiend" bestempel. Die resensie in die tydskrif Ebony het opgemerk: "Deur die ryk kultuur en tradisies van haar Suid-Afrikaanse Bantoe-agtergrond te verken, het die skrywer die spanninge geïllustreer wat ontstaan wanneer ou gebruike aangepas moet word om nuwe probleme op te los."
Later jare Terwyl sy in 1976–77 in Suid-Afrika was om navorsing te doen vir 'n boek oor haar pa, het Jabavu 'n weeklikse rubriek in die koerant Daily Dispatch in Oos-Londen (Oos-Kaap) gepubliseer, onder redaksie van Donald Woods Sy het 'n toekenning vir lewenslange prestasie van die voormalige Minister van Kuns en Kultuur, Pallo Jordan, ontvang, asook 'n toekenning vir uitnemendheid in letterkunde in die Oos-Kaap van die destydse Minister van Sport, Kuns en Kultuur, Nosimo Balindlela.