duimnael|263px|New York-stad, die wêreld se vernaamste finteg- en finansiële sentrum
Finansiële tegnologie (afgekort as finteg) verwys na die toepassing van nuwe tegnologieë op produkte en dienste in die finansiële bedryf. Hierdie breë term omvat 'n wye verskeidenheid tegnologiese hulpmiddels in finansiële dienste, insluitend mobiele bankdienste, aanlyn leningsplatforms, digitale betaalstelsels, robo-adviseurs en blokketting-gebaseerde toepassings soos kriptogeldeenhede. Finansiëletegnologiemaatskappye sluit sowel beginondernemings as gevestigde tegnologie- en finansiële firmas in wat daarop gemik is om tradisionele finansiële dienste te verbeter, aan te vul of te vervang.
Ontwikkeling Die ontwikkeling van finansiële tegnologie strek oor meer as 'n eeu en word gekenmerk deur beduidende tegnologiese innovasies wat die finansiële bedryf hervorm het. Hoewel die toepassing van tegnologie op finansies diep historiese wortels het, het die term "finansiële tegnologie" in die laat 20ste eeu ontstaan en in die 1990's bekendheid verwerf.
Die vroegste gedokumenteerde gebruik van die term dateer terug na 1967, toe dit in 'n artikel in The Boston Globe met die titel "Fin-Tech New Source of Seed Money" verskyn het. Hierdie berig het gehandel oor 'n beginbeleggingsmaatskappy wat deur voormalige uitvoerende beamptes van die Computer Control Company gestig is, met die doel om waagkapitaal en bedryfskundigheid aan beginondernemings in die finansiëletegnologiebedryf te verskaf.
Die term het egter eers in die vroeë 1990's gewild geword toe Citicorp se voorsitter John Reed dit gebruik het om die Financial Services Technology Consortium te beskryf. Hierdie projek, wat deur Citigroup geïnisieer is, is ontwerp om tegnologiese samewerking in die finansiële sektor te bevorder en was 'n keerpunt in die bedryf se gesamentlike benadering tot innovasie.
Die finansiëletegnologie-ekosisteem sluit verskeie soorte maatskappye in. Hoewel beginondernemings wat nuwe finansiële tegnologieë of dienste ontwikkel dikwels met finansiële tegnologie geassosieer word, omvat die sektor ook gevestigde tegnologiemaatskappye wat na finansiële dienste uitbrei, sowel as tradisionele finansiële instellings wat nuwe tegnologieë aanneem. Hierdie uiteenlopende landskap het tot innovasies in verskeie finansiële sektore gelei, insluitend bankwese, versekering, belegging en betaalstelsels. Finansiëletegnologietoepassings strek oor 'n wye verskeidenheid finansiële dienste. Dit sluit digitale bankwese, mobiele betalings en digitale beursies, eweknie-tot-eweknie-leningsplatforms, robo-adviseurs en algoritmiese handel, insurtech, blokketting en kriptogeldeenhede, regulatoriese tegnologie en skarefinansieringsplatforms in.
Die ontwikkeling van finansiële tegnologie behels dikwels die oorvleueling van telekommunikasie-ingenieurswese met finansies. Byvoorbeeld, vroeë eksperimentering met NFC-betalingstandaarde in die 2010's het sommige ontwikkelaars daartoe gelei om verspreide grootboeke as 'n agterkant vir skaalbare mobiele betalings te verken, in 'n poging om die deurset-beperkings van tradisionele bankinfrastruktuur op te los sonder om op gesentraliseerde tussengangers staat te maak.
Uitwerking op finansiële insluiting Daar is toenemende empiriese bewyse dat finteginnovasies, veral digitale betaalstelsels, mobiele geld en aanlyn finansiële platforms, beduidend tot finansiële insluiting bydra. 'n Sistematiese oorsig van 2025 het bevind dat sulke tegnologieë toegang tot finansiële dienste in ontwikkelende en onderbediende gemeenskappe verbeter deur hindernisse tot bankwese te verminder en veilige, bekostigbare transaksies moontlik te maak.
Ten spyte van die algeheel positiewe uitwerking op finansiële insluiting, kan digitale finansiële dienste mense uitsluit wat beperkte internettoegang, lae digitale of finansiële geletterdheid, of minder vertroue in die gebruik van aanlyn dienste het. Dit wek ook verbruikersbeskermingskwessies rondom bedrog, kuberveiligheid en dataprivaatheid.
Geskiedenis Grondslae Die laat 19de eeu het die grondslag gelê vir vroeë finansiële tegnologie met die ontwikkeling van die telegraaf en transatlantiese kabelstelsels. Hierdie innovasies het die oordrag van finansiële inligting oor grense heen verander en vinniger en doeltreffender kommunikasie tussen finansiële instellings moontlik gemaak. 'n Belangrike mylpaal in elektroniese geldbeweging het gekom met die stigting van die Fedwire Funds Service deur die Federale Reserwebank in 1918. Hierdie vroeë elektroniese fondsoordragstelsel het telegraaflyne gebruik om veilige oordragte tussen lidbanke te fasiliteer, en was een van die eerste gevalle van elektroniese geldbeweging.
Die 1950's het 'n nuwe era van verbruikersfinansiële dienste ingelui. Diners Club International het in 1950 die eerste universele kredietkaart bekendgestel, 'n keerpunt wat verbruikersbesteding en krediet sou hervorm. Hierdie innovasie het die weg gebaan vir die bekendstelling van American Express-kaarte in 1958 en die BankAmericard (later Visa) in 1959, wat die kredietkaartbedryf verder uitgebrei het.
Digitale rewolusie Die 1960's en 1970's het die begin gemerk van die verskuiwing van analoë na digitale finansies, met verskeie baanbrekende ontwikkelings wat die toekoms van finansiële tegnologie gevorm het.
In 1967 het Barclays die wêreld se eerste OTM in Londen bekendgestel, wat toegang tot kontant en basiese bankdienste uitgebrei het. Die OTM, wat deur verkoopmasjiene geïnspireer is, was 'n beduidende stap in die rigting van selfdiensbankwese.
Finansiëletegnologie-infrastruktuur het verder ontwikkel met die stigting van die Inter-bank Computer Bureau in die Verenigde Koninkryk in 1968. Hierdie ontwikkeling het die grondslag gelê vir die land se eerste geoutomatiseerde verrekeningskamerstelsel, wat uiteindelik in BACS (Bankers' Automated Clearing Services) ontwikkel het om elektroniese fondsoordragte tussen banke te fasiliteer.
Die wêreld van effektehandel is in 1971 verander met die stigting van NASDAQ, die wêreld se eerste digitale effektebeurs. NASDAQ se elektroniese noteringstelsel was 'n beduidende sprong vorentoe vanaf die tradisionele stelsel van oop uitroep wat op effektebeurse gebruik is.
Twee jaar later het die stigting van SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) kommunikasie tussen finansiële instellings wêreldwyd gestandaardiseer en beveilig. SWIFT se boodskapstelsel het die wêreldwye standaard vir internasionale geld- en effekte-oordragte geword.
Die invoering van elektroniese fondsoordragstelsels, soos die ACH (Automated Clearing House) in die Verenigde State, het vinniger en doeltreffender geldoordragte moontlik gemaak. Die ACH-netwerk het direkte deposito's, betaalstaatbetalings en elektroniese rekeningbetalings moontlik gemaak, wat die behoefte aan papiertjeks aansienlik verminder het.
Opkoms van digitale finansiële dienste duimnael|263px|Bloomberg-terminaalmuseum in Manhattan
Die 1980's en 1990's was getuie van beduidende ontwikkelings in finansiële tegnologie, met die opkoms van digitale finansiële dienste en die vroeë stadiums van aanlyn bankwese. 'n Groot deurbraak het gekom toe Michael Bloomberg Innovative Market Systems (later Bloomberg L.P.) gestig en die Bloomberg-terminaal bekendgestel het. Hierdie innovasie het verander hoe finansiële professionele persone markdata verkry en ontleed het, deur intydse finansiële markdata, ontledings en nuus aan finansiële instellings wêreldwyd te verskaf.
Aanlyn bankwese het in die vroeë 1980's ontstaan, toe die Bank of Scotland die eerste aanlyn bankdiens in die VK, genaamd Homelink, aangebied het. Hierdie diens het kliënte in staat gestel om state te bekyk, geld oor te plaas en rekenings te betaal met behulp van hul televisies en telefone.
Die laat 1980's het die ontwikkeling van EDI-standaarde (Electronic Data Interchange) gesien, wat ondernemings in staat gestel het om finansiële dokumente elektronies uit te ruil en B2B-transaksies (besigheid-tot-besigheid) te vereenvoudig.
'n Beduidende mylpaal in digitale verbruikersbankwese het in 1994 gekom toe die Stanford Federal Credit Union die eerste internetbankwese-webwerf bekendgestel het. Hierdie diens het lede aanvanklik in staat gestel om rekeningsaldo's aanlyn na te gaan, met rekeningbetalingsfunksionaliteit wat in 1997 bygevoeg is. Dit was egter eers in 1999 dat die eerste staatsgeoktrooieerde, FDIC-versekerde instelling wat hoofsaaklik aanlyn bedryf is, gestig is. First Internet Bank, gestig deur David Becker, het 'n nuwe era in aanlyn-alleen bankwese ingelui.
Dot-com-era Die laat 1990's en vroeë 2000's was 'n beduidende keerpunt in die ontwikkeling van finansiële tegnologie, aangesien talle innovasies gedurende die dot-com-hoogbloei ontstaan het. Een noemenswaardige ontwikkeling was die opkoms van aanlyn handelsplatforms, met E-Trade, wat in 1982 gestig is, aan die voorpunt. In 1992 het E-Trade een van die eerste finansiëledienstemaatskappye geword wat aanlyn handel aan verbruikers aangebied het, wat die manier waarop individue met die aandelemark omgegaan het, omvorm het.
Nog 'n deurslaggewende oomblik was die stigting van PayPal in 1998. PayPal se sukses met die skep van 'n veilige en gebruikersvriendelike aanlyn betaalstelsel het die lewensvatbaarheid van digitale betaaloplossings gedemonstreer en die weg gebaan vir talle daaropvolgende finansiëletegnologiebeginondernemings.;
Die vroeë 2000's het ook die opkoms van innoverende sakemodelle in die finansiëledienstebedryf gesien. WebBank, wat in 1997 gestig is, het in 2005 begin om 'n "huur-'n-oktrooi"-model (rent-a-charter) aan te bied, wat die nodige bankinfrastruktuur en regulatoriese nakoming verskaf het sodat finansiëletegnologiebeginondernemings bankdienste kon aanbied sonder om hul eie oktrooie te bekom. Hierdie model sou later van kardinale belang blyk te wees om die groei van talle finansiëletegnologiemaatskappye moontlik te maak.
Ná die finansiële krisis van 2008 Die finansiële krisis van 2008 het as katalisator vir die vinnige groei van die finansiëletegnologiebedryf gedien, aangesien dalende vertroue in tradisionele finansiële instellings geleenthede vir innoverende, tegnologiegedrewe oplossings geskep het. Die vroeë dae van die na-krisis-era het die opkoms van digitale geldeenhede gesien, met e-Gold as 'n voorloper van die ontwikkeling van Bitcoin. Hoewel e-Gold, wat gebruikers toegelaat het om rekenings in gram goud te skep en onmiddellike oordragte moontlik gemaak het, uiteindelik regsuitdagings en sluiting in die gesig gestaar het, het dit die grondslag vir toekomstige digitale geldeenhede gelê.
Die uitvinding van Bitcoin in 2008 deur 'n anonieme skepper wat die skuilnaam Satoshi Nakamoto gebruik het, was 'n keerpunt in die ontwikkeling van digitale geldeenhede en gedesentraliseerde finansies. Bitcoin se gebruik van blokkettingtegnologie het 'n golf van ontwikkeling op die gebied van kriptogeldeenhede ontketen en nuwe moontlikhede vir veilige, deursigtige en gedesentraliseerde finansiële stelsels geopen.
Namate die finansiëletegnologielandskap verder ontwikkel het, het nuwe betalingsverwerkingsmaatskappye die mark betree wat ontwikkelaarsvriendelike API's aangebied het wat aanlyn betalingsintegrasie dramaties vereenvoudig het. Deur die toetredingsdrempels vir e-handel en aanlyn finansiële dienste te verlaag, het hierdie maatskappye 'n deurslaggewende rol gespeel om die groei van nuwe finansiëletegnologiebeginondernemings moontlik te maak en innovasie in die sektor aan te dryf.