duimnael|120px|Skeletstruktuur van fensiklidien Fensiklidien, chemies fenielsikloheksielpiperidien, (PCP) is ’n sintetiese dissosiatiewe verdowingsmiddel wat algemeen as ’n straatdwelm misbruik word. Dit word in Engels onder andere "angle dust" genoem. Dit is ’n dissosiatiewe verdowingsmiddel met beduidende gedagteveranderende effekte. PCP kan ook hallusinasies, verwronge persepsie van klank en psigotiese gedrag veroorsaak. As 'n straatdwelm word dit gewoonlik gerook maar dit kan ook mondelings ingeneem, gesnuif of ingespuit word. Dit word ook gemeng met dagga of tabak.
Nadelige effekte sluit in paranoia, verslawing, 'n verhoogde risiko van selfmoord, en koma in gevalle van oordosis. Terugflitse kan voorkom ten spyte van staking van gebruik. Chemies is PCP 'n lid van die arielsikloheksielamienklas. PCP werk hoofsaaklik as 'n NMDA-reseptor-antagonis.
PCP word meesalgemeen in die VSA gebruik. Terwyl gebruik in die VSA in die 1970's 'n hoogtepunt bereik het, het 'n verhoging in besoeke aan noodafdelings as gevolg van die middel tussen 2005 en 2011 plaasgevind. Vanaf 2022 het ongeveer 0,7% van matrikulante in die VSA rapporteer dat hulle die afgelope jaar PCP gebruik het, terwyl 1,7% van mense in die VSA ouer as 25 jaar rapporteer dat hulle die middel op 'n stadium in hul lewens gebruik het.
Ontspanningsgebruike regs|duimnael|Onwettige PCP in verskeie vorme is deur die DEA in beslag geneem. Fensiklidien is bekend vir sy vermoë om 'n dissosiatiewe toestand te veroorsaak.
Effekte Gedragseffekte hang af van die dosis. Lae dosisse veroorsaak gevoelloosheid in die ledemate en dronkenskap gekenmerk deur wankelrige, onvaste gang, onduidelike spraak, bloedbelope oë en verlies van balans. Matige dosisse (5–10 mg intranasaal, of 0,01–0,02 mg/kg intramuskulêr of intraveneus) sal pynstilling en narkose veroorsaak. Hoë dosisse kan tot konvulsies lei. Die middel word dikwels onwettig onder obskure omstandighede vervaardig; dit beteken dat gebruikers nie weet watter dosisse hulle kry nie.
Sielkundige effekte sluit in ernstige veranderinge in liggaamsbeeld, verlies van ego-grense, paranoia en depersonalisering. Psigose, agitasie en disforie, hallusinasies, dowwe visie, euforie en selfmoordimpulse word ook gerapporteer, sowel as af en toe aggressiewe gedrag. PCP kan ook gevoelens van sterkte, krag en onkwesbaarheid veroorsaak sowel as 'n verdovende effek op die gees.
Studies deur die Amerikaanse Drug Abuse Warning Network in die 1970's wys dat mediaberigte oor PCP-geïnduseerde geweld grootliks oordrewe is en dat voorvalle van geweld ongewoon is en dikwels beperk is tot individue met reputasies vir aggressie ongeag dwelmgebruik. Alhoewel dit ongewoon is, gevalle van PCP-bedwelmde individue wat op 'n onvoorspelbare wyse optree, moontlik gedryf deur hul delusies of hallusinasies, is all gepubliseer. Ander algemeen aangehaalde voorvalle sluit in eiendomskade en selfverminking van verskillende tipes, as voorbeeld om jou eie tande uit te trek. Hierdie effekte is nie in die medisinale gebruik daarvan in die 1950's en 1960's opgemerk nie, maar verslae van fisiese geweld op PCP is dikwels as ongegrond bewys.
Ontspanningsdosisse van die middel sal ook soms 'n psigotiese toestand veroorsaak, met emosionele en kognitiewe inkorting wat lyk soos 'n skisofreniese episode. Gebruikers rapporteer oor die algemeen dat hulle losgemaak voel van realiteit.
Simptome word opgesom deur die Englse mnemoniese: RED DANES: rage (woede), eriteem (rooiheid van die vel), verwyde pupille, delusies, geheueverlies), nystagmus (nistagmus (ossillasie van die oogbal wanneer dit lateraal beweeg)), excitation (opwekking) en skin dryness (droogheid van die vel).
Verslawing PCP word self toegedien en veroorsaak ΔFosB- uitdrukking in die D1-tipe medium stekelrige neurone van die nucleus accumbens, Retrieved on November 3, 2008. en gevolglik is oormatige PCP-gebruik bekend om verslawing te veroorsaak. PCP se lonende en versterkende effekte word ten minste gedeeltelik gemedieer deur die NMDA-reseptore in die glutamaterge insette na D1-tipe medium stekelrige neurone in die nucleus accumbens te blokkeer. PCP het in dierestudies gebewys dat dit gekondisioneerde plek-aversie en gekondisioneerde plek-voorkeur veroorsaak.
Skisofrenie 'n Wetenskaplike oorsig in 2019 het bevind dat die oorgangskoers van 'n diagnose van hallusinogeen-geïnduseerde psigose (wat PCP ingesluit het) na die van skisofrenie 26% was. Dit was laer as dagga -geïnduseerde psigose (34%), maar hoër as amfetamien- (22%), opioïed- (12%), alkohol- (10%) en kalmeermiddel -geïnduseerde (9%) psigoses. In vergelyking is die oorgangskoers na skisofrenie vir "kort, atipiese en nie andersins gespesifiseerde" psigose as 36% gevind.
Metodes van toediening PCP het verskeie toedieningsroetes. Meestal word die poeiervorm van die middel gesnuif. PCP kan ook oraal ingeneem word, subkutaan of intraveneus ingespuit word, of saam met dagga of sigarette gerook word.
PCP kan ingeneem word deur dit met ander stowwe te rook. "Fry" en "sherm" is straatterme vir dagga- of tabaksigaret wat in PCP gedoop en dan gedroog word. PCP-hidrochloried kan geïnsuffleer (gesnuif) word, afhangende van die suiwerheid. Dit word meestal "angel dust" genoem. 'n Mondpil kan ook saamgepers word uit die poeiervorm van die middel; ander dwelms kan bygevoeg word. Dit word gewoonlik na verwys as 'n "peace pill". Die vrye basis is hidrofobies en kan deur die vel en slymvliese geabsorbeer word (dikwels onbedoeld). Hierdie vorm van die middel word algemeen "wack" genoem.
Mediese behandeling van PCP-vergiftiging bestaan meestal uit ondersteunende versorging. Monitoring van asemhaling, sirkulasie en liggaamstemperatuur en in die vroeë stadiums, behandeling van psigiatriese simptome. Retrieved on November 3, 2008. Bensodiasepiene, soos lorasepam, is die middels van keuse om agitasie en aanvalle te beheer (wanneer dit nodig is).Tipiese antipsigotika soos fenotiasiene en haloperidol is gebruik om psigotiese simptome te beheer, maar kan baie ongewenste newe-effekte veroorsaak – soos distonie – en hul gebruik word dus nie meer verkies nie; fenotiasiene is besonder riskant, aangesien hulle die aanvalsdrempel kan verlaag, hipertermie kan vererger en die anticholinergiese effekte van PCP kan versterk word. As 'n antipsigotikum moet gegeë word duer intramuskulêr inspuiting is haloperidol aanbeveel.
geforseerde suurdiurese (met ammoniumchloried of, veiliger, askorbiensuur ) kan die klaringstempo van PCP uit die liggaam verhoog, en was in die verlede kontroversieel aanbeveel as 'n dekontaminasiemaatreël. Dit is nou bekend dat net slegs 10% van 'n dosis PCP deur die niere verwyder word, verhoogde urienklaring van min belang sou maak; verder is urienversuring gevaarlik, aangesien dit asidose kan veroorsaak en rabdomiolise (spierafbraak) kan vererger, 'n nie-ongewone manifestasie van PCP-toksisiteit.
Farmakologie
Farmakodinamika +FensiklidienPlekKi (nM)AksieSpesiesVerwNMDA59AntagonisMenseMOR>10 000MenseDOR>10 000MenseKOR>10 000MenseNOP>10 000Menseσ1>10 000agonisproefkonynσ2136agonisRotD2>10 000Mense D2High2,7–4,3144 (EC50)Gedeeltelike AgonisRot/menseMense5-HT2A>10 000Mense5-HT2AHigh≥5 000Gedeeltelike AgonisRotSERT2 234InhibeerderMenseNET>10 000InhibeerderMenseDAT>10 000InhibeerderMensePCP2154agonisMense[3H]5-HT uptake1 424 (IC50)InhibeerderRot[3H]NIS binding16 628 (IC50)InhibeerderRot[3H]DA uptake347 (IC50)InhibeerderRot[3H]CFT binding1 547 (IC50)InhibeerderRotWaardes is Ki (nM). Hoe kleiner die waarde, hoe sterker bind die middel aan die plek. PCP is welbekend vir sy primêre werking op die NMDA-reseptor, 'n ionotropiese glutamaatreseptor. Daarom PCP 'n nie-kompeterende NMDA-reseptor-antagonis. Die rol van NMDAR-antagonisme in die effek van PCP, ketamien en ander dissosiatiewe middels is die eerste keer in die vroeë 1980's deur David Lodge en kollegas gepubliseer. Ander NMDA-reseptor-antagoniste sluit in ketamien, tiletamien, dekstrometorfan, stikstofoksied en disosilpien (MK-801).
Navorsing wys ook dat PCP nikotienasetielcholienreseptore (nAChR'e) onder andere meganismes inhibeer. Analoë van PCP toon wisselende sterkte by nACh-reseptore en NMDA-reseptore. Bevindinge toon dat presinaptiese nAChR'e en NMDA-reseptor-interaksies die postsinaptiese maturasie van glutamaterge sinapse beïnvloed en gevolglik sinaptiese ontwikkeling en plastisiteit in die brein beïnvloed. Hierdie effekte kan lei tot inhibisie van opwindende glutamaataktiwiteit in sekere breinstreke soos die hippokampus en serebellum, wat moontlik tot amnesie kan lei as een van die gevolge van langtermyn gebruik. Akute effekte op die serebellum manifesteer as veranderinge in bloeddruk, asemhalingstempo, polsslag en verlies aan spierkoördinasie tydens vergiftiging.
PCP, soos ketamien, tree ook op as 'n potente dopamien D2 High- reseptor gedeeltelike agonis in rotbreinhomogenaat en het affiniteit vir die menslike gekloonde D2 High- reseptor. Hierdie aktiwiteit kan geassosieer word met som van die ander meer psigotiese kenmerke van PCP-vergiftiging, wat bewys word deur die suksesvolle gebruik van D2 -reseptor-antagoniste (soos haloperidol) in die behandeling van PCP-psigose.
In aansluiting by sy goed geondersoekte interaksies met NMDA-reseptore, is daar ook bewyse dat PCP dopamienheropname inhibeer, en lei daarby tot verhoogde ekstrasellulêre vlakke van dopamien en dus verhoogde dopaminerge neurotransmissie. PCP het baie min affiniteit vir die menslike monoamientransporteerders, en ook die dopamientransporteerder (DAT). In plaas daarvan kan die inhibisie van monoamienheropname gemedieer word deur interaksies met allosteriese plekke op die monoamientransporteerders. PCP is veral 'n hoë- affiniteitsligand van die PCP-plek 2 (Ki = 154 nM), 'n nie-goed-gekarakteriseerde plek wat geassosieer word met monoamienheropname-inhibisie.
Studies op rotte wys dat PCP indirek met opioïedreseptore (endorfien en enkefalien) interaksie het om pynstilling te veroorsaak.
’n Bindingsstudie het PCP by 56 bindingsplekke geëvalueer, insluitend neurotransmitterreseptore en -vervoerders, en bevind dat PCP Ki-waardes van >10 000 nM by alle plekke gehad het, behalwe by die dizocilpien- (MK-801) bindingsplek van die NMDA-reseptor (Ki = 59 nM), die σ₂-reseptor (PC12) (Ki = 136 nM), en die serotonienvervoerder (Ki = 2 234 nM).
Die studie het veral Ki-waardes van >10 000 nM aangetoon vir die D₂-reseptor, die opioïedreseptore, die σ₁-reseptor, asook die dopamien- en noradrenalienvervoerders.
Hierdie bevindings dui daarop dat PCP ’n hoog selektiewe ligand is vir die NMDA-reseptor (NMDAR) en die σ₂-reseptor.¹ Daar word egter ook voorgestel dat PCP met allosteriese bindingsplekke op die monoamienvervoerders kan interaksie hê, wat kan lei tot inhibisie van monoamien-heropname.
Meganisme van aksie Fensiklidien is 'n nie-kompeterende NMDA-reseptorantagonis wat die aktiwiteit van die NMDA-reseptor blokkeer om narkose en pynstilling te veroorsaak sonder om kardiorespiratoriese depressie te veroorsaak. NMDA is 'n eksitatoriese reseptor in die brein. Wanneer dit normaalweg geaktiveer word, tree die reseptor op as 'n ioonkanaal en is daar 'n instroming van positiewe ione deur die kanaal om senuweesel-depolarisasie te veroorsaak. Fensiklidien inhibeer die NMDA-reseptor deur te bind aan die spesifieke PCP-bindingsplek wat binne die ioonkanaal geleë is. Die PCP-bindingsplek is naby die magnesiumblokkeringsplek, wat die soortgelyke inhiberende effekte kan verklaar. Binding by die PCP-plek word gemedieer deur twee nie-kovalente interaksies binne die reseptor: waterstofbinding en hidrofobiese interaksies. Binding word ook beheer deur die poortmeganisme van die ioonkanaal. Omdat die PCP-plek binne die ioonkanaal geleë is, moet 'n koagonis soos glisien bind en die kanaal oopmaak sodat PCP kan binnedring, aan die PCP-plek kan bind en die kanaal kan blokkeer.
Neurotoksisiteit