thumb|Renesse kasteel in Oostmalle thumb|Ingang ijskelder met erboven een prieeltje op het domein de Renesse Malle (tot 1979 Westmalle geheten) is een gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt ongeveer 16.000 inwoners en bestaat uit de deelgemeenten Westmalle en Oostmalle. Malle ligt in de Kempen en behoort tot het kieskanton Brecht en het gerechtelijk kanton Zandhoven.
Toponymie Er heersen verschillende meningen bij taalkundigen over de herkomst van het toponiem "Malle". De meest gangbare naamsverklaring komt van het Latijnse "Mallum" ("maalberg"). Dit was een plaats waar de Franken hun rechtspraak en vergaderingen hielden. Anderen stellen echter dat het "uitgestrekte vlakte, grens of halte" betekent.Historisch overzicht Malle; gemeente Malle
Geschiedenis De oorspronkelijke kern van Malle lag op laaggelegen land op de plaats waar nu de Sint-Martinuskerk staat en zou van Frankische oorsprong zijn. Het ontstaan van Oostmalle zou toe te schrijven zijn aan een smid, een radenmaker en een herbergVerslagen en mededeelingen jan.-febr 1940 (p.581); Koninklijke Vlaamsche Academie voor Taal- en Letterkunde; Drukkerij Erasmus; Ledeberg/Gent; 1940 die zich op het hogere gebied ten Oosten van Malle vestigden en zodoende de aanzet gaven tot de vorming van een nieuwe gemeenschap. De eerste (gekende) vernoeming van Malle staat in een document van 1194 en handelt over het vormen van een afzonderlijke parochie voor Oostmalle. Tot die tijd maakte Oostmalle deel uit van de Sint-Martinusparochie van Malle. Malle was toen als heerlijkheid onderdeel van het graafschap Toxandrië. Vanwege de benaming van het nieuwgevormde gehucht "Oostmalle", kwam het dorp Malle gaandeweg bekend te staan als "Westmalle". De verdere afsplitsing gebeurde in 1233 toen Hendrik I van Brabant Westmalle aan de Abdij van Villers schonk. De parochies van Oostmalle en Westmalle bleven tot 1329 nog aan elkaar gekoppeld, waarna ze echt van elkaar werden gescheiden. Het patronaatrecht van de parochie van Oostmalle kwam dat jaar in het bezit van de Abdij van Averbode. De heerlijkheid van Oostmalle hoorde bij de Baronie van Breda (markgraafschap Antwerpen) terwijl de heerlijkheid Westmalle tot het Hertogdom Brabant behoorde.
In het Zuiden van de heerlijkheid Westmalle ontstond er nog een derde kern. Deze kern was Zoersel; eerste vernoeming in 1240 als "Surcele" en zal uitgroeien tot een dubbeldorp (vergelijkbaar met een hedendaagse fusiegemeente) met Westmalle. In 1794 werd Zoersel afgesplitst en werd zowel Zoersel als Westmalle een zelfstandige gemeente. Ook Oostmalle werd een zelfstandige gemeente.
Op 1 januari 1977 hield de gemeente Oostmalle op te bestaan en werd Oostmalle een deelgemeente van de gemeente Westmalle. Dit viel te kaderen binnen de grote gemeentelijke herinrichting in de tweede helft van de 20e eeuw. De gemeente Zoersel (vroeger onderdeel van Westmalle) kreeg er de deelgemeenten Sint-Antonius en Halle bij.
Op 30 juli 1979 werd de naam van de gemeente Westmalle gewijzigd naar Malle waarbij teruggegrepen werd naar de oorspronkelijke Frankische naam van de plaats.
Heraldiek Wapenschild
Op 3 december 1984 werd er een officieel wapenschild voor de nieuwe fusiegemeente Malle goedgekeurd. De samenvoeging van beide gemeenten had als resultaat dat het wapen van Westmalle werd behouden, waarop het wapen van Oostmalle werd toegevoegd in de vorm van een hartschild, als verwijzing naar de nieuwe deelgemeente. De heilige Sint-Laurentius die in het hartschild staat, wordt daarbij afgebeeld zonder manipel.
150px
Vlag
De vlag, eveneens op 3 december 1984 goedgekeurd, heeft de volgende officiële beschrijving: "Blauw met een witte keper, onderaan vergezeld van een witte rooster". De keper stamt af van het wapenschild van Westmalle, de rooster is overgenomen van het wapenschild van Oostmalle waar hij gedragen werd door de heilige Sint-Laurentius.
200px
Geografie Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Westmalle 23,77 8.395 353 11057A 2 Oostmalle 28,14 7.853 279 11057B Bron: Statbel
Kernen Binnen de gemeente bevinden zich verschillende gehuchten, met name 't Guut, Heidsie, Schuurhoven en Salphen (Zalfen).
Aangrenzende dorpen
Demografie Demografische ontwikkeling Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 12.596 100,0 1993 12.797 101,6 1994 13.095 104,0 1995 13.301 105,6 1996 13.439 106,7 1997 13.589 107,9 1998 13.737 109,1 1999 13.885 110,2 2000 13.922 110,5 2001 13.949 110,7 2002 14.070 111,7 2003 14.058 111,6 2004 14.096 111,9 2005 14.150 112,3 2006 14.083 111,8 2007 14.158 112,4 2008 14.225 112,9 2009 14.422 114,5 2010 14.531 115,4 2011 14.616 116,0 2012 14.763 117,2 2013 14.948 118,7 2014 15.013 119,2 2015 15.083 119,7 2016 15.158 120,3 2017 15.257 121,1 2018 15.304 121,5 2019 15.561 123,5 2020 15.602 123,9 2021 15.620 124,0 2022 15.756 125,1 2023 16.007 127,1 2024 16.194 128,6 2025 16.248 129,0 2026 16.256 129,1
Politiek Structuur De gemeente Malle maakt deel uit van het kieskanton Brecht, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Malle Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Antwerpen Malle BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenAntwerpenKapellen Brecht MalleVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis thumb|Villa Wildzang, Westmalle thumb|De Scherpenbergmolen te Westmalle
Lijst van burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1977 - 1982 Michel van der Straten-Waillet (CVP) 1983 - 1994 Robert MintjensRobert Mintjens is het slachtoffer van de huidige politieke toestand; Gazet van Antwerpen; 21 december 2000 (CVP) 1995 - 2021 Harry Hendrickx (DBM) 2022 - heden Sanne Van Looy (N-VA)
Legislatuur 1989 - 1994 Agalev en de Volksunie trokken samen met enkele onafhankelijke kandidaten naar de kiezer met de kartellijst 'Groep Inspraak en Milieu' (GRIM).
Legislatuur 1995 - 2000 Harry Hendrickx van de nieuwe partij DBM (Democratische Beweging MalleDBM ontstaan, geraadpleegd op 3 december 2016) werd burgemeester en verving Robert Mintjens van CVP die de functie uitoefende van 1983 tot 1994.
Legislatuur 2001 - 2006 Burgemeester bleef Harry Hendrickx, hij leidde een coalitie van Democratische Beweging Malle (DBM), GRIM en CVP. De bestuursploeg bestond voorts uit Jan Boeckx, Jan Van Roey (beide DBM), Michel Grootjans (GRIM) en Thierry van der Straten Waillet (CVP). In juni 2002 maakte N-VA bekend niet langer deel uit te maken van GRIM.N-VA Malle vaart voortaan eigen koers; Het Nieuwsblad; 11 juni 2002. Gearchiveerd op 9 november 2023.
Legislatuur 2007 - 2012 GRIM werd omgevormd tot 'Goed Leven In Malle' (GLIM).
Legislatuur 2013 - 2018 Het Vlaams Belang ging met 'Volksbelangen Malle' (VBM) in kartel naar de verkiezingen. Ook GLIM (ondertussen omgevormd tot Groen) en sp.a besloten de krachten te bundelen.sp.a en Groen! slaan de handen in elkaar in Malle; sp.a Malle; 25 juni 2011 N-VA en CD&V van hun kant bliezen dan weer hun Valentijnskartel op en ook Open Vld en DBM trokken onafhankelijk naar de kiezer. De respectievelijke lijsttrekkers waren uittredend burgemeester Harry Hendrickx (DBM), Wim Jordens (CD&V), Katleen Mintjens (Open Vld, kleindochter van voormalig burgemeester Robert Mintjens), Lex Van Loon (sp.a-Groen), Pieter Van Boxel (Vl.Belang), en Wouter Patho (N-VA).
Uitgesproken winnaars van de verkiezingen waren N-VA (22,91%; 6 zetels) en DBM (+3,35%), deze laatste partij bleef hierdoor ook de grootste politieke formatie (27,84%) van de gemeente en kreeg 1 extra raadslid. De zwaarste verliezen werden opgetekend door Vlaams Belang-VBM (−7,85%, een verlies van 3 raadzetels) en CD&V (−6,18%, 2 zetels verlies) Ook Open Vld (−6,07%, 2 raadsleden minder) en Groen-sp.a deelde in de klappen. De progressieve kartelpartners moesten 6,15% prijsgeven ten overstaan van het gezamenlijk verkiezingsresultaat van 2006. Wel behielden ze dankzij het systeem Imperiali evenveel zetels in de gemeenteraad.
Burgemeester werd Harry Hendrickx (DBM). Hij leidt een coalitie bestaande uit DBM en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 13 op 23 zetels.Basisakkoord tussen N-VA en DBM; Het Nieuwsblad; 14 oktober 2012. Gearchiveerd op 1 april 2019. Voorts bestaat het schepencollege uit Jules Mintjens, Dries Van Dyck, Elisabeth Joris (allen DBM), Mieke Vermeyen (N-VA) en Paul Van Ham (sinds juni 2017 als onafhankelijke). OCMW-voorzitter is Wouter Patho (N-VA).
Voorts bestaat de gemeenteraad uit Jan Boeckx, Kim Geys, Dominique Defossez (allen DBM), Peter Lacante, Beatrix Knaepkens, Sanne Van Looy (allen N-VA), Thierry Van der Straten-Waillet, Wim Jordens, Ingrid Vrints, Paul Wens (allen CD&V), Walter Vermeylen, Alex Van Loon, Tineke Lambreghts (alle sp.a-Groen), Katleen Mintjens, Alain De Laet (beide Open Vld) en ten slotte Pieter van Boxel (Vlaams Belang).Negen nieuwe gezichten in gemeenteraad; Gazet van Antwerpen; 4 januari 2013
Legislatuur 2019 - 2024 De vorige coalitie tussen DBM en N-VA wordt uitgebreid met de CD&V Malle wat dus een meerderheidscoalitie DBM, N-VA en CD&V Malle met 15 op 25 zetels oplevert. Van begin 2019 tot eind 2021 was Harry Hendrickx (DBM) burgemeester en vanaf begin 2022 tot eind 2024 was Sanne Van Looy (N-VA) burgemeester. Het college van burgemeester en schepenen bestaat uit Elisabeth Joris (DBM), Dries Van Dijck (DBM), Yannis Leirs (CD&V Malle), Dirk Gerinckx (N-VA) en Wouter Patho (N-VA).
Legislatuur 2024 - 2030 De grootste partij N-VA vormde een coalitie met de lijst OostWest en Progressief Malle, die samen 14 van de 25 zetels hadden behaald. Sanne Van Looy (N-VA) bleef burgemeester. Het college van burgemeester en schepenen bestaat verder uit Wouter Patho (N-VA), Kris Mintjens (OostWest), Dirk Gerinckx (N-VA), Paul Van Ham (OostWest) en Lennert Vorsselmans (Progressief Malle)
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %19%21%21%23%23%23%23%25%25 SP1/ sp.a2/ sp.a-groen+C/ Progressief MalleD 8,481110,761210,031111,14128,54118,572113,55C314,2D310,2D2 GROEN1/ GRIMA/ GLIM2/ sp.a-groen+C/ Progressief MalleD - 6,41011,5A217,53A413,86A 311,1322 VU1/ GRIMA/ CD&V+N-VAB/N-VA2 5,4410-23,48B 622,912 622,82629,328 CVP1/ CDM2/ CD&V+N-VAB/ CD&V3/ DBM-CD&VE48,6611237,0411045,2911136,152928,121717,303411,63328,5E8 Democratische Beweging Malle (DBM)1/ DBM-CD&VE- - -26,42E 726,51724,491627,841723,116 PVV1/ DVL2/ VLD-DBME/ VLD3/ Open Vld4 6,361010,06115,022 013,433316,773410,704217,8F 517,2F4 OOSTWESTF- - - - - - - Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2/ Vlaams Belang-VBM3- - - 6,98119,551215,55247,70318,82212,123 Vrij Volks Malle (VVM)42,240 VG- - 28,167- - - - - - GGB- 30,298- - - - - - - V.D.B.25,996- - - - - - - - Anderen(*)5,0605,45 0- 1,78 0- - - 1,700,60 6063 7381808790269779995410295107427716Opkomst % 95,1792,892,8593,4790,1791,262,9Blanco en ongeldig %4,26 4,474,496,795,195,242,993,10,5