Olen is een gemeente in de Belgische provincie Antwerpen, gelegen langs en tussen het Albertkanaal en de snelweg E313 enerzijds en anderzijds het kanaal Herentals-Bocholt en de spoorlijn 15 "IJzeren Rijn" van Antwerpen via Hamont naar het Ruhrgebied. De Kempense gemeente telt ruim 12.000 inwoners. Ze behoort tot het gerechtelijk kanton Westerlo en kieskanton Herentals.
Geschiedenis In Olen zijn prehistorische vondsten gedaan die wijzen op een vroege bewoning van het gebied. Olen wordt voor het eerst vernoemd rond het begin van de 11e eeuw als het Sint-Salvatorkapittel te Utrecht de rechten van het gebied van Olen (destijds aangeduid als Odlo) en Westerlo verkreeg van de graaf Ansfridus, bisschop van Utrecht. Olen en Westerlo waren daarna eeuwenlang aan elkaar gekoppeld.
Ten noorden van het centrum van Olen ontstonden in de loop van de tijd een aantal kleinere kernen, agrarische gehuchtjes. Deze werden uiteindelijk samen Achter-Olen genoemd. Thans vormt het de tweede kern van Olen, ten noorden van het Albertkanaal. Het kreeg de kerkelijke naam Onze-Lieve-Vrouw-Olen bij de oprichting van die parochie in 1874, al spreekt men in de volksmond nog vaak van Achter-Olen. De tweede woonkern van Olen wordt onder meer door de Brug bij Olen-Hoogbuul verbonden met het centrum van Olen.
In de 19e eeuw kwam de industrialisatie in het agrarische noorden van de gemeente op gang na de aanleg van het kanaal van Herentals naar Bocholt (1846) en de spoorlijn 15 van Antwerpen naar Hamont en verder naar Mönchen-Gladbach ("IJzeren Rijn" - 1879). Zo ontstond er in het begin van de 20ste eeuw ten noorden van de samengroeiende gehuchtjes van Achter-Olen (Boekel, Hoogbuul e.a.) een geheel nieuwe kern. Dat werd in 1912 een eigen parochie, Sint-Jozef-Olen. Het was in dat jaar dat de Union Minière du Haut-Katanga in Olen een fabriek bouwde voor de raffinage van ertsen en er naast een arbeiderswijk : "de Cité".
Van 1930-1939 werd het Albertkanaal gegraven, waardoor de dorpen Sint-Jozef-Olen en Onze-Lieve-Vrouw-Olen van Olen-Centrum werden afgesneden. Parallel aan dit kanaal werd omstreeks 1959 ook de Koning Boudewijnsnelweg aangelegd.
Geografie Kernen De gemeente bestaat uit drie woonkernen (en parochies); Olen (Olen-Centrum / Sint-Martinus-Olen), Onze-Lieve-Vrouw-Olen (Achter-Olen) en Sint-Jozef-Olen (Olen-fabriek).
Aangrenzende gemeenten
Demografie Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 10.430 100,0 1993 10.577 101,4 1994 10.609 101,7 1995 10.637 102,0 1996 10.695 102,5 1997 10.716 102,7 1998 10.758 103,1 1999 10.864 104,2 2000 10.895 104,5 2001 10.920 104,7 2002 10.976 105,2 2003 11.009 105,6 2004 11.090 106,3 2005 11.147 106,9 2006 11.314 108,5 2007 11.467 109,9 2008 11.549 110,7 2009 11.655 111,7 2010 11.749 112,6 2011 11.784 113,0 2012 11.923 114,3 2013 12.016 115,2 2014 12.125 116,3 2015 12.186 116,8 2016 12.242 117,4 2017 12.381 118,7 2018 12.491 119,8 2019 12.505 119,9 2020 12.560 120,4 2021 12.600 120,8 2022 12.582 120,6 2023 12.689 121,7 2024 12.824 123,0 2025 12.915 123,8 2026 12.945 124,1
Politiek Structuur De gemeente Olen maakt deel uit van het kieskanton Herentals, gelegen in het provinciedistrict Herentals, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Olen Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton || AdministratiefNiveau Antwerpen Turnhout BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenMechelen-TurnhoutHerentals Herentals OlenVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1800 - 1807 Henricus Heylen 1808 - 1830 Joannes Gillis Daems 1830 - 1842 Joannes De BieDe Olense burgemeesters sinds 1830; Lindeblad; Winter 1975 1843 - 1859 Petrus Van Lommel 1859 - 1862 Joannes Franciscus Van Houdt 1862 - 1878 Jozef Van Houdt 1879 - 1907 Petrus Josephus Verhaert 1908 - 1911 Eugeen Jan Luyckx 1913 - 1927 Frans Lodewijk Laenen 1927 - 1935 Maximiliaan Tubbax 1936 - 1963 Emanuel Gerard Achilles Robrechts 1964 - 1970 Augustinus Stephanus Josephus Tubbax 1971 - 1983 Jos Poortmans (PVV) 1983 - 1988 Gust Gebruers (CVP) 1988 - 1995 Jan Verhaert (OGB) 1995 - 2002 Gust Gebruers (CVP) 2003 - 2015 Marcel Bellens (CD&V) 2015 - 2024 Seppe Bouquillon (CD&V) 2024 - heden Kris Gebruers (CD&V)
Legislatuur 2007 - 2012 De Olense Gemeentebelangen (OGB-VLD) en Groen! trokken in kartel naar de stembus met de kieslijst O1. Burgemeester was Marcel Bellens (CD&V), hij kreeg 1470 voorkeurstemmen. Hij leidde een coalitie met O1.CD&V Olen dumpt sp.a voor O1; Het Nieuwsblad; 9 oktober 2006Nieuwe partij in Olen; Gazet van Antwerpen; 5 oktober 2006
Legislatuur 2013 - 2018 Burgemeester was Marcel Bellens (CD&V), in 2015 opgevolgd door Seppe Bouquillon (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en O1. Samen vormen ze de meerderheid met 12 op 21 zetels.CD&V doet voort met O1; Het Nieuwsblad; 15 oktober 2012
Legislatuur 2019 - 2024 Burgemeester was Seppe Bouquillon (CD&V). Hij leidde een coalitie bestaande uit CD&V, sp.a-sociaal&anders en Groen. Samen vormden ze de meerderheid met 12 op 21 zetels.
Legislatuur 2024 - 2030 Burgemeester is Kris Gebruers (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en de lokale partij O1. Samen vormen ze de meerderheid met 13 op 23 zetels.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %19%21%21%21%21%21%21%23%23 CVP1 / CD&V227,171528,611631,941737,951930,791737,312933,402835,02927,227 OGB1 / OGB-VLD2 / O13 67,4511450,5411334,131830,11628,112722,513520,8234 25,203622,436 SP1 / sp.a2 / sp.a-sociaal&anders3/ Vooruit45,381010,271114,421318,941418,971422,362416,852310,2328,241 Agalev1 / Groen2- 9,71111,891213,011213,0112- - 9,221 6,721 N-VA - - - - - 2,43028,93620,3512,53 Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2- - - - 9,121115,3823- - 19,15 NOK- - 7,611- - - - - - PVDA - 0,880- - - - - - - Dorpslijst Olen- - - - - - - - 4,00Totaal stemmen 5783 6583 7347 7700 8202 8760 8766 8554 6159Opkomst % 97,8 96,06 95,68 96,64 93,42 94,5 61,8Blanco en ongeldig % 3,2 4,6 5,24 5,29 4,54 5,76 6,90 6,8 0,5 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
Bezienswaardigheden thumb|De Buulmolen te Olen
De Buulmolen: de eerste vermelding van de Buulmolen dateert van 1362. In 1936 moest de molen plaatsruimen voor de aanleg van het Albertkanaal. Hij werd gedemonteerd en opnieuw opgebouwd op het domein van het Antwerpse Noordkasteel. Daar verbleef hij tot 1986. In 2003 kreeg de gerenoveerde windmolen weer zijn plaats in Olen.Archeonet Vlaanderen, Buulmolen Olen Het standbeeld het Olens Boerke symboliseert de bijnaam van de Olenaars, namelijk "Boerkes". Monument Halifax HR839: herdenkingsmonument voor het Engelse vliegtuig Halifax HR839 dat neerstortte in het gehucht Gerheiden. Sint-Willibrorduskapel (ook wel Kapel van meren genoemd): de eerste vermelding dateert van 1414. Omzoomd door lindebomen. Sinds 2011 voltrekt de gemeente er op aanvraag ook burgerlijke huwelijken. Olense Cité: woonwijk voor de werknemers van het vroegere Union Minière. Deze woonwijk uit de jaren 1923-1930 en 1951-1957, omvat per twee gekoppelde woningen voor het kaderpersoneel (Leemanslaan), meestergasten (Watertorenstraat en Kasteelstraat) en bedienden en arbeiders (Koper-, Radium- en Zandstraat). Olen heeft het grootste radiomuseum in België. De verzameling telt ongeveer 2.100 stuks. De verzameling bestaat uit oude radio’s (1920 tot 1930) en ook jongere radio's. Het dorpsplein van Olen-Centrum: het dorpsplein werd in 1801 met 60 inheemse linden beplant om zo de uitheemse eik, die door de Fransen als vrijheidsboom was geplant, te vervangen. Het plein is een van de weinige in de Kempen dat zijn karakteristieke vorm en uitzicht tot op heden behouden heeft. Op en langs het plein staan bezienswaardigheden als de pottenfontein, het gemeentehuis, de pastorie, de dorpspomp, standbeeldengroep "De Driekantige Boeren van Olen" en standbeeld "Het Gezin".
Andere bezienswaardigheden: Sint-Jozefskerk, P. Janssensplein Villa Leemans, Lichtaartseweg 9 Onze-Lieve-Vrouwekerk, Boekel Afspanning Sint-Sebastiaen, Sint-Sebastiaanstraat Sint-Martinuskerk, Processieweg Monument op het dorpsplein van St.-Jozef-Olen, P. Janssensplein Sluizen aan het Albertkanaal Biermuseum ’t Stationneke, Stationsstraat Monumenten voor oorlogsslachtoffers op de drie kerkhoven
Natuur Teunenberg is een 62 ha groot natuurgebied op het terrein van een voormalige militaire basis
Op de grens met Herentals en Kasterlee bevindt zich het Olens Broek, een prachtig natuurreservaat met een variatie aan biotopen.
Cultuur Volksverhaal Olen is bekend door de sage van de pot met drie oren.
Strips Het Suske en Wiske-verhaal De pottenproever speelt zich af in Olen. De pot met drie oren speelt een belangrijke rol, maar ook onderdelen uit andere volksverhalen over Olen komen voorbij.
In 2014 verscheen er een reeks bierviltjes met cartoons van Olens legendes.Olense legende getekend op bierviltjes; Het Laatste Nieuws; 14 november 2014
Cartoonwedstrijd 'Olense Kartoenale' Deze internationale cartoonwedstrijd is in 1988 ontstaan op initiatief van Çois Veldeman. Het idee om iets te doen met het thema van de Olense Pot vormde de basis voor deze wedstrijd. In 2025 vond de cartoonwedstrijd voor de 37ste keer plaats. Ondertussen heeft deze wedstrijd Olen op de wereldkaart gezet. Jaarlijks komen er cartoons uit alle werelddelen in Olen terecht.
Evenementen In Olen organiseert men sinds 2000 het muziekfestival Gladiolen. Het vindt plaats tijdens het pinksterweekend met optredens van groepen uit de Belgische en Nederlandse muziekscene. Het festival draait volledig op vrijwilligers en alle opbrengst gaat naar lokale verenigingen. Gladiolen is uitgegroeid van een dorpsfeest tot een festival met meer dan 18.000 bezoekers en werd in 2025 bekroond als Best Small Festival op de European Festival Awards. Gedurende het ganse jaar organiseert de vzw Keizer Karel Olen een groot aantal evenementen. Tijdens Olen Zomert is er de jaarlijkse picknick op het dorpsplein, optredens tijdens 't Centrum Feest, een parkfeest in de tuin van Villa Leemns, het kleinkunstfestival, Bar Pastorie, de kinder-doe-dag Keizer Kriek en Boerkeskermis. De meeste van deze zomeractiviteiten zijn gratis. Olen Wintert speelt zich voornamelijk af in de spiegeltent die opgesteld staat op het dorpsplein. Een Comedynight, Fiesta Latina Indoor en een seniorennamiddag zijn maar een greep uit het aanbod. Tussendoor zijn er nog allerhande voorstellingen in theaterzaal "Het Vierde Oor" of de kerk van Sint-Jozef-Olen.vzw Keizer Karel Olen Olen werd in 2005 bekroond door Toerisme Provincie Antwerpen (TPA) als "Wandelgemeente van het jaar". Met 15 uitgestippelde wandelingen kunnen de wandelaars kennis maken met alle bezienswaardigheden van de gemeente. Een groep vrijwilligers, de Wandelpeters, staan in voor het onderhoud en de verbeteringen aan de wandelpaden. Olen-Jaarmarkt heeft al meer dan 200 jaar plaats en dit op de eerste zondag na 11 november of op zondag 11 november.
Streekproducten De Pot met drie oren
Religie en Levensbeschouwing Katholicisme