Gooik is een dorp in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van Pajottegem.
Geschiedenis De geschiedenis van Gooik begint net voor onze jaartelling met de aanleg van de heerbaan Bavai-Asse. In de buurt van deze Romeinse verbindingsweg naar Tongeren-Keulen ontstonden verscheidene villae.
Van de Karolingische tijd tot de elfde eeuw lag de fusiegemeente Gooik in de Brabantgouw. De deelgemeente Gooik werd reeds in de negende eeuw (samen met Lennik en Wambeek) vermeld als bezit van de Sint-Gertrudusabdij te Nijvel. Aan de Uidekrij, het oorspronkelijke centrum van de Romeinse nederzetting, werd in de twaalfde eeuw de basis van de Sint-Nicolaaskerk gelegd. In dezelfde tijd begon op 4 km daarvandaan de devotie rond het Heilig Kruis in het gehucht de Wastyne, de Woestijn. Het grondgebied Gooik behoorde tot de abdij van Nijvel.
Gooik raakte door zijn ligging op de grens van Brabant, Vlaanderen en Henegouwen haast constant bij conflicten betrokken. Eind veertiende eeuw brandde Michel de Ligne het dorp plat omdat hertogin Jeanne enkele jaren achterstond met het betalen van wijnrechten. De vazallen onttrokken macht aan de abdij van Nijvel. Gooik werd een heerlijkheid met uitgebreide rechten, afhankelijk van Gaasbeek.
Van de dertiende eeuw tot de vijftiende eeuw was Gooik bezit van de heren van Kraainem. Henri Taye van Elewijt, heer van Wemmel, kocht het dorp in 1430. Engelbert Taye werd in 1652 tot baron verheven. Enkele jaren later werd Willem-Albert van Grysperre, voorzitter van de Brabantse Raad, baron van Gooik.
Eind zeventiende eeuw verwoestten troepen van Lodewijk XIV het kasteel, in Gooik waren op dat ogenblik Nederlandse en Spaanse huurlingen gelegerd. De legers van de Zonnekoning zijn nog enkele keren door Gooik getrokken. Vervolgens kwam deelgemeente Gooik, tot aan het einde van de 18de eeuw, in het kwartier van Brussel van het hertogdom Brabant te liggen. Juridisch hing de baronie af van de meierij van Gaasbeek. Het wapenschild van Gooik met de De 3 Hamers is afgeleid van dat van de familie Gottignies, die als baronnen Gooik beheersten.
Na de Franse invasie werd Gooik (toen als Goyck gespeld) als gemeente ingedeeld bij het kanton Sint-Martens-Lennik van het Dijledepartement., Ch. (an VII). Goyck. In Le département de la Dyle ou première partie du dictionnaire géographique et topographique des neuf départemens de la Belgique. (pp. 65-66). Bruxelles: Armand Gaborria. Dit departement werd nadat de Fransen verdreven waren omgevormd tot de provincie Zuid-Brabant, de latere Belgische provincie Brabant.
In 1977 werden de Pajotse gemeenten Gooik, Kester, Leerbeek en Oetingen tussen Halle en Ninove samengevoegd tot de fusiegemeente Gooik.
Op 1 januari 2025 fuseerde Gooik samen met de gemeenten Galmaarden en Herne tot de gemeente Pajottegem.
Geografie Naast het dorp Gooik zelf heeft de fusiegemeente nog 3 andere deelgemeenten, namelijk Kester, Leerbeek en Oetingen. Ten westen van de dorpskom van Gooik liggen enkele gehuchten die samen bekend staan als Strijland.
Kernen # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Gooik 17,13 4.123 241 23024A 2 Kester 11,17 1.871 167 23024D 3 Leerbeek 4,35 1.338 308 23024B 4 Oetingen 7,56 2.140 283 23024C
Gooik grenst aan de gemeenten Roosdaal, Lennik, Pepingen, Herne, Ninove en Galmaarden.
De gemeente wilt na de lokale verkiezingen van 13 oktober 2024 fuseren met Galmaarden en Herne.
Bezienswaardigheden
De Sint-Niklaaskerk is het oudste gebouw in Gooik dat nog in functie is met een romaanse toren. Deze dateert uit de 12de eeuw. Het koor werd in de 16de eeuw in gotische stijl uitgevoerd. Bezienswaardig zijn vooral de 13de-eeuwse doopkapel en het geklasseerd orgel. In het gemeenschapscentrum "De Cam" bevindt zich het Volksmuziekinstrumentenmuseum met een grote collectie oude en nieuwe volksmuziekinstrumenten zoals de doedelzak, de draailier en de rommelpot. Het drie hamers monument te Gooik Het Kasteel van Saffelberg De Woestijnkapel of Heilig Kruiskapel De Terhagenmolen De Botermolen Het huis Drie Egypten
Natuur en landschap Gooik ligt op een hoogte van 27-90 meter. In het zuiden vindt men de natuurgebieden Kesterheide met ten noorden daarvan het Lombergbos.
Toerisme De Denderroute zuid
Demografische ontwikkeling Demografische evolutie voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwonertal op 31 december
Demografische evolutie van de fusiegemeente (1977-2024) Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 8.221 100,0 1993 8.267 100,5 1994 8.257 100,4 1995 8.393 102,1 1996 8.511 103,5 1997 8.602 104,6 1998 8.732 106,2 1999 8.785 106,9 2000 8.834 107,5 2001 8.844 107,6 2002 8.877 108,0 2003 8.905 108,3 2004 8.876 108,0 2005 8.851 107,7 2006 8.895 108,2 2007 8.879 108,0 2008 8.933 108,7 2009 8.921 108,5 2010 9.015 109,7 2011 9.104 110,7 2012 9.181 111,7 2013 9.156 111,4 2014 9.198 111,9 2015 9.218 112,1 2016 9.212 112,1 2017 9.238 112,4 2018 9.236 112,3 2019 9.170 111,5 2020 9.189 111,8 2021 9.230 112,3 2022 9.392 114,2 2023 9.428 114,7 2024 9.527 115,9
Politiek
Geschiedenis Burgemeesters Tijdspanne Burgemeester1795 - 1808Josse Van Campenhoudt1808 - 1832Jan Baptist Walravens1832 - 1836Petrus Wyns?1836 - 1842Petrus Thibaut 1842 - 1879 Charles-Joseph (de) Wouters 1879 - 1887 Petrus Ludovicus De Ro1888 - 1893Joseph Abbeloos1893 - 1904? Kestemont1904 - 1911Frans Walravens1911 - 1932Jan-Baptist De Coen1932 - 1938Joseph De Ro 1939 - 1954 Cyriel Everaet (UCB / CVP) 1954 - 1971 Cesar Van Den Branden1971 - 1974Cyriel De Rick1974 - 1976Cesar Van Den Branden 1977 - 1982 Jan Anthoons (CVP) 1983 - 1987 Gustaaf De Doncker (NCP) 1987 - 1988 Alfons Willems (NCP/PVV) 1989 - 2021 Michel Doomst (CVP/CD&V) 2022 - 2023 Simon De Boeck (CD&V) 2023 - 2024 Gunther De Wilde (CD&V)
Legislatuur 2001-2006 Burgemeester is Michel Doomst van de CVP. Deze partij heeft de absolute meerderheid met 14 op 19 zetels.
Legislatuur 2007-2012 De burgemeester blijft Michel Doomst van de CD&V - N-VA. Deze partij heeft de absolute meerderheid met 14 op 19 zetels.
Legislatuur 2013-2018 Burgemeester is Michel Doomst van de CD&V. Deze partij heeft de absolute meerderheid met 13 op 21 zetels.
Legislatuur 2019-2024 De burgemeesterssjerp bleef na de verkiezingen voor Michel Doomst van de CD&V. Zijn partij haalde de absolute meerderheid met 16 op 21 zetels. Begin 2022 gaf hij zijn burgemeesterszetel door aan Simon De Boeck eveneens CD&V. In september 2023 werd deze opgevolgd door Gunther De Wilde eveneens van de CD&V.Simon De Boeck stapt uit de politiek, Gunther De Wilde wordt nieuwe burgemeester van GooikKersverse burgemeester Gunther De Wilde Dit zou alles te maken hebben met de nakende fusie van Gooik met Herne en Galmaarden tot Pajottegem.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2018 Partij 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-200614-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012 14-10-2018 Stemmen / Zetels %19%19%19%19%19%19%21%21 CVP1 / CD&V-N-VAB / CD&V250,6511046,621951,7711058,6911265,4911470,28B1455,021356,8216 NCPA / CD&V-N-VAB / N-VA49,35A953,38A1048,23A934,97A727,74A5018,89422,45 NCPA / Go:sp.a-VLD-Groen!C / Open Vld1 / Forza Azura229,72C319,31145,520 NCPA / Go:sp.a-VLD-Groen!C / sp.a-Samen1 / sp.a226,8102,720 Agalev1 / Go:sp.a-VLD-Groen!C / Groen2- - - 4,67106,78100- 6,420 Vlaams Belang- - - - - - - 6,40 GRAP- - - 1,670- - - - 5254 5707592461976659673868246849Opkomst % 97,896,3995,9996,8794,1894,2Blanco en ongeldig %2,38 3,563,333,294,053,532,642,8 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.De gemeente zal na de lokale verkiezingen van 13 oktober 2024 onder de naam Pajottegem fuseren met Galmaarden en Herne.
Cultuur Verenigingen Heemkundige Kring van Gooik: Tot in 1984 was er weinig heemkundig opzoekingswerk in publicatie omgezet. Op dat moment werd de Heemkundige Kring opgericht die hierin verbetering bracht. Gooikoorts Folkfestival
Jumelages Gooik heeft sedert 1979 een jumelage met de gemeente Altenberge, in het Münsterland in Duitsland.
Bekende Gooikenaars Jan-Baptist Abbeloos (1836-1906), voormalig rector van de Katholieke Universiteit Leuven Jean-François Heymans (1859-1932), voormalig rector van de RUG en vader van Corneel Heymans, Nobelprijswinnaar Herman Dewit (1946), zanger en muzikant van de volksmuziekgroep 't Kliekske Barthold Kuijken (1949), bekende traversospeler met een internationale carrière, speelt bij voorkeur Barokmuziek op oude instrumenten. Geeft les aan het conservatorium in Brussel en Den Haag Mia De Vits (1950), voormalig voorzitster van het ABVV en voormalig Europarlementslid en Vlaams parlementslid voor sp.a Michel Doomst (1953), onafgebroken burgemeester van 1989 tot eind 2021, lid van de provincieraad en de Kamer van volksvertegenwoordigers voor CD&V David Dermez, acteur Patsy Van der Meeren (1976), actrice Milan Corryn (1999), voetballer
Zie ook Het drie hamers monument te Gooik Vlag van Gooik
Nabijgelegen kernen Strijland, Leerbeek, Sint-Kwintens-Lennik, Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek, Neigem
Externe links Heemkundige Kring van Gooik (vernieuwde website en archief-repository) Inventaris Onroerend Erfgoed
Categorie:Geografie van Pajottegem Categorie:Plaats in Vlaams-Brabant