Nintendo (Japans: 任天堂 "Nintendō") is een bedrijf dat is opgericht in Kyoto, Japan door Fusajiro Yamauchi op 23 september 1889.
Nintendo begon als fabrikant van handgemaakte hanafuda-kaarten, voor gebruik in een gelijknamig Japans kaartspel. In de tweede helft van de twintigste eeuw begon het bedrijf te experimenteren met andere producten, waaronder speelgoed. Via speelgoed belandde Nintendo bij computerspellen: in de jaren zeventig van de 20e eeuw begon het bedrijf met het ontwikkelen en produceren van coin-opmachines oftewel speelapparaten. In 1980 bracht Nintendo zijn eerste draagbare console uit: de Nintendo Game & Watch.
Activiteiten Nintendo houdt zich voornamelijk bezig met de ontwikkeling, productie en verkoop van entertainmentproducten. Nintendo's belangrijkste producten zijn videogameplatforms, merchandise met personages en speelkaarten. Voor de spelcomputers maakt het zowel hardware als software voor de handheldsystemen en thuisconsoles die door het bedrijf zelf zijn ontwikkeld. Bekende en recente successen zijn de spelen Super Mario Party Jamboree, The Legend of Zelda: Echoes of Wisdom en Paper Mario: The Thousand-Year Door. Van meer recente datum is de ontwikkeling en exploitatie van Nintendo themaparken en het produceren van films.
De producten worden wereldwijd afgezet en meer dan 70% van de omzet wordt buiten Japan behaald. In het laatste gebroken boekjaar, dat loopt tot 31 maart 2025, behaalde het bedrijf een omzet van US$ 7,8 miljard en een nettowinst van US$ 1,9 miljard. Nintendo telt iets meer dan 8200 werknemers, veruit de meeste zijn actief op het gebied van productontwikkeling en verkoop. Onderdelen worden ingekocht en productie van hardware is grotendeels uitbesteed.
Geschiedenis Speelkaarten 1889-1969 miniatuur|Poster van het begin van de jaren 1890 met een overzicht van alle speelkaarten die Nintendo destijds produceerde.
Het verhaal van Nintendo begon bij Yamauchi, een kunstenaar uit de Meijiperiode. Hij maakte karuta, speelkaarten, en richtte zich daarbij vooral op de traditionele Japanse hanafuda-kaarten. Hanafuda-kaarten zijn kleiner en dikker dan hun Westerse tegenhangers en staan vol met kleurrijke afbeeldingen. Een hanafuda-spel telt 48 kaarten. Met die kaarten konden tal van spelletjes gespeeld worden van verschillende moeilijkheidsgraden. In Meiji 22 (1889) richtte Yamauchi het bedrijf Nintendo Koppai op om zijn handgemaakte kaarten te produceren en te verkopen. De kanji-tekens die hij koos voor zijn bedrijf (任天堂) kunnen vrij vertaald worden als “laat geluk over aan de hemel”. De hanafuda-kaarten van Nintendo werden al gauw de populairste in de regio rond Kyoto. Andere regio’s hadden vaak andere symbolen op de kaarten. Echt grote winsten maakte Nintendo pas toen de kaarten meer en meer voor gokken gebruikt werden. Vooral bij de Yakuza was het spel ontzettend populair. Professionele spelers begonnen met elk nieuw spel ook met een nieuw deck en Yamauchi moest weldra assistenten in dienst nemen om de kaarten in massa te produceren. De naam van het bedrijf werd veranderd naar Marufuku Company.
Yamauchi breidde zijn bedrijf in 1907 verder uit door het eerste Japanse bedrijf te worden dat ook Westerse speelkaarten produceerde. De speelkaarten werden in heel Japan verkocht. Yamauchi had geen zoon om het bedrijf in familiehanden te houden en zijn dochter moest trouwen met iemand die het bedrijf later zou overnemen. Dit werd Sekiryo Kaneda. Sekiryu nam de naam van zijn vrouw over om in 1929 het bedrijf over te nemen van Fusajiro Yamauchi en president van het bedrijf te worden.
Sekiryo Yamauchi en zijn vrouw Tei hadden ook enkele dochters. Hun oudste dochter trouwde met Shikanojo Inaba, die op zijn beurt de Yamauchi familienaam overnam. In 1927 kregen ze een zoon, Hiroshi. Tegen de verwachtingen in nam Shikanojo de familiezaak echter niet over, hij ging weg en liet zijn vrouw en kind achter. Er waren plannen om Hiroshi naar de universiteit te sturen, maar toen de oorlog uitbrak werden die plannen opzij geschoven. Toen de oorlog uitbrak was Hiroshi nog te jong en tegen de tijd dat hij wel oud genoeg was, had het tij zich gekeerd en was het duidelijk dat Japan de oorlog niet zou winnen. Na de oorlog, in 1945, is Hiroshi alsnog rechten gaan studeren aan de Waseda Universiteit. Toen zijn grootvader stierf in 1949 moest Hiroshi zijn studies stopzetten om president te worden van het bedrijf.
De werknemers vreesden voor het gebrek aan ervaring van hun nieuwe, jonge president. Hiroshi ontsloeg ook vrijwel alle managers die zijn grootvader in dienst had omdat hij niet wilde dat er iemand was die zijn autoriteit kon betwisten. In 1951 veranderde hij de naam van het bedrijf naar Nintendo Karuta. Twee jaar later waren ze het eerste bedrijf in Japan dat speelkaarten produceerde met een plastic beschermlaagje. In 1959 sloot Hiroshi Yamauchi, achterkleinzoon van Fusajiro en huidig voorzitter van Nintendo, een overeenkomst met Disney, om kaarten te maken met Disney-figuren erop. Nintendo verkocht miljoenen pakken van de kaarten, en de opbrengst zorgde ervoor dat Nintendo andere producten kon gaan maken.
Speelgoed en de eerste videospellen 1969-1977 miniatuur|Nintendo Ultra Machine. Omdat er weinig mogelijkheden waren om nog verder te groeien in de speelkaartenbranche wordt de naam veranderd van Nintendo Karuta naar Nintendo company, Ltd. In 1969 opende Nintendo een eerste onderzoek- en ontwikkelingscentrum voor het ontwikkelen van spellen. Hier wordt ook Gunpei Yokoi in dienst genomen die een diploma elektronica op zak had. Hij was verantwoordelijk voor het ontwikkelen van Nintendo’s eerste speelgoed: de Ultra Hand, een toestel dat dingen kon grijpen. Yokoi zou nog achter vele elektronische uitvindingen van Nintendo staan en ook veel van de latere consoles. De Ultra Hand werd gevolgd door nog tal van elektronische apparaten waarvan sommige al meer succes hadden dan andere. Zo waren er bijvoorbeeld de Ultra Machine, wat een soort van baseballsimulator was, en de Love Tester die aangaf hoeveel ‘liefde’ er tussen de twee spelers zou zijn.
Een van de eerste grote successen was de Beam Gun, een soort speelgoedpistool waarmee met lichtstralen op een aantal doelwitten kon worden geschoten, waarvan er meer dan een miljoen exemplaren van zijn verkocht. De elektronische spelletjes kwamen nu echt op gang en de productie van hanafuda-kaarten werd minder belangrijk. In 1973 werd de technologie achter de Beam Gun gebruikt voor de allereerste laser-schiettent, die haar deuren opende in Kyoto. Een tijd lang waren de schiettenten een enorm succes en werden ze zelfs naar het Westen geëxporteerd.
Toen ook Japan last kreeg van de oliecrisis van 1973 had dit ook een grote impact op Nintendo. De schiettenten liepen immers leeg want de bevolking had niet voldoende middelen om hun geld aan zulke vormen van vermaak te geven. Het was in die tijden van crisis dat Nintendo ook voor het eerst hoort van de opkomende industrie in het Westen: die van de allereerste echte videogames. Door een samenwerking met Mitsubishi om de nodige technologie te kunnen produceren was Nintendo in 1977 klaar om hun eerste videogame en bijbehorende systeem op de markt te brengen: Color TV Game, een variatie op Pong waarvan Nintendo meer dan drie miljoen exemplaren verkocht.
Van Game & Watch tot NES 1977-1988 1977 was het jaar waarin Shigeru Miyamoto bij Nintendo kwam werken. Hij was pas afgestudeerd binnen industrieel design en de eerste kunstenaar die Nintendo in dienst nam om videogames te ontwerpen. Het belang van Miyamoto voor het succes van Nintendo valt moeilijk te onderschatten. Het zijn de franchises van Miyamoto die de consoles deden verkopen en ook die ontwierp hij mee, zo was hij mede verantwoordelijk voor het ontwerp van de Wii. Miyamoto baseerde zich op de avonturen die hij in de natuur rond zijn geboortedorp Sonobe, in de buurt van Kyoto, beleefde in zijn kindertijd.
In 1980 bracht Nintendo de Game & Watch-spellen op de markt die meteen een groot succes waren. Ze waren gebaseerd op rekentoestellen die klein en goedkoop geproduceerd konden worden en hadden een digitale klok. Sommige hadden twee schermen. Het waren handheldversies van arcadegames, een alternatief voor wie geen pc of een Atari kon betalen. Deze game & watch-spellen waren door Gunpei Yokoi bedacht. Yokoi was ook het brein achter de Gameboy en verantwoordelijk voor een reeks spellen voor de speelhal. Dat jaar richtte Minoru Arakawa, schoonzoon van Hiroshi Yamauchi, hij Nintendo of America (NOA) op om zich ook op de Amerikaanse gamemarkt te kunnen concentreren.
miniatuur|Donkey Kong arcadespel. Een jaar later werd aan Shigeru Miyamoto gevraagd een arcadespel te ontwerpen dat de naam Donkey Kong zou krijgen. Voor het eerst was het een kunstenaar en niet een ingenieur of een programmeur die een spel ontworpen had, dat er een werd met een verhaal en humor. Donkey Kong was na alle doolhofspellen (zoals Pac-Man) en shooters in de ruimte ook een nieuw genre: dat van de platforms, spellen waarbij de speler door een wereld moet raken door over hindernissen te springen en obstakels te ontwijken. In Donkey Kong klimt de speler de Italiaanse timmerman Jumpman (die later zal omgevormd worden tot de loodgieter Mario) omhoog langs ladders en springt hij over vaten om het meisje te redden van de grote aap Donkey Kong. Er ontstonden wel juridische problemen doordat Donkey Kong te veel op King Kong zou lijken (waar toen ook net een spel over gemaakt werd). Nintendo won echter het proces dat Universal tegen het bedrijf aanspande omdat 'kong' Japans is voor 'aap'. Nintendo mocht Donkey Kong blijven verkopen.
Nintendo brengt in 1984 de Famicom (Family Computer) uit in Japan, hun eerste console. Er waren wel problemen met een aantal spellen die de console zouden doen crashen waarbij Yamauchi de verrassende beslissing nam om ze allemaal terug te roepen en te vervangen door consoles waarbij de fout niet voorkwam. Zo verloor Nintendo aanvankelijk veel geld maar hun zet loonde zich later en zorgde voor veel vertrouwen bij de consumenten. Yamauchi vond het beschermen van de reputatie van Nintendo veel belangrijker dan snelle winst. De Famicom kende in Japan ook een enorm succes, hiermee was Nintendo pas echt uitgegroeid naar een game-bedrijf op wereldschaal dat op dat ogenblik ook weinig concurrentie had. De Famicom had een revolutionaire controller, afgeleid uit de Game & Watch-spellen, die beter in de hand lag dan de voorgaande en die de basis zou zijn voor vele latere consoles.
miniatuur|Famicom consoleset. Nintendo zegt de Amerikaanse videogamemarkt, die gecrasht is in 1983, te zullen herstarten met het uitbrengen van de Amerikaanse versie van de Famicom onder de naam Nintendo Entertainment System (NES). In 1985 wordt de NES als test gelanceerd in New York, wat beschouwd werd als de moeilijkste markt. Er is veel scepsis tegenover deze nieuwe Japanse console en Minoru Arakawa beloofde winkels alle onverkochte producten terug te kopen. Dit was echter niet nodig want de NES raakte bijna overal uitverkocht. Een jaar later werd NES over heel Amerika uitgebracht. Ook het spel Super Mario Bros werd gelanceerd, een nieuw spel van Miyamoto waarin Jumpman uit Donkey Kong terugkeerde als de loodgieter Mario die de prinses gaat redden uit de klauwen van de schurk Bowser. Yamauchi zelf besliste welke games er zouden verschijnen en welke niet, met veel succes zo bleek, ook al speelde hij zelf helemaal geen videogames.