Sint-Lievens-Houtem is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente telt ruim 10.000 inwoners, die HoutemnaarsVRT-Taalnet worden genoemd. Het is een landelijke gemeente, net buiten de Vlaamse Ruit en in de Denderstreek. De gemeente heeft het op een na grootste marktplein van Vlaanderen en de grootste traditionele herfstjaarmarkt in het land. thumb|left|250px|Dorpscentrum met kerk en gemeentehuis
Geschiedenis thumb|Aapje uit de 17de eeuw opgegraven op de Markt, vermoedelijk van rondreizende artiesten op de jaarmarkt Het gebied werd in 976 in tweeën verdeeld. Een gedeelte werd beheerd door de Sint-Baafsabdij van Gent, het andere deel behoorde tot het Land van Aalst, met eigen vierschaar.
Het dorp had in de middeleeuwen een belangrijke bedevaart en jaarmarkt. Deze Sint-Lievensbedevaart werd gehouden op paasmaandag, en herdacht het overbrengen van de relieken van Sint-Lieven van het dorp naar de Sint-Baafsabdij. Onder keizer Karel V werd de bedevaart afgeschaft met de Carolijnse Concessie in 1540. De winterjaarmarkt, gehouden op Sint-Maarten, en de zomerjaarmarkt op Sint-Pieter werden echter wel behouden, zoals blijkt uit de verslagen van de baljuw van het Land van Aalst. Bij de heraanleg van de Markt werd een apenskelet (vermoedelijk een dier van foorkramers) aangetroffen bij archeologisch onderzoek.Het Nieuwsblad In 2008 werd de winterjaarmarkt erkend als Vlaams niet-tastbaar cultureel erfgoed door minister Bert Anciaux. Sinds 2010 heeft de winterjaarmarkt een nog grotere erkenning gekregen. Samen met het Aalsterse carnaval en het Krakelingenfeest in Geraardsbergen werd de winterjaarmarkt door UNESCO erkend als uniek immaterieel werelderfgoed.
Bij de gemeentelijke fusies van 1977 werden aan Sint-Lievens-Houtem de gemeenten Bavegem, Letterhoutem, Vlierzele (met uitzondering van het gehucht Papegem) en Zonnegem toegevoegd. Er werd ook een klein deel van de gemeente Oombergen aangehecht, meer bepaald de gehuchten Espenhoek, Cotthem en Hoogveld.
Industrieel verleden Door de verering van de Heilige Livinus werd er ieder jaar een zeer grote bedevaart vanuit Gent naar Sint-Lievens-Houtem gehouden. Zo kwam de bevolking in contact met de Gentenaars, ervaren wevers die hun waren en hun kennis naar de streek brachten. Door deze wisselwerking ontstond er in de gemeente een bloeiende huisnijverheid.
In 1847 telde de bevolking van Sint-Lievens-Houtem 1734 inwoners, waarvan er 157 wevers en 661 spinners waren. Het meest rampzalige jaar van die eeuw was 1847. Meer dan 600 inwoners hadden geen enkele bron van inkomsten meer, doordat de mechanische spinnerijen tot volle expansie kwamen. Nog meer thuisspinners schakelden over naar de weefarbeid. Dit was de basis voor het oprichten van Etablissements Saey.
Kernen De gemeente Sint-Lievens-Houtem bestaat naast de hoofdgemeente zelf nog uit vier deelgemeenten.
Deelgemeenten Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Sint-Lievens-Houtem 9,61 5.132 534 41048A 2 Bavegem 3,81 1.532 402 41048B 3 Letterhoutem 4,62 1.272 276 41048C 4 Vlierzele 6,23 2.207 354 41048D 5 Zonnegem 2,78 605 217 41048E
Bezienswaardigheden De Sint-Michielskerk heeft een romaans koor uit de 11e of 12e eeuw. De kerk had twee torentjes. Van de noordelijke is enkel de onderbouw bewaard. De zuidelijke, romaanse, toren bevat een 11e-eeuwse kapel die aan Sint-Livinus is gewijd. Het is een etagekapel met in de benedenkapel het martyrium waarin zich een houten Sint-Livinusbeeld bevindt. Hier is ook een grafmonument van Sint-Livinus te vinden, van 1465. In de bovenkapel vindt men een reliekschrijn van Sint-Brixius. De kapel werd in 2002 gerestaureerd. Rond 1776 werd een nieuw classicistisch schip aan de kerk gebouwd. De schandpaal op het Marktplein, de op een na grootste markt van Vlaanderen. De Sint-Livinuskapel dateert in zijn huidige vorm uit 1640 (reeds vermeld in 1500) en werd in 1702 uitgebreid. Naast de kapel bevindt zich een bron. De kapel werd gebouwd op de plaats waar volgens de overlevering Livinus in de 7e eeuw was aangekomen. De kapel is beschermd als monument. Nabij het dorp staat de watermolen Eilandmolen, die tot 1959 in gebruik bleef. Reeds in de middeleeuwen stond op de plaats een watermolen van de Sint-Baafsabdij. De Thienpontsmolen, een windmolenrestant. Het bronzen standbeeld 'de Romein' van beeldhouwer Goossens op de Balei (met 83 meter het hoogste punt van Houtem), waar vroeger de Heirbaan Boulogne-Asse-Tongeren liep.
Natuur en landschap Sint-Lievens-Houtem ligt in Zandlemig Vlaanderen op een hoogte van 29-83 meter. Sint-Lievens-Houtem ligt aan de Molenbeek die in noordelijke richting naar Wetteren loopt en daar in de Schelde uitmondt.
De belangrijkste natuurgebieden zijn: Het Cotthembos in het gehucht Cotthem in de vallei van de Cotthembeek op de grens met Oombergen (Zottegem). De Smoorbeekvallei aan het Natuureducatief Centrum NEC 'De Pastorie' in Zonnegem.
Demografie Demografische evolutie voor de fusie
Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; 1976= inwonertal per 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,21994 100,91995 101,81996 101,71997 101,81998 102,31999 102,02000 102,82001 102,42002 102,72003 102,62004 103,32005 103,82006 104,92007 106,22008 106,82009 107,52010 108,82011 110,62012 111,92013 112,32014 113,02015 114,02016 113,72017 114,42018 114,92019 115,92020 116,52021 117,42022 118,02023 119,42024 119,72025 120,42026 120,4
Sport In Sint-Lievens-Houtem spelen de voetbalclubs OZ Bavegem, VC Eendracht Houtem en SK Vlierzele. Verder is er door de verbouwing van het Etablissements Saey een volledig uitgerust sportcomplex (De Fabriek) waar men verschillende indoorsporten kan beoefenen.
Politiek Structuur De gemeente Sint-Lievens-Houtem ligt in het kieskanton Herzele in het provinciedistrict Geraardsbergen, het kiesarrondissement Aalst-Oudenaarde en de kieskring Oost-Vlaanderen.
Sint-Lievens-Houtem Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Aalst Sint-Lievens-Houtem BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees Parlement Kamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring Oost-VlaanderenAalst-Oudenaarde Geraardsbergen Herzele Sint-Lievens-HoutemVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
2013-2018 Burgemeester is Lieven Latoir (NIEUW HOUTEM). Hij leidt een coalitie bestaande uit NIEUW HOUTEM en Open Vld. Samen vormen ze de meerderheid met 14 op 21 zetels.
2019-2024 Burgemeester was Lieven Latoir, opgevolgd door Tim De Knyf (NIEUW HOUTEM) in 2021. NIEUW HOUTEM heeft een meerderheid met 12 op 21 zetels.
2024-2030 Burgemeester is Tim De Knyf (Nieuw Houtem). Nieuw Houtem heeft een absolute meerderheid met 15 op 21 zetels.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %21%21%21%21%21%21%21%21%21 Groen!1/ sp.a-GroenA - - - - - 2,550-11,9A 2 - SP1/ sp.a2/ sp.a-GroenA/ SamenB- 8,581110,021113,08127,76118,832111,032223,2B5 PVV1/ VLD2/ Open VLD3/ SamenB- 16,8713- 20,32422,982522,252515,143315,833 CVP1/ CD&V2/ SamenB41,431932,311830,111718,121420,411519,692414,462211,522 NIEUWH1/ Nieuw Houtem2- - 26,181536,11938,5911037,8321043,621148,221260,0215 N-VA - - - - - - 15,77312,528,41 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- - - - 4,08108,8521- - 6,520 G.B.41,67927,24633,698- 4,820- - - - FD- - - 12,42- - - - - KVP- 15,03- - - - - - - Fusie P16,93- - - - - - - - VDBM - - - - 1,370- - - - ONS Houtem - - - - - - - - 1,90Totaal stemmen 6707 6736685169757030721475417671 5905Opkomst % 97,5196,3895,5295,8295,2195,0 69,9Blanco en ongeldig %1,54 3,12,823,013,173,334,073,7 1,4
De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
Jeugd Het gemeentelijke jeugdbeleid wordt uitgestippeld door de jeugddienst en de jeugdraad (als gemeentelijk adviesorgaan). Deze jeugdraad bestaat uit vertegenwoordiging van de vier jeugdverenigingen die de gemeente telt: Jeugdhuis Reflex Chiro 't Rotje Youth and Music (YAM) KLJ
Trivia In de deelgemeente Vlierzele ligt een stortplaats van de intercommunale ILvA. De bijnaam van de inwoners is broekwassers.Belgische Spotnamen op volksverhalen.be
Zie ook Lijst van burgemeesters van Sint-Lievens-Houtem Lijst van onroerend erfgoed in Sint-Lievens-Houtem Etablissements Saey
Nabijgelegen kernen Oosterzele, Balegem, Bavegem, Letterhoutem, Oombergen, Borsbeke
Externe links Website van de gemeente Inventaris Onroerend erfgoed
Categorie:Plaats in Oost-Vlaanderen