Tielt is een stad in de Belgische provincie West-Vlaanderen. Ze ligt in de driehoek Gent, Brugge en Kortrijk. De fusiestad telt ruim 32.000 inwoners en is de hoofdplaats van het arrondissement Tielt.
Geschiedenis
Vroegste geschiedenis thumb|left|Tielt op de Ferrariskaart Tielt is ontstaan in de periode 5de-10de eeuw. De oudste vermelding in de vorm van TiletumDeze naam zou afkomstig zijn van ofwel tegula − een soort Romeinse dakpannen − (De Geschiedenis van Tielt, Lannoo, Tielt, 2009, p. 27), ofwel afgeleid zijn van het Latijnse woord voor Linde (Tilia), waardoor Tiletum 'lindenbos' zou betekenen (https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/122112). en dateert uit 1105. Het betreft een vermeldingen van de belasting die de heer van een Tieltse villa betaalde. Daarom werden in 2005 in de stad verschillende evenementen gehouden om '900 jaar Tielt op schrift' te vieren.
In 1245 werden aan Tielt de stadsrechten verleend, en in 1275 werd de lakenhalle gebouwd. Daarna volgden het houden van een jaarmarkt (recht geschonken door Filips de Stoute), een schepenhuis, de Minderbroeders (lange tijd was in Tielt zelfs het noviciaat) en een Latijnse school in 1686, namelijk het Sint-Jozefscollege (vandaag De Bron). Tussendoor werd meermaals een gedeelte van Tielt verwoest door een stadsbrand of de Gentenaren die oorlog kwamen voeren.
In 1602 werd Tanneke Sconyncx beschuldigd van hekserij en in Tielt gemarteld tot ze bezweek.
Eerste Wereldoorlog Tijdens de Eerste Wereldoorlog was het hoofdkwartier van het Duitse vierde leger gevestigd in een aantal Tieltse herenhuizen, die allemaal werden opgeëist door de Duitse bezetter. Het Armee Ober Kommando 4 (A.O.K. 4) logeerde in de Hoogstraat in huizen nr. 26, 34, 44, 53 en 54, alsook in de Nieuwstraat nr. 7 tot en met 21. De generaal-veldmaarschalk hertog Albrecht van Württemberg was opperbevelhebber van 1914 tot 1917 en werd nadien opgevolgd door Friedrich Bertram Sixt von Armin. Beiden logeerden in de woning Hoogstraat 26, die eigendom was van de toenmalige schepen en latere burgemeester René Colle. Het leger bestond uit 180.000 manschappen die in België actief waren. De staf van het commando bestond tot 400 medewerkers, soldaten en officieren. De Duitse keizer Wilhelm II kwam verscheidene malen hier op bezoek, namelijk in 1914, 1915 en 1916.Belevingsruimte "Tielt in de Eerste Wereldoorlog"
Tweede Wereldoorlog thumb|left|1e Pantserdivisie (Polen) in Tielt, 1944 Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Tielt verscheidene keren gebombardeerd, waardoor na de bevrijding door de 1e Poolse Pantserdivisie onder leiding van generaal Maczek op 8 september 1944 de heropbouw noodzakelijk was. Er sneuvelden vijf Tieltenaars, acht Poolse en vijfentwintig Duitse soldaten. Op het Generaal Maczekplein in Tielt staat het Bevrijdingsmonument; een Sherman Fireflytank om de bevrijding door de Polen te herdenken. Het werd door generaal Maczek in september 1979 onthuld.
Geografie Kernen en wijken De stad Tielt thumb|Markt met Halletoren en Sint-Pieterskerk op de achtergrond Tielt is een typische provinciestad, zodat de nodige centrumfuncties aanwezig zijn. Zowel in de verzorgende als industriële sector is Tielt een belangrijke regionale pool met de aanwezigheid van het Sint-Andriesziekenhuis, het daaraan verbonden Woon- en Zorgcentrum Samen en het Woon- en Zorgcentrum Deken Darras, en de drie industrieterreinen. Ook de functie van scholenstad is sterk aanwezig met vijf secundaire scholen (alle niveaus in het katholiek en gemeenschapsonderwijs zijn aanwezig). Naast het verplichte dagonderwijs is in Tielt ook een Stedelijke Academie voor Muziek en Woord en een Stedelijke Kunstacademie aanwezig (2300 leerlingen), met afdelingen in een aantal buurgemeenten.
Deelgemeenten Naast de oorspronkelijke gemeente Tielt telt de gemeente vier deelgemeenten, alle vier voormalige gemeenten. Schuiferskapelle, Kanegem en Aarsele werden in 1977 deel van Tielt, Meulebeke werd in 2025 deel van de stad. Schuiferskapelle: de kleinste deelgemeente, ten noorden van de eigenlijke stad. Kanegem: de deelgemeente in het noordoosten, iets groter dan Schuiferskapelle. Ze staat bekend door de fleurige bloemen waar het dorp mee versierd is. Aarsele: de tot 2025 grootste deelgemeente van Tielt, in het zuidoosten. Meulebeke: de grootste deelgemeente met woonkernen Meulebeke, Marialoop, De Paanders en 't Veld, in het zuiden van Tielt. thumb|400px|left|Tielt, deelgemeenten en buurgemeenten (voor de fusie van 2025). De gele gebieden zijn bebouwde kernen.
# Naam Opp.(km²)https://statbel.fgov.be/fr/open-data/population-par-secteur-statistique-10 Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Tielt (I) 34,82 15.450 444 37015A 2 Meulebeke (c) 29,49 11.128 377 37007A 3 Schuiferskapelle (II) 7,85 1.116 142 37015B 4 Kanegem (III) 10,97 1.184 108 37015C 5 Aarsele (IV) 15,21 3.016 198 37015D
De gemeente Tielt grenst aan de volgende dorpen en gemeenten: a. Dentergem (gemeente Dentergem) b. Oostrozebeke (gemeente Oostrozebeke) c. Meulebeke (stad Tielt) d. Pittem (gemeente Pittem) e. Egem (gemeente Pittem ) f. Wingene (gemeente Wingene) g. Ruiselede (gemeente Wingene) h. Poeke (gemeente Aalter) i. Vinkt (stad Deinze) j. Wontergem (stad Deinze)
Bezienswaardigheden
In het stadscentrum staat de Hallentoren, de restant van de lakenhalle en/of schepenhuis, erkend als UNESCO-Werelderfgoed. Het Stadhuis van Tielt met markante gevel Alexianenplein (tussen bibliotheek en nieuwbouw bij stadhuis): met tekst (op muur) over eerste gasaanval te Ieper in april 1915 De decanale Sint-Pieterskerk met monumentale preekstoel en gebeeldhouwde communiebank Het Minderbroedersklooster, met kerk. De Onze-Lieve-Vrouwekerk De Sint-Jozef Werkmankerk Het Passionistinnenklooster De Lonckes molen Bevrijdingsmonument Tielt Huis Mulle de Terschueren Cultuurcentrum Gildhof Beelden van Tanneke Sconyncx, Olivier de Duivel (Olivier le Daim) en baljuw Spierinck op de markt (werken van Jef Claerhout) Beeld van generaal Maczek door Jef Claerhout De Molenlandroute omvat de ruime streek rond Tielt (de stad wordt beschouwd als centrum van het 'Molenland'). De Poelbergmolen met voormalige gerestaureerde Poelbergschool
In deelgemeente Meulebeke:
Zie Lijst van onroerend erfgoed in Meulebeke voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Het Kasteel Ter Borcht De Sint-Amanduskerk, in de periode 1893-1896 heropgebouwd naar ontwerp van Jules Soete De Onze-Lieve-Vrouw Bezoeking en Sint-Leokerk (Marialoop) uit 1837. De Onze-Lieve-Vrouw Bezoekingkapel (Marialoop) uit de zestiende eeuw, waarin in 1619 een altaar werd geplaatst De Sint-Antonius van Paduakerk ('t Veld). Brouwerij Vondel De kapel Onze-Lieve-Vrouw van Bijstand uit 1757 werd in het begin van de 20ste eeuw herbouwd in neogotische stijl. Het beeld "Maria op de wereldbol" is versierd met het wapen van het geslacht de Beer. De kapel lokt in mei veel bedevaarders uit de wijde omgeving. De Herentmolen in de Gentstraat is een staakmolen op torenkot. Hij dateert van 1956.
Galerij
Natuur en landschap Tielt ligt in Zandlemig Vlaanderen, op het Plateau van Tielt. Het betreft een cuestarug die zich uitstrekt van Aarsele tot Koolskamp. Tielt ligt aan de Poekebeek die in oostelijke richting stroomt. De hoogte bedraagt 14 tot 51 meter. Van landschappelijk belang is de Poelberg, een geïsoleerde heuvel van ruim 40 meter hoogte ten zuidoosten van Tielt.
Demografie Demografische evolutie voor de fusie met Schuiferskapelle, Kanegem en Aarsele
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december 1866: Afsplitsing van Schuiferskapelle in 1862 als zelfstandige gemeente
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente (eerste fusie) Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot 2024 jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 99,91994 100,31995 99,91996 100,21997 99,81998 99,21999 99,22000 99,02001 98,52002 98,82003 99,12004 99,12005 99,12006 99,32007 99,82008 100,42009 100,72010 101,32011 101,62012 102,72013 102,92014 102,92015 103,42016 103,92017 104,62018 105,32019 105,72020 106,22021 105,12022 105,72023 106,72024 106,3
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente ontstaan op 1 januari 2025 Deze evolutie is gemaakt op basis van de historische gegevens die betrekking hebben op de twee gemeenten Tielt en Meulebeke, inclusief hun deelgemeenten, die samen de nieuwe fusiegemeente Tielt vormen vanaf 1 januari 2025.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantal Evolutie: 1992=index 100 1992 30.220 100,0 1993 30.227 100,0 1994 30.316 100,3 1995 30.252 100,1 1996 30.351 100,4 1997 30.369 100,5 1998 30.202 99,9 1999 30.250 100,1 2000 30.263 100,1 2001 30.151 99,8 2002 30.168 99,8 2003 30.199 99,9 2004 30.194 99,9 2005 30.205 100,0 2006 30.249 100,1 2007 30.340 100,4 2008 30.506 100,9 2009 30.598 101,3 2010 30.706 101,6 2011 30.785 101,9 2012 31.008 102,6 2013 31.049 102,7 2014 31.046 102,7 2015 31.093 102,9 2016 31.177 103,2 2017 31.342 103,7 2018 31.328 103,7 2019 31.362 103,8 2020 31.436 104,0 2021 31.275 103,5 2022 31.510 104,3 2023 31.801 105,2 2024 31.750 105,1 2025 31.908 105,6 2026 31.973 105,8
Politiek Structuur Tielt Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Tielt Tielt BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees Parlement Kamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands Kiescollege Kieskring West-Vlaanderen Roeselare-Tielt Tielt Tielt TieltVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Burgemeesters Tijdspanne BurgemeesterVANLANDSCHOOT Romain; 170 jaar gemeenteraadsverkiezingen in Tielt; De Gazette van Tielt; 1982 (herwerkt en aangevuld door de Stichting Jean Lemey; 2000) 1800 - 1814 Mulle 1814 - 1826 Jacob Eugeen Larmuseau 1827 - 1830 Auguste Dury 1830 - 1836 Jean Poelman 1836 - 1841 Pierre Erard 1841 - 1881 Charles Stevens 1882 - 1892 Leo de Mûelenaere 1892 - 1909 Jan Boone 1909 - 1919 Emiel Vandevyvere 1919 - 1932 Fritz Boone 1933 - 1946 René Colle 1946 - 1969 Joseph Baert (CVP) 1969 - 1988 Daniël Vander Meulen 1989? - 1991afgezet K.B. 22.07.1991, zie RvS 15.03.1994, nr. 46.516 Marcel Verleye 1992zie RvS 15.03.1994, nr. 46.516 - 1995 Firmin Warnez 1995 - 2011 Michiel Van Daele 2011 - 2012 Luc Vannieuwenhuyze (CD&V) 2013 - 2018 Els De Rammelaere (N-VA) 2019 - heden Luc Vannieuwenhuyze (CD&V)
Geschiedenis Legislatuur 2019 - 2024 De burgemeester van Tielt was Luc Vannieuwenhuyze, die met zijn partij CD&V een coalitie sloot met Iedereen Tielt en Groen. In januari 2023 besliste Groen om uit het stadsbestuur te stappen. De coalitie werd verdergezet door CD&V en Iedereen Tielt.
Legislatuur 2025 - 2030 Na de fusie met Meulebeke bleef Luc Vannieuwenhuyze burgemeester van Tielt. Zijn partij CD&V-Lijst Burger vormde een coalitie met Iedereen Telt en Vooruit.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976