Het FIFA-wereldkampioenschap voetbal 2002 was de 17de editie van een internationale voetbalwedstrijd tussen de nationale mannenteams van landen die aangesloten zijn bij de FIFA. De eindronde van het evenement werd van 31 mei tot 30 juni in Japan en Zuid-Korea gehouden. Het was de eerste editie die in Azië werd gehouden. Ook was het het eerste wereldkampioenschap dat door twee landen werd georganiseerd.
Het toernooi werd gewonnen door Brazilië, dat Duitsland in de finale met 2-0 versloeg en zo voor de vijfde maal de wereldtitel behaalde.
Kwalificatie
FIFA-lidConfederatieBesteprestatie CAF Winnaar Groep 1 1 juli 2001 5e 4 1982 1998 0 Kwartfinale CAF Winnaar Groep 2 29 juli 2001 3e 3 1994 1998 0 Achtste finale CAF Winnaar Groep 3 21 juli 2001 1e n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. CAF Winnaar Groep 4 15 juli 2001 3e 2 1978 1998 0 Groepsfase CAF Winnaar Groep 2 1 juli 2001 2e 2 1998 1998 0 GroepsfaseAFCGastland31 mei 19966e5195419980VierdeAFCGastland31 mei 19962e2199819980Achtste finaleAFCWinnaar finalegroep A21 oktober 20013e3199419980Achtste finaleAFCWinnaar finalegroep B7 oktober 20011e1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.UEFA Kampioen 1998 12 juli 1998 11e 2 1930 1998 1 WinnaarUEFA Winnaar groep 1 6 oktober 2001 2e 1 1994 1994 0 Groepsfase UEFA Winnaar groep 2 6 oktober 2001 3e 1 1966 1986 0 Derde UEFA Winnaar groep 3 6 oktober 2001 3e 2 1986 1998 0 KwartfinaleUEFA Winnaar groep 4 5 september 2001 10e 1 1934 1994 0 TweedeUEFA Winnaar groep 5 1 september 2001 6e 1 1938 1986 0 DerdeUEFA Winnaar groep 6 6 oktober 2001 2e 2 1998 1998 0 DerdeUEFA Winnaar groep 7 5 september 2001 11e 7 1934 1998 0 VierdeUEFA Winnaar groep 8 6 oktober 2001 15e 11 1934 1998 3 WinnaarUEFA Winnaar groep 9 6 oktober 2001 11e 2 1950 1998 1 WinnaarUEFA Winnaar play-off 14 november 2001 11e 6 1930 1998 0 VierdeUEFA Winnaar play-off 14 november 2001 15e 13 1934 1998 3 WinnaarUEFA Winnaar play-off 14 november 2001 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.UEFA Winnaar play-off 14 november 2001 2e 1 1954 1954 0 GroepsfaseUEFA Intercontinentaal play-off(UEFA–AFC) 15 november 2001 3e 1 1990 1994 0 KwartfinaleCONCACAFFinaleronde 1e5 september 20012e1199019900GroepsfaseCONCACAFFinaleronde 2e11 november 200112e3193019980KwartfinaleCONCACAFFinaleronde 3e7 oktober 20017e4193019980Derde CONMEBOL Nr. 1 CONMEBOL 15 augustus 2001 13e 7 1930 1998 2 Wereldkampioen CONMEBOL Nr. 2 CONMEBOL 14 november 2001 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. CONMEBOL Nr. 3 CONMEBOL 14 november 2001 17e 17 1930 1998 4 Wereldkampioen CONMEBOL Nr. 4 CONMEBOL 8 november 2001 6e 2 1930 1998 0 Achtste finale CONMEBOL Intercontinentaal play-off(CONMEBOL–OFC) 25 november 2001 10e 1 1930 1990 2 Wereldkampioen
Groepen thumb|500px|right|Deelnemende landen Groep A Groep B Groep C Groep D Groep E Groep F Groep G Groep H
Speelsteden Zuid-KoreaSteden en stadions Daegu Seoel Busan Incheon Ulsan DaegustadionCapaciteit: 68.014 Seoul World CupstadionCapaciteit: 64.677 Busan Asiad MainstadionCapaciteit: 55.983 Incheon MunhakstadionCapaciteit: 52.179 Ulsan Munsu VoetbalstadionCapaciteit: 43.550 150px 150px 150px 150px 150px Suwon Gwangju Jeonju Seogwipo Daejeon Suwon World CupstadionCapaciteit: 43.288 Gwangju World CupstadionCapaciteit: 44.118 Jeonju World CupstadionCapaciteit: 42.477 Jeju World CupstadionCapaciteit: 36.800 Daejeon World CupstadionCapaciteit: 40.535 150px 150px 150px 150px 150pxJapanSteden en stadions Yokohama Saitama Fukuroi Osaka Rifu International Stadium YokohamaCapaciteit: 70.000 SaitamastadionCapaciteit: 63.000 ShizuokastadionCapaciteit: 50.600 NagaistadionCapaciteit: 50.000 Miyagi StadionCapaciteit: 49.000 150px 150px 150px 150px 150px Ōita Niigata Kashima Kobe Sapporo ŌitastadionCapaciteit: 43.000 Denka Big Swan StadiumCapaciteit: 42.300 KashimastadionCapaciteit: 42.000 Kobe City Misaki Park StadionCapaciteit: 42.000 Sapporo DomeCapaciteit: 42.000 150px 150px 150px 150px 150px
Scheidsrechters AFC Lu Jun Toru Kamikawa Saad Mane Kim Young-joo Ali Bujsaim CAF Coffi Codjia Gamal Al-Ghandour Mohamed Guezzaz Falla N'Doye Mourad Daami CONCACAF William Mattus Carlos Batres Peter Prendergast Felipe Ramos Brian Hall OFC Mark Shield CONMEBOL Ángel Sánchez René Ortubé Carlos Simon Óscar Ruiz Byron Moreno Ubaldo Aquino UEFA Kim Milton Nielsen Graham Poll Gilles Veissière Markus Merk Kyros Vassaras Pierluigi Collina Jan Wegereef Terje Hauge Vítor Pereira Hugh Dallas Ľuboš Micheľ Antonio López Nieto Anders Frisk Urs Meier
Eindronde Voor het eerst in de geschiedenis wordt het wereldkampioenschap voetbal georganiseerd door twee landen, namelijk Japan en Zuid-Korea, en eveneens voor het eerst is dit niet op het Europese of Amerikaanse continent, maar in Azië.
Ongeveer twee jaar voor de start van de wereldbeker starten de voorrondes om de landen te selecteren die mogen deelnemen aan het WK. Nederland haalt het niet, en is er dit WK voor het eerst in zestien jaar niet bij, België haalt het net wel, na twee barragewedstrijden tegen Tsjechië, en is er voor de zesde maal op rij bij.
De 32 deelnemende landen komen in eerste instantie in acht poules van vier tegen elkaar uit, waarna de nummers 1 en 2 doorgaan naar de achtste finales. Frankrijk, in 1998 nog wereldkampioen en behorende tot de favorieten, scoort in deze eerste ronde geen enkel doelpunt en behaalt slechts één punt, en is zodoende meteen uitgeschakeld. Ook andere favorieten krijgen het nog moeilijk in de eerste ronde, Argentinië en Portugal halen de achtste finales niet.
Zeer verrassend is het team van Zuid-Korea. Aanvankelijk tot de zwakste deelnemers gerekend, weet het land tot de halve finales door te stoten, waar het uiteindelijk door Duitsland wordt verslagen. De Nederlandse coach van Zuid-Korea, Guus Hiddink, wordt in het land mateloos populair. Ook Turkije heeft de halve finales bereikt. Ook waren de kwartfinale plaatsen voor de Verenigde Staten en Senegal verrassend.
In de finale zijn het echter toch twee landen met een lange WK-traditie die tegenover elkaar staan, Duitsland en Brazilië. Brazilië wint door twee doelpunten van Ronaldo, en is wereldkampioen.
Ook dit WK worden de scheidsrechters ter discussie gesteld. Enkele van deze beslissingen konden het verschil maken tussen winst of verlies. Ook FIFA-voorzitter Sepp Blatter uit zijn ontevredenheid over de scheidsrechters, en stelt dat de regel dat ieder land slechts één arbiter mag afvaardigen beter kan afgeschaft worden. Zo zouden enkel de beste arbiters geselecteerd kunnen worden, en zouden scheids- of lijnrechter uit hetzelfde land kunnen komen, zodat deze beter op elkaar zijn ingesteld. Italië en Spanje, twee favorieten die door Zuid-Korea waren verslagen, protesteerden tegen een aantal volgens hen foutieve beslissingen in het voordeel van Zuid-Korea, zoals de omstreden rode kaart van Totti (Italië) en de onterecht afgekeurde doelpunten van deze twee landenploegen.
Groepsfase Groep A Frankrijk ging vol vertrouwen het kampioenschap tegemoet, het was de regerende Wereld- en Europees kampioen. Hun belangrijkste speler was nog steeds Zinedine Zidane, hij besliste vlak voor het WK de Champions-League finale van zijn club Real Madrid tegen Bayer Leverkusen met een volley: 2-1.https://www.youtube.com/watch?v=rFfomw-Z4uE Echter, tijdens een vriendschappelijk duel tegen Zuid-Korea raakte Zidane zodanig geblesseerd, dat hij de start van het WK moest missen.https://www.vi.nl/nieuws/spierblessure-zidane In het openingsduel speelde Frankrijk tegen Senegal, een land met 21 spelers uit de Franse competitie en een Franse coach, Bruno Metsu. Nadat David Trezeguet de paal raakte, scoorde Senegal: Bouba Diop profiteerde van half wegwerken van Fabien Barthez. In de tweede helft kreeg Frankrijk veel kansen, verder dan een schot van Thierry Henry op de lat kwam de ploeg niet. In de tweede wedstrijd tegen Uruguay verloor Frankrijk vrij snel Thierry Henry, hij werd uit het veld gestuurd na een charge.https://www.dailymail.co.uk/sport/article-120688/World-Cup-Henry-sent-France-draw-Uruguay.html Verder dan een schot van Emmanuel Petit op de lat kwam de ploeg niet en kwalificatie voor de achtste finales kwam flink op de tocht.
Frankrijk moest nu met 2-0 van Denemarken winnen om alsnog de volgende ronde te bereiken, op het EK won Frankrijk met 3-0. Het degelijke Deense team won met 2-1 van Uruguay en speelde met 1-1 gelijk tegen Senegal, Jon Dahl Tomasson scoorde alle doelpunten. Omdat de nood hoog was, werd Zinedine Zidane ingezet, weliswaar flink ingetapet. Meer kreupel dan fit kon hij het Franse wonder niet volbrengen, Denemarken won met 2-0http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/denmark_v_france/default.stm door doelpunten van spelers spelend in de Nederlandse competitie; Dennis Rommedahl van PSV en opnieuw Tomasson (Feyenoord). Opnieuw had Frankrijk pech met schoten op de lat van Marcel Desailly en David Trezeguet, voor de eerste keer sinds 1986 (Canada) scoorde een team geen doelpunten in het toernooi en voor de eerste keer sinds 1966 werd de wereldkampioen in de eerste ronde uitgeschakeld (Brazilië). Coach Roger Lemerre werd na het toernooi ontslagen.https://www.vi.nl/nieuws/lemerre-ontslagen-als-bondscoach
Senegal en Uruguay moesten uitmaken welk land naast Denemarken de achtste finale zou halen, Uruguay moest winnen. Senegal nam voor rust een 3-0 voorsprong mede door een makkelijk gegeven strafschop en een doelpunt neigend naar buitenspel. In de tweede helft gaf Uruguay gas, kwam terug in de wedstrijd en maakte twee doelpunten, Diego Forlán scoorde uit een volley, maar miste tevens een grote kans. De Nederlandse scheidsrechter Jan Wegereef gaf in de slotfase opnieuw een makkelijk gegeven strafschop nu aan Uruguay, Álvaro Recoba verzilverde de strafschop. In de ultieme slotfase miste Uruguay nog een vrije kopkans, Senegal ontsnapte en plaatste zich voor de achtste finales. Wegereef maakte ook "indruk" door in een vrij sportieve wedstrijd twaalf gele kaarten uit te delen. Na deze wedstrijd kon hij naar huis.https://www.vi.nl/nieuws/wk-voorbij-voor-jan-wegereef
Groep B Spanje was als zo vaak een outsider voor de titel. Het verloor in de voorbereiding vaste doelman Santiago Cañizares door een blessure,https://www.gva.be/cnt/oid193155 Iker Casillas verving hem als eerste doelman. Spanje won voor de eerste keer sinds 1950 zijn eerste duel op een WK, Slovenië werd met 3-1 verslagen. De Sloveense coach Srečko Katanec stuurde zijn sterspeler Zlatko Zahovič naar huis wegens kritiek op de leiding.https://www.vi.nl/nieuws/slovenie-stuurt-zahovic-naar-huis Zonder Zahovic verloor de ploeg kansloos van Zuid-Afrika, al was de uitslag draaglijk: 1-0.https://www.vi.nl/nieuws/zuidafrika-simpel-voorbij-slap-slovenie
Zuid-Afrika en Paraguay streden om de tweede plaats in de groep: het onderlinge duel eindigde in 2-2. Zuid-Afrika had genoeg aan een gelijkspel tegen Spanje om verder te komen, het kwam twee keer terug van een achterstand, maar kwam uiteindelijk in de 56e minuut op een 3-2 achterstand. De Zuid-Afrikaanse doelman Andre Arendse, die de voorkeur kreeg boven de bij SC Heerenveen spelende Hans Vonk maakte vooral bij het eerste doelpunt een ongelukkige indruk.https://www.vi.nl/nieuws/hoogtepunten-zuidafrikaspanje Op dat moment stond Paraguay met 0-1 achter tegen Slovenië, mede door een vroege rode kaart van Carlos Paredes en een inschattingsfout van doelman José Luis Chilavert. Daarna begon het te draaien bij Paraguay en het won met 3-1, het laatste doelpunt viel in de 84e minuut. De Zuid-Afrikaanse coach Jomo Sono vond het niet nodig zijn ploeg te informeren over de stand bij de andere wedstrijdhttps://www.vi.nl/nieuws/bondscoach-zuidafrika-kiest-voor-clubbelang en met miniem verschil in doelsaldo (Paraguay scoorde één keer meer dan Zuid-Afrika) plaatste Paraguay zich voor de achtste finales.
Groep C