Dat Lemma (vun , wedderüm vun , egens „dat Annahmene“; Mehrtahl Lemmata oder Lemmas) is in de Lexikografie un Spraakwetenschop de Grundform vun een Woord, also de Woordform, ünner de een Begreep in enen Nakieksel to finnen is. Daarüm seggt een ook Ziteerform.
In de Editschoonswetenschop betekent Lemma oder Steekwoord dat Woord in’n Text, op dat een Anmarkels oder de textkritische Apparat vun den Kommentaar Betog nimmt.Günther un Irmgard Schweikle (Ruutgevers): Metzler-Literatur-Lexikon. 2., överarbeidt Oplaag, Stuttgart: Metzler 1990, ISBN 3-476-00668-9.
Lemma, Lexeem un Ziteerform
Dat Lemma is de Indrag oder dat Steekwoord in enen Wöörbook, enen Nakieksel oder ene Enzyklopädie.Patrick Brandt, Rolf-Albert Dietrich, Georg Schön: Sprachwissenschaft. 2006, S. 151. Een betekent dat as Grundform vun’n Woord as ook as Ziteer- oder Grundform vun‘n Lexeem.Lemma, Lemmatisierung. In: Helmut Glück (Ruutgevers), ünner Mitwark vun Friederike Schmöe: Metzler Lexikon Sprache. 3., nee bearbeidt Oplaag. Metzler, Stuttgart/Weimar 2005, ISBN 3-476-02056-8.Lemma. In: Winfried Ulrich: Wörterbuch Linguistische Grundbegriffe. 2002. To den Vöörgang Lemmas to bestimmen seggt een Lemmaselekschoon oder ook Lemmatiseren.
In’t Hoog- un Plattdüütsche is de Ziteerform för Nomen normaal de Nominativ Singular (z. B. Droom), för Verben de Infinitiv Präsens Aktiv (t. B. drömen).
För anner Spraken gibt dat anner Konventschonen dat Lemma in Wöörböker fasttoleggen. In’t Latiensche to’n Bispeel is de Ziteerform för Verben dat „Paradigma“, dat een Reeg vun bestemmte Modi (Infinitiv, Indikativ, Konjunktiv) un Tempora (Präsens, Perfekt usw.) mitangivt, de vör allen bi unregelmatigen Verben nüttig is. Disse Reegfolg warrt in de meisten Wöörböker as 1. Persoon Singular Indikativ Präsens Aktiv, 1. Persoon Singular Indikativ Perfekt Aktiv, aktiv Supinum I respektiv Partizip Perfekt Passiv (PPP) Neutrum un denn Infinitiv Präsens Aktiv angeven. To’n Bispeel is dat Paradigma för „bringen“: fero, tuli, latum, ferre. In Lehrböker staat daar gegen faken de Infinitiv Präsens Aktiv an de eerste Stell.
In semitische Spraken daargegen is de Zitierform vöör allen bi Verben meist de Wortel, so as se meist in de eerste Konjugation in de 3. Persoon Maskulinum Singular vun’t Perfekt sichtbaar warrt.
Literatuur Patrick Brandt, Rolf-Albert Dietrich, Georg Schön: Sprachwissenschaft. Ein roter Faden für das Studium der deutschen Sprache (= Uni-Taschenbücher. 8331). 2., överarbeidt un aktuell maakt Oplaag. Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2006, ISBN 978-3-8252-8331-5 (UTB) / ISBN 978-3-412-00606-8 (Böhlau). Hadumod Bußmann (Ruutgever), Hartmut Lauffer: Lexikon der Sprachwissenschaft. Mit 14 Tabellen. 4., döörkeken un bibliograafsch verwiedert Oplaag. Kröner, Stuttgart 2008, ISBN 978-3-520-45204-7. Winfried Ulrich: Wörterbuch linguistische Grundbegriffe (= Hirts Stichwortbücher). 5., völlig nee bearbeidt Oplaag. Borntraeger, Berlin/Stuttgart 2002, ISBN 3-443-03111-0. Footnoten
Kategorie:Spraakwetenschop