As Watergate-Schandaal (ok. Watergate-Affäär oder kört Watergate) betekent man, nah en Definitschoon vun den Kongress vun de USA, tosommenfaatend en ganzen Reeg vun graveerend „Missbruuken vun Regeerensvullmachten“ (engelsch: abuses of governmental powersSo de Definition vun de Presidential Recordings and Materials Preservation Act (PRAMPA) van 1974, 44 U.S.C. § 2111, Sec. 104 (a)(1) .), de dat to de Amtstiet vun de republikaansch Präsidenten vun de USA, Richard Nixon tüschen 1969 un 1974 geeven hett. Dat Apenleggen vun disse Missbruuken af Juni 1972 wurr en in de USA massiv en dör den Vietnamkrieg utlööst, sellschopplich Vertroenskries tegenöver de Politikers in Washington noch starker un führ denn to en swoor Verfaatenskonflikt. Hööchpunkt vun de deels dramatisch Entwicklungeen weer an’ 9. August 1974 de Rückträe vun Nixon vun sien Amt.
Ut disse Affäre entwickel sück dat völfak vun Medien bruukt Suffix -gate för de verscheedenst Schandaals. Dat wurrd nich blots in’t engelsch Spraakruum bruukt sonnern wat seltener ok in verscheeden anner Spraken, as bispeelswies den Waterkantgate för de Barschel-Schandaal in dat Johr 1987 in Sleswig-Holsteen.
Inführen
thumb|Schauplatz vun den Inbröök: de Watergate-Gebäudekomplex in Washington De Watergate-Schandaal is nömmt nah de in dat Zentrum vun de amerikaansch Hööftstadt Washington liggend Watergate-Hüüskomplex, in de sück Anfang vun de 1970er-Johren dat Hööftquartier vun de Demokratischen Partei befunn. In disse Komplex hett de vun en Waakmann verständigt Polizei in de Nacht to’n 17. Juni 1972 fiev Inbreker verhaft, de offenbor versöcht harrn, Afhörwanzen to installeeren un Dokumente to fotografeeren. All to en fröh Tiet wurr dit Upsehn erregend Begeevenheit in Verbinnen mit den in’ November 1972 anstahn Präsidentschapswahl brocht, bi de de Amtsinhalber Richard Nixon nochmals för de Republikaansch Partei antreden sull.
Umfangriek Ermittlungen vun dat FBI hebbt denn aber bald ergeven, dat de Updraggever vun den Watergate-Inbröök ünner eng Mitarbeiter vun den Präsidenten bzw. in sien Wahlkomitee to söken weern. Disse Erkenntnis führ nah Nixon sien Wedderwahl dör en Schneeballeffekt to dat Opdecken vun wiederen Verbreken un Vergahn, de in de Johren tovör deels up direkte Anwiesen vun dat Witt Huus hen begahn wurrn weern. In en erstaunlich Kett vun Enthüllungen, de af März 1973 de Berichterstattung vun de Medien beherrschen, kreeg de amerikaansche Apenlichkeit so nah un nah dat Utmaat vun disse Amtsmissbruuken tolasten vun de politischen Gegners vun Nixon mit. Doruphen wuss de Druck up den Präsidenten, to en vullstännig Upklären vun disse Affäär bitodragen un umfaatend mit de Justiz un mehreren Utschüssen vun den Kongresses tosommenarbeiten. Nixon hett sück aber wiegert, dat to doon un hett deels massiv versöcht, de Ermittlungen to behinnern oder to begrenzen. Dat hett de USA in en lang andüernd Verfaatenskrise stött un hett denn dat Repräsentantenhuus dorto brocht, en Amtsenthevensverfohren (Impeachment) tegen Nixon intoleiten. De in de amerikaansch Historie bispeelslos Konfrontatschoon vun de dree Staatsgewalten gung an‘ 9. August 1974 mit den bither eenzigen Rückträe vun en US-Präsidenten to Enn‘.
Faken wurrd de Watergate-Affäär togliek as Triumph vun de Pressefreiheit düüt, wiel Journalisten wesentlich to hör Upklären bidragen harrn. Berühmt wurr in dissen Tosommenhang vör allen de 1973 mit de Pulitzer-Pries uttekent Berichterstattung vun de Washington Post un deren twee Reporter Bob Woodward un Carl Bernstein. Während de den Watergate-Inbröök ünnersökend Staatsanwälte dissen, trotz weddersprekend Indizien, bit Anfang 1973 as da Ergebnis vun de Överievrigkeit vun ünnerordnet Figuren ansehn deen, hett de Washington Post all in‘ Sömmer un Harvst 1972 – also midden in‘ Präsidentschapswahlkamp – över en wietreckend politisch Verschwörung ünner Inslott vun dat Witt Huus spekuleert. De Grundlaag vun entsprekend Artikel weern dorbi vör allen de verdeckt Henwiesen, de Woodward af Juni 1972 vun sien Hööftinformanten Mark Felt kreegen harr. Bit Juni 1973 weer Felt, de vun en Redakteur vun de Washington Post den in de amerikaansch Pressehistorie ingahn Decknaam Deep Throat kreegen harr, stellvertreden Direkter vun de FBI un weer in disse Funktschoon mit den Ergevnissen vun de Watergate-Ermittlungen bestens vertroot.
Ofschoons de faken to lesen Behauptung, Woodward un Bernstein harrn Watergate „opdeckt“, nah eenhellig Dorstellung vun de Fackliteratur stark överdreven is Edward Jay Epstein, „Did the Press Uncover Watergate?“, Commentary, Juli 1974, S. 21–4. , dröfft hör Insatz för de Kontroll vun de Staatsmacht dör de „Veerte Gewalt“ doch as bispeelhaft för couragierten Journalismus gellen. Woll könnt de Oorsprünge vun den investigativen Journalismus in de USA bit to de Muckrakers an‘ Anfang vun dat 20. Johrhunnert un fröher torüchverfolgt wurrn, dennoch wurr de Watergate-Affäär nah de Wöörd vun den Michael Schudson to’n „Herzstück des Mythos um den amerikanischen Journalismus“. Dat hett de nahfolgenden Generatschonen vun Reporter anspoornt, Machtmissbröök in Politik, Wertschap un Sellschop noch mehr nahtospören un de antoprangern, Up de anner Siet is aber ok de Tendenz to Sensationslüst un to dat „Produzeeren“ vun Schandalen dör de Medien (engelsch:scandal mongering) fasttostellen.Michael Schudson, Watergate in American Memory: How We Remember, Forget, and Reconstruct the Past, New York: BasicBooks, 1992, bes. S. 69–82 un 103-26, Zitat S. 126.
Wat hörrt to de Watergate-Schandaal?
Dat gifft kien verbindlich Definitschoon doröver, welker „Missbräuche von Regierungsvollmachten“, för de letztlich Präsident Richard Nixon as Hööft Exekutive de Verantwoortung droog, neben den Karnkomplex vun den fehlslahn Watergate-Inbröök van‘ 17. Juni 1972 ünner den Sammelbegreep „Watergate-Schandaal“ fallen un welker nich. En eerst Afgrenzen ergifft sück aber ut de Themenrebeeden, de de Watergate-Utschuss vun den Senat (eegentlich Naam: Senate Select Committee on Presidential Campaign Activities) ünner sien Vörsitter Senator Sam Ervin af Mai 1973 ünnersöken dee. De Ergevnisse vun disse Ermittlungen wurrn in‘ Juni 1974 in en 1250 Sieden starken Afslussbericht tosommenfaat. Nah den Ervin-Utschuss hörrt de folgend teihn Deelberieken to de „Watergate-Affäär“:
de Missbruuk vun Regeerensbehörden dör dat Witt Huus oder in de sien Updrag; de eegentliche Watergate-Inbröök; de Vertuschung vun de Achtergrünnen vun den Watergate-Inbröök; de Wahlkampfpraktiken vun dat Komitee to de Wedderwahl vun den Präsidenten; dat Behinnern vun de Justiz bi de Watergate-Ünnersöken; dat Finanzgeboren un de Wahlspendenpraxis vun Nixon sien Wedderwahlkomitee; de „Melk-Fonds“ vun illegaler Parteispenden, mit de en Konglomerat amerikaansch Melkproduzenten Infloot up de Politik in Washington winnen wull; en illegale Parteispende vun 100.000 $, de Nixon sien persönlich Früend Charles „Bebe“ Rebozo vun den Milliardär Howard Hughes entgegennommen harr; Vördeelnahmen (bispeelsweis dör den „Verkoop“ vun Botschapsposten in‘ Uttuusch för Wahlkampspenden) un Stüernachtertrecken dör Präsident Nixon; de „ITT-Affäär“, bi de dat um vermeintliche Vördeelsgewährung för den Industriegiganten in‘ Tosommenhang mit en Kartellverfohren in‘ Uttuusch för en indirekte Wahlkampspende gung.Nixon Presidential Materials - About Watergate-Related Tapes
Över disse Themenkomplexe herut hebbt Journalisten un Historiker aber ok tallriek anner Vorgänge ut Nixon sien Amtstiet as Aspekte vun de Watergate-Schandaal faststellt. Deels weern de anrööeknd, deels wurrn de later aber ok dör Gerichte as illegal klassifizeert. Disse Vorgänge wurrn vun de Ermittler vun de „Watergate Special Prosecution Force“ (WSPF) ünnersöcht. De amerikaansch Apenlichkeit hett dat eerst ahn Utnahm in‘ Tosommenhang mit de groot Well vun Watergate-Enthüllungen af März 1973 dorvan:
dat all kört nah Nixon sien Amtsanträe en eegen Privatdetektiv dör dat Witt Huus anhüert wurr; de sull belastend Informatschonen över politisch Gegner vun de Republikaner sammeln un disse denn den Medien tospelen; en Bispeel weern Nahforschungen över Edward Kennedy nah de sien Autounfall in Chappaquiddick; de so nömmt „Kissinger-Wanzen“, en illegal Afhöraktschoon, de up Bedrieven vun Nixon sien Sekerheitsberader Henry Kissinger af April 1969 gegen Mitarbeiter vun den Natschonalen Sekerheitsrat un gegen verscheeden prominent Journalisten dörführt wurr; dat wurr makt, um uttofinnen, well ut Kissinger sien Staff Informatschonen an de Medien dörsickern leet; de (letztlich nich ümsett) „Houston-Plan“ ut dat Johr 1970 to dat Vernetten vun Aktivitäten vun CIA, FBI un anner Spionage- un Straafverfolgungsbehörden ünner direkt Kontroll vun dat Witt Huus; dornah sull de Exekutive wietreckend Vullmachten in‘ Kamp tegen linksradikale Staatsfeinde un militante Gegner vun den Vietnamkrieg kriegen; de üüner de Ägide vun Nixon sien Berader Charles Colson makt „Feindeslist“ (Nixon's enemies list); de wurr ständig wieder makt (Master list of Nixon’s political opponents) un enthull Naams vun Personen, de man nahseggen dee, den Präsidenten, sien Regeeren oder de Republikaanschen Partei feindselig tegenövertostahn; disse Personen sullen bispeelswies verstärkt mit Prüfungen vun de Bundsstüerbehörde IRS reken mooten oder vun vörnherin vun de Vergaav vun lukrativ Staatsupdrääg utslooten ween; de to‘n Deel illegalen Aktivitäten vun de in‘ Sömmer 1971 grünnd „Klempner“-Eenheit vun dat Witt Huus; se sull up de een Siet „Lecks“ ut den Regeerensapparat tegenöver de Medien stoppen un up de anner Siet negativ Informatschonen över Gegner vun dat Witt Huus sammeln un gezielt (aber verdeckt) an de Apenlichkeit wiedergeven; twee Liddmaaten ut de „Klempner“-Eenheit, Gordon Liddy un E. Howard Hunt, weern later ok för de Planung, Organisatschoon un dat Dörführen vun den Watergate-Inbröök verantwortlich.
To good Letzt gifft dat den Versöök vun revisionistisch Schrievers mit starken Hang to Verswörensszenarien, de Historie vun de Watergate-Affäär dör Dorleggen vun en för de Apenlichkeit gröttstendeels unbekannt, vermeentlichen „Sub-Plots“ ümtoschrieven. Dorbi wurrn sünners de Watergate-Inbröök un de Versöök, de Achtergrünnen to vertuschen wahwies ok as Ergevnis vun verdeckt Handlungen vun Nixon feindlich gesinnt Institutschonen as de CIA oder de amerikaansch Armee oder de Aktivitäten intriganter, vun persöönlich Motiven lenkt Personen (as John Dean oder Alexander Haig) in de unmittelbar Ümgeeven vun Präsident Nixon beschreven.De bekanntest „revisionistisch“ Watergate-Dorstellungen sind: Jim Hougan, Secret Agenda: Watergate, Deep Throat and the CIA, New York: Ballantine Books, 1984; Len Colodny un Robert Gettlin, Silent Coup: The Removal of a President, New York: St. Martin’s Press, 1991. In disse Interpretatschonen wurrd de Watergate-Affäär umdüüd to en „stillen Staatsstriek“, mit de en unliebsam Amtsinhaber ut dat Witt Huus dreeven wurr. Die Tatsaak, dat ok eenig seriöös Historiker diese Theorien to’n to’n Deel akzepteert hebbt, hangt dormit tosommen, dat verscheeden Aspekte vun de Affäär, sünners de nip un nau Achtergrünnen vun den Watergate-Inbröök, bit hüüd nich eendüüdig kläärt wurrn kunnen.