De gielfoarholle-amazône (Amazona ochrocephala) is in pappegaai-eftige út de famylje fan 'e pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (Psittacidae). De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard foar it earst yn 1788 troch de Dútske natuerûndersiker Johann Friedrich Gmelin publisearre.
Skaaimerken thumb|left|Kop fan 'e gielfoarholle-amazône. De fûgel wurdt likernôch 33 oant 38 sm lang en hat foar it grutste part griene fearren. It meast ûnderskiedende skaaimerk is it giele plak op 'e foarholle, dêr't de fûgel syn namme oan tanket. De snaffel is donkergriis oant swart, faak ljochter by de basis. De eachring is bleek en net befearre, wylst de iris oranjeread is. Der is gjin sichtber ferskil tusken mantsjes en wyfkes; it skaai kin allinnich troch DNA-ûndersyk of endoskopy fêststeld wurde.
Fersprieding en systematyk De gielfoarholle-amazône hat in grut ferspriedingsgebiet fan Panama yn it noarden oant noardlik Bolivia en eastlik Brazylje yn it suden. De soarte wurdt yn ferskate ûndersoarten ferdield:
A. o. ochrocephala: eastlik Kolombia oant Guyana] en noardlik Brazylje. A. o. panamensis: West-Panama en Noardwest-Kolombia. A. o. nattereri: Súd-Kolombia oant Noard-Bolivia. A. o. xantholaema: it eilân Marajó yn 'e Amazônerivier (Brazylje).
De taksonomy fan dizze fûgel is kompleks; guon autoriteiten beskôgje de gielkopamazône (A. oratrix) en de gielnekamazône (A. auropalliata) ek as ûndersoarten, wylst oaren se as aparte soarten sjogge.
Status De soarte wurdt troch de IUCN klassifisearre as 'net bedrige' (Least Concern). Hoewol't de populaasje yn oantallen ôfnimt troch habitatferlies en it fangen foar de hannel, is it ferspriedingsgebiet sa grut dat de fûgel noch net as bedrige beskôge wurdt.
Avikultuer De gielfoarholleamazône komt geregeld foar yn 'e avikultuer. Se steane bekend om harren fermogen om lûden en spraak nei te dwaan. Yn Europa binne se yn ferskate grutte dieretunen en fûgelparken te sjen, lykas yn Loro Parque (Spanje) en it Weltvogelpark Walsrode (Dútslân).
Kategory:Amazônepappegaai Kategory:Fûgelsoarte Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia Kategory:Lânseigen fauna yn Panama Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana Kategory:Lânseigen fauna yn Perû Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago