De Südschleswigscher Wählerverband (SSW; Deensk: Sydslesvigsk Vælgerforening, Noardfrysk: Söödschlaswiksche Wäälerferbånd) is in regionale minderheidspartij yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein. De partij fertsjintwurdiget yn it foarste plak de Deenske minderheid yn Súdsleeswyk en de Fryske folksgroep yn Noard-Fryslân. Dêrnjonken hat de SSW him yn de rin fan syn bestean ûntwikkele ta in regionale programmapartij dy't him ek mei algemiene sosjale, ekonomyske, ûnderwiis-, klimaat- en ynfrastruktuerpolityk dwaande hâldt.Südschleswigscher Wählerverband, Bundeszentrale für politische Bildung, 6 febrewaris 2025.
Yn de politike wittenskip wurdt de SSW ornaris yn it sintrumloftse of linksliberale part fan it politike spektrum pleatst. De partij oriïntearret har sterk op de politike en maatskiplike tradysjes fan de Skandinavyske lannen en leit klam op minderheidsrjochten, desintralisearring, in sterke wolfeartssteat, sosjale gerjochtichheid en regionale belangen.Torsten Oppelland, Südschleswigscher Wählerverband, Bundeszentrale für politische Bildung, 8 septimber 2022.
As partij fan de Deenske minderheid is de SSW by ferkiezings foar de Lândei fan Sleeswyk-Holstein frijsteld fan de fiifprosintsdrompel. Dy útsûndering waard yn 1955 yn de kieswet fan Sleeswyk-Holstein opnommen en is ferskate kearen troch rjochters as grûnwetlik tastien beoardiele.Beschluss des Bundesverfassungsgerichts vom 17. November 2004, Bundesverfassungsgericht. Ek by ferkiezings foar de Bûnsdei jildt de fiifprosintsdrompel net foar listen fan partijen fan nasjonale minderheden.§ 4 Bundeswahlgesetz.
De SSW is sûnt 1958 sûnder ûnderbrekking yn de Lândei fan Sleeswyk-Holstein fertsjintwurdige. Sûnt de lândei-ferkiezings fan 2022 hat de partij fjouwer fan de 69 sitten. Sûnt 2021 is de SSW ek wer yn de Dútske Bûnsdei fertsjintwurdige troch Stefan Seidler. By de Bûnsdeiferkiezings fan 2025 waard Seidler op 'e nij keazen.Bundestagswahl 2025 – Ergebnisse Schleswig-Holstein, Die Bundeswahlleiterin.
Polityk en programma De SSW beskôget de fertsjintwurdiging fan de Deenske minderheid en de Fryske folksgroep as de grûnslach fan syn politike wurk. De partij pleitet foar it behâld en de ûntwikkeling fan it Deensk en de Fryske talen, minderheidsskoallen, kulturele ynstellingen en in lykweardige posysje fan nasjonale minderheden yn it iepenbier bestjoer. De partij wol dat kultureel en taalkundich ferskaat net allinnich beskerme, mar ek as in ûnderdiel fan de identiteit fan Sleeswyk-Holstein beskôge wurdt.Rahmenprogramm des SSW, SSW, 2016.
De SSW leit dêrneist in sterke klam op regionale polityk. Besluten moatte neffens de partij sa ticht mooglik by de boarger nommen wurde. Gemeenten en regio's moatte dêrom foldwaande foech en finansjele middels hawwe om har eigen taken útfiere te kinnen. De partij pleitet ek foar in nauwe grinsregionale gearwurking tusken Sleeswyk-Holstein en Súd-Denemark en foar bettere ferbiningen mei de rest fan Skandinaavje.Über den SSW, SSW.
Sosjaal en ekonomysk belied Yn it sosjale en ekonomyske belied kombinearret de SSW de merkekonomy mei in relatyf grutte rol foar de oerheid by de publike foarsjennings. De partij wol ûnder oare soarch, enerzjy, wetter, iepenbier ferfier en oare basisfoarsjennings net folslein oan de frije merk oerlitte. De partij leit klam op in sterke wolfeartssteat nei Skandinavysk foarbyld, goede arbeidsomstannichheden en it bestriden fan ekonomyske ûngelikens.
Yn it programma foar de Bûnsdeiferkiezings fan 2025 pleite de SSW ûnder oare foar in minimumlean fan 15 euro, herfoarming fan de sosjale fersekeringen en mear publike ynvestearrings. De partij wol de Dútske Schuldenbremse herfoarmje om mear ynvestearrings yn ynfrastruktuer, klimaatbelied en publike tsjinsten mooglik te meitsjen. Tagelyk wol de SSW lytse en middelgrutte bedriuwen en de regionale ekonomy yn Sleeswyk-Holstein stypje.
Underwiis en kultuer It ûnderwiisbelied fan de SSW is foar in part ynspirearre troch de Skandinavyske ûnderwiissystemen. De partij leit klam op mienskiplik ûnderwiis, gelikense kânsen en goede tagong ta beropsûnderwiis en heger ûnderwiis. In bysûnder omtinken giet út nei de Deenske minderheidsskoallen en it ûnderwiis yn it Deensk en de Fryske talen.
Yn de perioade dat de SSW diel útmakke fan it dielsteatregear fan Sleeswyk-Holstein waard de finansjele posysje fan de Deenske minderheidsskoallen ferbettere. De partij sjocht ek biblioteken, kulturele ynstellingen en lokale ûnderwiisfoarsjennings as ûnderdiel fan de publike basisfoarsjenning.
Klimaat en miljeu Op it mêd fan klimaat en enerzjy pleitet de SSW foar de fierdere útwreiding fan duorsume enerzjy, mei dêrby omtinken foar de kosten foar húshâldings en bedriuwen. Om't Sleeswyk-Holstein in grutte produsint fan wynenerzjy is, wol de partij dat de regio ek ekonomysk mear profitearret fan de enerzjytransysje. De SSW pleitet ûnder oare foar legere stroomkosten en in oare ferdieling fan de netwurkkosten.
Kustbeskerming en beskerming tsjin oerstreamings binne wichtige tema's yn it miljeubelied fan de partij. De SSW wol mear ynvestearje yn diken en oare kustbeskerming en leit klam op de bysûndere posysje fan Sleeswyk-Holstein tusken de Noardsee en de Eastsee. De partij is ek foar in mear regionale en duorsume lânbou en hat him kritysk opsteld tsjin it opslaan fan koaldiokside ûnder de grûn of de Noardsee.
Organisaasje thumb|Trijetalich kaartsje fan Súdsleeswyk (Noardfrysk-Deensk-Dútsk) It haadkantoar fan de SSW sit oan de Norderstraße 76 yn Flensboarch.Kontakt, SSW. De partij hat fjouwer regionale ferbannen: yn Noard-Fryslân mei Hilgelân, Sleeswyk-Flensburch, Rendsburch-Eckernförde mei Kiel, en yn de stêd Flensboarch. Dêrûnder binne lokale ôfdielings, dy't de SSW Distrikte neamt.
It heechste orgaan fan de partij is de lânspartijdei. De partijfoarsitter wurdt troch de ôffeardigen fan dy partijdei keazen. Op 5 april 2025 waard Sybilla Nitsch keazen ta foarsitter. Hja folge Christian Dirschauer op, dy't him tenei konsintrearje woe op it foarsitterskip fan de SSW-fraksje yn de Lândei.Sybilla Nitsch ist neue Landesvorsitzende des SSW, SSW, 5 april 2025. Flemming Meyer, dy't fan 2005 oant 2021 partijfoarsitter wie, is sûnt 2023 earefoarsitter.
De jongereinorganisaasje is SSWUngdom (SSWU). Dy organisaasje hat in eigen bestjoer en lokale ôfdielings en wurket organisatoarysk selsstannich binnen de politike famylje fan de SSW.SSWUngdom, SSW.
De partij jout ek it ledenblêd Die Stimme des Nordens út. De Deensktalige deiblêd Flensborg Avis is gjin partijkrante, mar hat fan âlds in nauwe bân mei de Deenske minderheid yn Súdsleeswyk.
Yn Europa is de SSW lid fan de Jeropeeske Frije Alliânsje (EFA), in Europeeske politike partij dêr't ferskate regionale en minderheidspartijen by oansletten binne. Eardere SSW-minister Anke Spoorendonk makket diel út fan it bestjoer fan de EFA.EFA reelects Lorena López de Lacalle as President, European Free Alliance, 10 maaie 2025.
Politike fertsjintwurdiging Lândei fan Sleeswyk-Holstein By de lândei-ferkiezings fan 8 maaie 2022 helle de SSW 79.301 twadde stimmen, oftewol 5,7 persint. Dat wie it bêste lândeiresultaat fan de partij sûnt de oprjochting yn 1948. De partij krige fjouwer sitten.Landtagswahl 2022 in Schleswig-Holstein, Statistikamt Nord.
Yn 2025 bestie de SSW-fraksje út Christian Dirschauer, Jette Waldinger-Thiering, Sybilla Nitsch en Michael Schunck. Dirschauer is sûnt jannewaris 2025 fraksjefoarsitter. Waldinger-Thiering is tagelyk fisefoarsitter fan de Lândei. Schunck folge oan it begjin fan 2025 de langjierrige lândei-politikus Lars Harms op.SSW-Landtagsfraktion, Schleswig-Holsteinischer Landtag.
Kiesperioade Tal sitten 1947–1950 6 1950–1954 4 1954–1958 0 1958–1962 2 1962–1996 1 1996–2000 2 2000–2005 3 2005–2009 2 2009–2012 4 2012–2017 3 2017–2022 3 sûnt 2022 4
Bûnsdei De SSW die yn 1949 mei oan de earste Bûnsdeiferkiezings en krige mei Hermann Clausen ien sit. Nei de ferkiezings fan 1953 ferlear de partij dy fertsjintwurdiging. De SSW die foar it lêst yn 1961 mei oan in Bûnsdeiferkiezing en besleat dêrnei lange tiid net mear mei te dwaan.
Yn 2021 stelde de partij nei sechstich jier wer in list op foar de Bûnsdei. De SSW krige yn Sleeswyk-Holstein 55.578 twadde stimmen, 3,2 persint fan de stimmen yn de dielsteat. Troch de útsûndering foar minderheidspartijen wie de fiifprosintsdrompel net fan tapassing. Stefan Seidler waard fia de dielsteatelist keazen en waard dêrmei it earste SSW-lid yn de Bûnsdei sûnt 1953.Bundestagswahl 2021 – Ergebnisse Schleswig-Holstein, Die Bundeswahlleiterin.
By de Bûnsdeiferkiezings fan 23 febrewaris 2025 krige de SSW 76.138 twadde stimmen, oftewol 4,0 persint yn Sleeswyk-Holstein en likernôch 0,2 persint fan alle stimmen yn Dútslân. De partij krige op 'e nij ien sit en Seidler bleau lid fan de Bûnsdei.
Gemeentepolityk De SSW is benammen lokaal sterk yn it noarden fan Sleeswyk-Holstein. De partij docht mei oan gemeente- en kriteferkiezings yn ûnder oare Flensboarch, Sleeswyk-Flensburch, Noard-Fryslân, Rendsburch-Eckernförde en Kiel. Op Hilgelân, dat bestjoerlik by de krite Pinnenberch heart, is de partij ek aktyf fanwegen de Fryske befolking.
By de gemeentlike ferkiezings fan 2023 boekte de SSW in grutte winst. Neffens de partij waarden 261 SSW-kandidaten keazen yn gemeenterieden, stedrieden en kriteparleminten, tsjin 175 nei de foargeande ferkiezings. Yn ferskate gemeenten yn it Deensk-Dútske grinsgebiet waard de SSW de grutste politike groepearring.Trotz historischen Wahlerfolgen bleibt der SSW auf dem Boden der Tatsachen, SSW, 2023.
Finânsjes As politike partij moat de SSW, krekt as oare Dútske partijen, jierliks rekken en ferantwurding ôflizze oer syn ynkomsten, útjeften en fermogen. Yn 2023 hie de partij neffens it offisjele rekkenferslach ynkomsten fan 793.831,15 euro en útjeften fan 821.620,67 euro. Dêrmei wie der dat jier in tekoart fan 27.789,52 euro. It nettofermogen bedroech 216.956,59 euro en de SSW krige 120.728,87 euro út de Dútske steatlike partijfinansiering.Rechenschaftsberichte der Bundestagsparteien veröffentlicht, Deutscher Bundestag, 12 febrewaris 2025.
Dêrnjonken krige de partij yn 2023 537.788,31 euro fan it Deenske Ministearje fan Kultuer. De finansjele stipe út Denemark hinget gear mei de funksje fan de SSW as politike fertsjintwurdiger fan de Deenske minderheid yn Dútslân. Oan 'e ein fan 2023 hie de partij 3.125 leden.
Skiednis Oprjochting en de nei-oarlochske tiid De woartels fan de SSW lizze yn de organisaasje fan de Deenske minderheid yn Súdsleeswyk. Nei de Twadde Wrâldkriich waard de Südschleswigscher Verein (Deensk: Sydslesvigsk Forening, SSF) opnij polityk aktyf. In part fan de Deensk oriïntearre beweging pleite yn de earste nei-oarlochske jierren foar in nije regeling fan de Dútsk-Deenske grins en foar in nauwere bân fan Súdsleeswyk mei Denemark.
By de earste lândei-ferkiezings fan 1947 die de Südschleswigsche Verein noch sels mei. De Deensk oriïntearre kandidaten helle 9,3 persint fan de stimmen yn hiel Sleeswyk-Holstein en seis sitten. De Britske besettingsmacht woe lykwols dat it kulturele minderheidswurk en de politike partijaktiviteiten faninoar skieden waarden. Dêrom waard yn 1948 de Südschleswigscher Wählerverband oprjochte as politike fertsjintwurdiging fan de Deenske minderheid. Ek fertsjintwurdigers fan de Fryske folksgroep yn Noard-Fryslân sleaten har by de nije partij oan.Geschichte des SSW, SSW.
Yn de earste jierren helle de Deenske beweging hege resultaten, foaral yn Flensboarch en de gebieten ticht by de Deenske grins. De ferwachting dat de steatsgrins noch feroarje koe, ferdwûn lykwols al gau. De Deenske regearing sette net yn op in nije grinswiziging en de SSW liet syn oarspronklike territoriale doelstellingen letter los.
By de earste Bûnsdeiferkiezings fan 1949 helle de SSW mei Hermann Clausen ien sit. By de lândei-ferkiezings fan 1954 helle de partij 3,5 persint en bleau dêrmei ûnder de doe jildende kiesdrompel. De SSW hie dêrnei fjouwer jier gjin fertsjintwurdiger yn de Lândei.