Alternative für Deutschland (ôfkoarte AfD; Frysk: Alternatyf foar Dútslân) is in Dútske politike partij dy't yn 2013 oprjochte waard. De partij ûntstie yn 'e tiid fan de Jeropeeske steatsskuldkrisis en wie yn it begjin benammen kritysk oer de euro en it finansjele belied fan de Jeropeeske Uny. Yn de jierren dêrnei kamen ûnderwerpen lykas ymmigraasje, asyl, nasjonale soevereiniteit en de posysje fan Dútslân binnen de Jeropeeske Uny hieltyd mear sintraal te stean.Kompakter Überblick: Die AfD, Bundeszentrale für politische Bildung, 16 maaie 2026.
Yn de politike wittenskip wurdt de AfD ornaris ta it rjochtspopulisme rekkene. De Dútske Bundeszentrale für politische Bildung beskriuwt in ûntwikkeling fan in yn it earstoan liberaal-konservative en eurokrityske partij nei in rjochtspopulistyske partij, dêr't ek rjochtsekstreme streamingen gruttere ynfloed yn krigen hawwe. De krekte politike karakterisearring fan de partij en fan de ferskillende streamingen binnen de AfD is sûnt de oprjochting ûnderwerp fan politike en wittenskiplike diskusje.
Sûnt 2017 is de AfD fertsjintwurdige yn de Bûnsdei. By de Bûnsdeiferkiezings fan 23 febrewaris 2025 krige de partij 20,8 persint fan de twadde stimmen en 152 fan de 630 sitten. Dêrmei waard de AfD nei de CDU/CSU de op ien nei grutste politike krêft yn de Bûnsdei en de grutste opposysjefraksje.Bundestagswahl 2025: Endgültiges Ergebnis, Die Bundeswahlleiterin, 14 maart 2025.Bundestagswahl 2025, Deutscher Bundestag. De federale partijfoarsitters binne sûnt 2022 Alice Weidel en Tino Chrupalla. Op it federale partijkongres fan july 2026 waarden beide op 'e nij yn dy funksje keazen.Bundesparteitag wählt neuen Bundesvorstand, Alternative für Deutschland, 4 july 2026.
Skiednis De eftergrûn fan de AfD leit yn it Dútske debat oer de eurokrisis. Yn 2012 ûntstienen ferskate inisjativen dy't kritysk wiene oer de finansjele help oan lannen yn de eurosône. De ekonoom Bernd Lucke, de sjoernalist Konrad Adam en de lettere politikus Alexander Gauland wiene belutsen by de Wahlalternative 2013. Nei't in gearwurking mei de Freie Wähler net ta it winske resultaat laat hie, waard op 6 febrewaris 2013 de Alternative für Deutschland oprjochte. Op it earste grutte partijkongres yn Berlyn yn april 2013 waarden Lucke, Adam en Frauke Petry ta de trije partijsprekkers keazen.Etappen der Parteigeschichte der AfD, Bundeszentrale für politische Bildung.
By de Bûnsdeiferkiezings fan septimber 2013 helle de nije partij 4,7 persint fan de stimmen. Dêrmei bleau se krekt ûnder de kiesdrompel fan fiif persint. By de Europeeske Parlemintsferkiezings 2014 krige de partij lykwols 7,1 persint en kamen foar it earst AfD-politisy yn it Europeesk Parlemint. Yn deselde perioade krige de AfD ek fertsjintwurdigers yn ferskate dielsteatparleminten.
Yn de earste jierren bestienen binnen de partij ferskillen tusken ûnder oaren ekonomysk-liberale, nasjonaal-konservative en rjochtspopulistyske streamingen. Dy ferskillen kamen yn 2015 ta in iepen konflikt. Op it partijkongres yn Essen waard Frauke Petry keazen yn plak fan Bernd Lucke. Lucke en in grut tal oare leden ferlieten dêrnei de AfD. Politike wittenskippers beskôgen dy ûntwikkeling as in ferskowing fan it swiertepunt fan de partij yn nasjonaal-konservative en rjochtspopulistyske rjochting.
De flechtlinge- en migraasjekrisis fan 2015 en 2016 waard dêrnei in wichtich tema foar de AfD. De partij fersette har fûl tsjin it migraasje- en asylbelied fan it regear fan bûnskânselier Angela Merkel. By de Bûnsdeiferkiezings fan 2017 krige de AfD 12,6 persint fan de stimmen en kaam se mei 94 sitten foar it earst yn de Bûnsdei. By de ferkiezings fan 2021 sakke it stimmenpersintaazje nei 10,3 persint. Yn 2025 ferdûbele dat hast ta 20,8 persint.
De partij hat benammen yn de eastlike dielsteaten fan Dútslân hege ferkiezingsresultaten helle. By de dielsteatferkiezings yn Tueringen fan 2024 waard de AfD mei 32,8 persint de grutste partij. Op federaal nivo hat de partij oant 2026 net oan in regearingskoälysje meidien.
Politike stânpunten It politike profyl fan de AfD is sûnt 2013 feroare. De partij waard oarspronklik oprjochte út ferset tsjin it Europeeske belied yn de skuld- en eurokrisis en lei yn de earste jierren in soad klam op ekonomyske en monetêre fraachstikken. Letter waard migraasje ien fan de wichtichste tema's fan de partij.
Op it mêd fan ymmigraasje en asyl pleitet de AfD foar in folle restriktiver belied. De partij wol yllegale ymmigraasje sterk beheine, grinskontrôles útwreidzje en mear minsken sûnder ferbliuwsrjocht weromstjoere. De AfD brûkt yn dat ferbân ek it begryp Remigration. Yn har ferkiezingsprogramma foar de Bûnsdeiferkiezings fan 2025 leit de partij dêrneist klam op it behâld fan in Dútske nasjonale en kulturele identiteit.Bundestagswahlprogramm 2025, Alternative für Deutschland.
De partij is kritysk oer de fierdere politike yntegraasje fan de Jeropeeske Uny en wol mear foech weromjaan oan de nasjonale steaten. Yn it ekonomysk belied leit de AfD ûnder oare klam op legere belestingen, minder regeljouwing en it fersterkjen fan de konkurrinsjeposysje fan de Dútske ekonomy. De partij fersette har ek tsjin in grut part fan it Dútske en Europeeske klimaat- en enerzjybelied en wol ûnder oare langer gebrûk meitsje fan fossile brânstoffen en kearnenerzjy.
Yn de bûtenlânske polityk wol de AfD dat Dútske nasjonale belangen in gruttere rol spylje. De partij hat har kritysk opsteld oer ferskate sanksjes tsjin Ruslân en pleitet foar diplomatike ûnderhannelingen om in ein te meitsjen oan de Russyske ynvaazje fan Oekraïne. Oer de Europeeske Uny, de NAFO en de Dútske relaasjes mei Ruslân besteane binnen de partij lykwols ek ferskillende aksinten.
Maatskiplik leit de partij klam op it tradisjonele gesin en is se kritysk oer in part fan it belied op it mêd fan gender en identiteit. De AfD wol mear gebrûk meitsje fan direkte demokrasy, ûnder oare troch referindums nei Switsersk foarbyld.
Politike klassifikaasje By de oprjochting waard de AfD faak omskreaun as eurokritysk, nasjonaal-liberaal of konservatyf. Nei de ynterne konflikten fan 2015 en de tanimmende klam op migraasje en nasjonale identiteit is de partij yn de politike wittenskip hieltyd faker as rjochtspopulistysk klassifisearre.Die AfD, Bundeszentrale für politische Bildung.
De Bundeszentrale für politische Bildung stelde yn in oersjoch út 2026 dat de AfD har fan in liberaal-konservative partij ûntwikkele hat ta in rjochtspopulistyske partij mei ek rjochtsekstreme eleminten en streamingen. Oare ûndersikers brûke termen as nasjonaal-konservatisme, rjochtspopulisme, völkisch nasjonalisme of rjochtsekstremisme foar beskate dielen of politisy binnen de partij. De AfD sels wiist de kwalifikaasje fan de partij as ekstremistysk ôf en omskriuwt harsels ûnder oare as frijheidlik, konservatyf en patriottysk.
Ynljochtingetsjinst en juridyske prosedueres De relaasje tusken de AfD en it Dútske Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV), de federale ynljochtingetsjinst dy't him ûnder oare dwaande hâldt mei ekstremisme, hat ta ferskate juridyske prosedueres laat.
It BfV behannele de AfD op federaal nivo as in saneamd Verdachtsfall, wat betsjut dat der neffens de tsjinst foldwaande oanwizings besteane om te ûndersykjen oft in organisaasje tsjin de frije demokratyske grûnslach fan de Dútske steat rjochte is. De AfD gie dêr juridysk tsjin yn. Yn maaie 2024 befêstige it Oberverwaltungsgericht Nordrhein-Westfalen dat it BfV de partij as fertochte organisaasje observearje mocht.Oberverwaltungsgericht Nordrhein-Westfalen bestätigt Einstufung der AfD als rechtsextremistischer Verdachtsfall, Deutschlandfunk, 13 maaie 2024.
Op 2 maaie 2025 makke it BfV bekend dat it de hiele AfD as in gesichert rechtsextremistische Bestrebung, in bewiisd rjochtsekstremistysk stribjen, klassifisearre hie. De AfD bestried dy beslissing en begûn in nije juridyske proseduere. Yn ôfwachting dêrfan sei it BfV yn maaie 2025 ta de nije klassifikaasje foarearst net ta te passen en de partij op federaal nivo wer as Verdachtsfall te behanneljen.German spy agency pauses ‘extremist’ classification for AfD party, Reuters, 8 maaie 2025.
Op 26 febrewaris 2026 joech it Verwaltungsgericht Köln de AfD yn in koart geding foar in wichtich part gelyk. It gerjocht bepaalde dat it BfV de partij oant de útspraak yn de haadsaak net as in gesichert rechtsextremistische Bestrebung klassifisearje, behannelje of sa yn it iepenbier oantsjutte mei. It gerjocht stelde tagelyk dat der in sterke fertinking bestiet dat binnen de partij stribjen tsjin de frije demokratyske grûnslach foarkomt, mar fûn de beskikbere gegevens yn it koart geding net genôch om sa'n karakter foar de hiele partij as fêststeand te beskôgjen.VG Köln, Beschluss vom 26.02.2026 – 13 L 1109/25, Zeitschrift für Parteienwissenschaften, 30 april 2026. De definitive juridyske beoardieling is dêrmei noch ôfhinklik fan de haadproseduere.
Los fan de federale klassifikaasje hawwe de ynljochtingetsjinsten fan ferskate Dútske dielsteaten eigen besluten oer regionale AfD-ferbannen nommen. Dêrtroch kin de juridyske en bestjoerlike klassifikaasje fan de partij per dielsteat ferskille.
Organisaasje De AfD is organisearre yn sechstjin dielsteatferbannen. It heechste partijorgaan is it federale partijkongres. Dêrnjonken is der in federale partijried. Sûnt 2022 binne Alice Weidel en Tino Chrupalla de beide federale partijsprekkers. Sy waarden yn july 2026 foar in nije termyn werkeazen.
De AfD hie earder de Junge Alternative für Deutschland as jongereinorganisaasje. Dy organisaasje waard yn 2025 opheft. Op 29 novimber 2025 waard yn Gießen de nije jongereinorganisaasje Generation Deutschland oprjochte. Dy is nauwer as de foargonger organisatoarysk oan de AfD sels bûn.Jugendstatut der Generation Deutschland, Alternative für Deutschland, 29 novimber 2025.
Jeropeeske polityk De AfD hat sûnt 2014 fertsjintwurdigers yn it Europeesk Parlemint. By de Europeeske ferkiezings fan 2024 helle de partij yn Dútslân 15,9 persint fan de stimmen en krige se fyftjin sitten.Europawahl 2024: Endgültiges Ergebnis, Die Bundeswahlleiterin, 3 july 2024.
De AfD-leden fan it Europeesk Parlemint binne sûnt 2024 oansletten by de fraksje Europe of Sovereign Nations (ESN). Yn 2026 telde dy fraksje fyftjin Dútske leden dy't foar de AfD keazen wiene.Members of the European Parliament – Europe of Sovereign Nations Group, Germany, Europeesk Parlemint.
Keppelings om utens Offisjele webside fan de Alternative für Deutschland
Boarnen, noaten en referinsjes
Kategory:Dútske politike partij Kategory:Populistyske politike partij Kategory:Organisaasje oprjochte yn 2013