De Leppeltsjedief (Capsella bursa-pastoris) heart ta de koalfamylje. It is in rjochtopsteande plant mei wite blommen en bochtich takkelige blêden yn in woartelrozet. De leppeltsjedief is in tige algemiene wylde plant, dy't sawol yn tunen as op ruderale grûnen foarkomt,en yn bjirmen, strjitrânen, muorren, ensfh. fûn wurde kin.
Oare Fryske nammen De namme komt fan de hertfoarmige 6 oant 9 mm lange haukes, dy't it model hawwe fan de tas dy't earder troch skepers en boeren brûkt waard. Yn de folksmûle stiet de leppeltsjedief ek bekend as leppeltjeblom, dûbeltsjedief, einepoat en foarkjes-en-leppeltsjes.
Uterlik De oant 60 sm hege plant is ien- of twajierrich, en bloeit fan maart oant septimber. Rûnom de spoelfoarmige woartel steane de woartelblêden yn in rozet; de wite blommen steane yn in strús groepearre. De leppeltsjedief is in winterfêste plant. Se freget in goed wettertrochlittende, wat sânige, stikstofhâldende grûn yn sinne of healskaad. De blommen hawwe fjouwer oant 3 mm lange wite kroanbledsjes. De tsjelkblêden binne oant heal sa lang as de kroanblêden.
De pinfoarmige woartel is faak ferhoute. De blommen binne strúsfoarmich by inoar.
Fersprieding De plant komt yn de hiele wrâld foar mei útsûndering fan Polyneezje, fan Yslân yn it noarden oant yn de Alpen en de Pyreneeën op 3000 meter hichte. Hoewol't de plant troch in soad ynsekten opsocht wurdt, komt der relatyf mar in bytsje krúsbestowing foar. Der is wol faak sprake fan selsbestowing, dêrtroch binne der in soad fêst ferervjende farianten.
De plant komt wierskynlik fan oarspring út it gebiet fan de Middellânske See.
Ekology De leppeltsjedief wurdt faak oantaasten troch de skimmel Cystopus candidans. Soks docht û.o. bliken út pleatslike ferdikkings en in wite oanslach.
Brûken It krûd wurdt yn ferskate produkten ferwurke. Yn de folksgenêskunde waard / wurde ôftreksels brûkt tsjin bliedings, ûntstekkings fan de urinewegen, en as kompres op iepen bliedzjende wûnen. Jonge (foar de bloei) rozetbledsjes kinne brûkt wurde yn salades, of smoard yn it sopsoarten.
Keppeling om utens SoortenBank.nl beskriuwings en ôfbylden
Sjocht ek List fan planten
Kategory:Plantesoarte Kategory:Koalplant Kategory:Lânseigen floara yn Abgaazje Kategory:Lânseigen floara yn Albaanje Kategory:Lânseigen floara yn Armeenje Kategory:Lânseigen floara yn Azerbeidzjan Kategory:Lânseigen floara yn Bosnje-Hertsegovina Kategory:Lânseigen floara yn Bulgarije Kategory:Lânseigen floara yn Estlân Kategory:Lânseigen floara yn Georgje Kategory:Lânseigen floara yn Grikelân Kategory:Lânseigen floara yn Hongarije Kategory:Lânseigen floara yn Jeropeesk Ruslân Kategory:Lânseigen floara yn Kosovo Kategory:Lânseigen floara yn Kroaasje Kategory:Lânseigen floara yn Letlân Kategory:Lânseigen floara yn Litouwen Kategory:Lânseigen floara yn Noard-Masedoanje Kategory:Lânseigen floara yn Moldaavje Kategory:Lânseigen floara yn Montenegro Kategory:Lânseigen floara yn de Oekraïne Kategory:Lânseigen floara yn Poalen Kategory:Lânseigen floara yn Roemeenje Kategory:Lânseigen floara yn Servje Kategory:Lânseigen floara yn Sloveenje Kategory:Lânseigen floara yn Slowakije Kategory:Lânseigen floara yn Súd-Osseesje Kategory:Lânseigen floara yn Tsjechje Kategory:Lânseigen floara yn Turkije Kategory:Lânseigen floara yn Wyt-Ruslân Kategory:Eksoat yn Andorra Kategory:Eksoat yn de Azoaren Kategory:Eksoat yn Belgje Kategory:Eksoat yn Denemark Kategory:Eksoat yn Dútslân Kategory:Eksoat yn Eastenryk Kategory:Eksoat yn Fatikaanstêd Kategory:Eksoat yn de Fêreu-eilannen Kategory:Eksoat yn Finlân Kategory:Eksoat yn Frankryk Kategory:Eksoat yn Fryslân Kategory:Eksoat yn Gibraltar Kategory:Eksoat yn Guernsey Kategory:Eksoat yn Ierlân Kategory:Eksoat yn Ingelân Kategory:Eksoat yn Yslân Kategory:Eksoat yn Itaalje Kategory:Eksoat yn Jersey Kategory:Eksoat yn de Kanaryske Eilannen Kategory:Eksoat yn Kazachstan Kategory:Eksoat yn Lychtenstein Kategory:Eksoat yn Lúksemboarch (lân) Kategory:Eksoat yn Madeara Kategory:Eksoat yn Malta Kategory:Eksoat yn Man Kategory:Eksoat yn Monako Kategory:Eksoat yn Nederlân Kategory:Eksoat yn Noard-Ierlân Kategory:Eksoat yn Noarwegen Kategory:Eksoat yn Portegal Kategory:Eksoat yn San Marino Kategory:Eksoat yn Sibearje Kategory:Eksoat yn Syprus Kategory:Eksoat yn Skotlân Kategory:Eksoat yn Spanje Kategory:Eksoat yn Sweden Kategory:Eksoat yn Switserlân Kategory:Eksoat yn Wales Kategory:Eksoat yn Afganistan Kategory:Eksoat yn Alaska Kategory:Eksoat yn Algerije Kategory:Eksoat yn Anguilla Kategory:Eksoat yn Antigûa en Barbûda Kategory:Eksoat yn Argentynje Kategory:Eksoat yn Austraalje Kategory:Eksoat yn Barbados Kategory:Eksoat yn Bermuda Kategory:Eksoat yn Bolivia Kategory:Eksoat yn Brazylje Kategory:Eksoat yn de Amerikaanske Famme-eilannen Kategory:Eksoat yn de Bahama's Kategory:Eksoat yn de Britske Famme-eilannen Kategory:Eksoat yn de Dominikaanske Republyk Kategory:Eksoat yn de Feriene Steaten Kategory:Eksoat yn de Filipinen Kategory:Eksoat yn de Frânske Súdlike en Antarktyske Lannen Kategory:Eksoat yn de Kaaimaneilannen Kategory:Eksoat yn de Turks- en Kaikoseilannen Kategory:Eksoat yn Dominika Kategory:Eksoat yn Egypte Kategory:Eksoat yn Etioopje Kategory:Eksoat yn Fjetnam Kategory:Eksoat yn Frânsk-Sint-Marten Kategory:Eksoat yn Grenada Kategory:Eksoat yn Gûadelûp Kategory:Eksoat yn Haïty Kategory:Eksoat yn Irak Kategory:Eksoat yn Iran Kategory:Eksoat yn Israel Kategory:Eksoat yn Jamaika Kategory:Eksoat yn Japan Kategory:Eksoat yn Jordaanje Kategory:Eksoat yn Kambodja Kategory:Eksoat yn Kanada Kategory:Eksoat yn Kenia Kategory:Eksoat yn Kirgyzje Kategory:Eksoat yn Kolombia Kategory:Eksoat yn Kuba Kategory:Eksoat yn Laos Kategory:Eksoat yn Libanon Kategory:Eksoat yn Lybje Kategory:Eksoat yn Maleizje Kategory:Eksoat yn Marokko Kategory:Eksoat yn Martinyk Kategory:Eksoat yn Meksiko Kategory:Eksoat yn Mongoalje Kategory:Eksoat yn Montserrat Kategory:Eksoat yn Nij-Seelân Kategory:Eksoat yn Noard-Koreä Kategory:Eksoat yn Oezbekistan Kategory:Eksoat yn Pakistan Kategory:Eksoat yn Palestina Kategory:Eksoat yn Perû Kategory:Eksoat yn Porto Riko Kategory:Eksoat yn Saba Kategory:Eksoat yn Sao Tomee en Prinsipe Kategory:Eksoat yn Sina Kategory:Eksoat yn Singapoer Kategory:Eksoat yn Sint-Bartelemy Kategory:Eksoat yn Sint-Eustasius Kategory:Eksoat yn Sint-Finsint en de Grenadinen Kategory:Eksoat yn Sint-Helena Kategory:Eksoat yn Sint-Kits en Nevis Kategory:Eksoat yn Sint-Lusia Kategory:Eksoat yn Sint-Marten Kategory:Eksoat yn Sint-Pierre en Miquelon Kategory:Eksoat yn Spitsbergen Kategory:Eksoat yn Súd-Afrika Kategory:Eksoat yn Súd-Koreä Kategory:Eksoat yn Syrje Kategory:Eksoat yn Tadzjikistan Kategory:Eksoat yn Tailân Kategory:Eksoat yn Taiwan Kategory:Eksoat yn Trinidad en Tobago Kategory:Eksoat yn Tuneezje Kategory:Eksoat yn Turkmenistan Kategory:Eksoat yn Yndia Kategory:Eksoat yn Yndoneezje