De kalmuswoartel (Acorus calamus) is in fêste moerasplant.
Oare Fryske nammen Yn it Frysk wurdt de kalmuswoartel ek wol Earrebarrebrea, Kalmswoartel, Kalmwoartel, Kalmerwoartel, Kauwoartel, Kollumerwoartel as Swannebrea neamd. left|thumb|250px|Close-up fan bloeikolf
Uterlik De plant hat in stevige, lange woartelstôk mei sêfte woartels. De woartelstôk krûpt ticht oer de grûn. Hy produsearret oant 1 meter lange, swurdfoarmige, rjochtoereinsteande blêden en in allinnichsteande, rjochtopgeande blomstâle. De foarm fan de blomstâle liket op dy fan it blêd. Oan de blomstâle groeit de bloeikolf, dy't út de sydkant fan de stâle liket te kommen. De bloeikolf bestiet út ticht opinoar steande, lytse, gielgriene blommen. De fruchten binne reade beien mei meardere siedden. De plant fermearderet him net allinnich troch geslachtlike fuortplanting mar kin him ek troch fegetative fuortplanting fermearderje troch ûnderierdske útrinners dy't út de woartelstok ûntspringe.
Fersprieding De kalmuswoartel is lânseigen yn Yndia en it suden fan Sina. De kalmuswoartel komt tsjintwurdich ek foar yn Jeropa en Noard-Amearika, wêr't hy troch de minsk ynfierd is. De plant komt foar fan de bergen oant yn it leechlân oan de wetterkant fan marren, fivers, sleatten en bline rivierearms. Yn Jeropa komt benammen in triploïde foarm foar dy't him allinnich troch woartelstokken fermannichfâldigje kin. 200px|thumb|left De woartelstok kin brûkt wurde yn de keuken as smaakmakker fan ferskate gerjochten. De woartelstok kin it bêste yn lytse hoeveelheden iten wurde omdat hy yn grutte hoeveelheden giftich is, en in Hallusinearjende útwurking hawwe kin. De kalmuswoartel wurdt is ek in wichtich bestândiel fan bearenburch. Hy smakket bitter en krûdich en hat in skerpe, aromatyske rook. De woartelstôk befettet ûnder oare fitamine C, choline, koolhydraten, plantaardige gom, etearyske oalje en bitterstoffen.
Yn de krûdegenêskunde wurdt de kalmuswoartel brûkt foar de behanneling fan spiisfertarringsfersteuring, pine yn 't liif, roazigens en net folle sin oan iten ha.
Sjoch ek List fan planten
Kategory:Plantesoarte Kategory:Kalmus (famylje) Kategory:Medisinale plant Kategory:Lânseigen floara yn Abgaazje Kategory:Lânseigen floara yn Afganistan Kategory:Lânseigen floara yn Armeenje Kategory:Lânseigen floara yn Azerbeidzjan Kategory:Lânseigen floara yn Birma Kategory:Lânseigen floara yn Bûtan Kategory:Lânseigen floara yn de Oekraïne Kategory:Lânseigen floara yn Georgje Kategory:Lânseigen floara yn Iran Kategory:Lânseigen floara yn Japan Kategory:Lânseigen floara yn Jeropeesk Ruslân Kategory:Lânseigen floara yn Kazachstan Kategory:Lânseigen floara yn Kirgyzje Kategory:Lânseigen floara yn Mongoalje Kategory:Lânseigen floara yn Nepal Kategory:Lânseigen floara yn Noard-Koreä Kategory:Lânseigen floara yn Oezbekistan Kategory:Lânseigen floara yn Pakistan Kategory:Lânseigen floara yn Sibearje Kategory:Lânseigen floara yn Sina Kategory:Lânseigen floara yn Tadzjikistan Kategory:Lânseigen floara yn Turkmenistan Kategory:Lânseigen floara yn Wyt-Ruslân Kategory:Lânseigen floara yn Yndia Kategory:Eksoat yn Albaanje Kategory:Eksoat yn Andorra Kategory:Eksoat yn Belgje Kategory:Eksoat yn Bosnje-Hertsegovina Kategory:Eksoat yn Bulgarije Kategory:Eksoat yn de Feriene Steaten Kategory:Eksoat yn Denemark Kategory:Eksoat yn Dútslân Kategory:Eksoat yn Eastenryk Kategory:Eksoat yn Estlân Kategory:Eksoat yn Finlân Kategory:Eksoat yn Frankryk Kategory:Eksoat yn Fryslân Kategory:Eksoat yn Grikelân Kategory:Eksoat yn Guernsey Kategory:Eksoat yn Hongarije Kategory:Eksoat yn Ierlân Kategory:Eksoat yn Ingelân Kategory:Eksoat yn Itaalje Kategory:Eksoat yn Jersey Kategory:Eksoat yn Kanada Kategory:Eksoat yn Kosovo Kategory:Eksoat yn Kroaasje Kategory:Eksoat yn Letlân Kategory:Eksoat yn Litouwen Kategory:Eksoat yn Lúksemboarch (lân) Kategory:Eksoat yn Lychtenstein Kategory:Eksoat yn Man Kategory:Eksoat yn Moldaavje Kategory:Eksoat yn Montenegro Kategory:Eksoat yn Nederlân Kategory:Eksoat yn Noard-Ierlân Kategory:Eksoat yn Noarwegen Kategory:Eksoat yn Poalen Kategory:Eksoat yn Portegal Kategory:Eksoat yn Roemeenje Kategory:Eksoat yn Servje Kategory:Eksoat yn Skotlân Kategory:Eksoat yn Sloveenje Kategory:Eksoat yn Slowakije Kategory:Eksoat yn Spanje Kategory:Eksoat yn Sweden Kategory:Eksoat yn Switserlân Kategory:Eksoat yn Tsjechje Kategory:Eksoat yn Wales