Der Shanti-Swarup-Bhatnagar-Preis für Naturwissenschaft und Technik (SSB, Shanti Swarup Bhatnagar Prize for Science and Technology) war ein jährlich vom Council of Scientific and Industrial Research (CSIR) Indiens vergebener Preis für Forschung in den Bereichen Biologie, Chemie, Geowissenschaften,Wissenschaft von Erde, Atmosphäre, Planet, Ozean Ingenieurwesen, Mathematik, Physik und Medizin.

Er ist in jedem der Bereiche mit 5 lakh (500.000 indischen Rupien) dotiert und wird für indische WissenschaftlerBürger Indiens (auch außerhalb Indiens) und indischstämmige Wissenschaftler, die in Indien arbeiten bis zum Alter von 45 Jahren (im Jahr vor Verleihung des Preises) für Forschung in den letzten fünf Jahren verliehen. Der Preis wurde zuerst 1958 verliehen. Es kann mehr als einen Preisträger in jeder Sparte geben, bis auf seltene Ausnahmen waren dies aber maximal zwei. Der Preis wird vom indischen Premierminister vergeben.

Er ist nach dem Gründer des CSIR benannt, dem Chemieprofessor Shanti Swarup Bhatnagar (1894–1955).

Während die Preisträger traditionell jedes Jahr am 26. September bekanntgegeben wurden, fiel die Bekanntgabe im Jahr 2022 im Zusammenhang mit einer Neuordnung und Kürzung staatlicher indischer Wissenschaftspreise zunächst aus, erfolgte aber dann mit fast einem Jahr Verspätung. Dies war die letztmalige Vergabe des Preises.

Preisträger Geowissenschaften 1972 Kshitindramohan Naha, präkambrische Geologie 1976 Mihir Kumar Bose, Petrologie von magmatischen Gesteinen, Khadg Singh Valdiya, Umweltgeologie 1977 Subir Kumar Ghosh, Strukturgeologie, Krishan Lal Kaila, Seismologie 1978 Hassan Nasiem Siddiquie, Meeresgeologie, B. L. K. Somayajulu Geochemie 1979 Vinod Kumar Gaur, Seismologie 1980 Basanta Kumar Sahu, mathematische Modellierung, Janardan Ganpatrao Negi theoretische Geophysik 1982 Kunchithapadam Gopalan, Geochronologie 1983 Syed Mahmood Naqvi präkambrische Geologie, Harsh Gupta Seismologie 1984 Sethunathasarma Krishnaswami, Geochemie, Subhrangsu Kanta Acharyya Geodynamik 1985 Rishi Narain Singh, geophysikalische Modellierung 1986 Alok Krishna Gupta, Mineralogie, Kumarendra Mallick, Geophysik 1987 Pramod Sadasheo Moharir Signalverarbeitung 1988 Sampat Kumar Tandon physikalische Stratigraphie 1989 Prem Chand Pandey, Polarforschung, Satellitenbeobachtung 1991 Sudipta Sengupta, Strukturgeologie, Sri Niwas Geophysik 1992 Satish Ramnath Shetye, physikalische Ozeanographie 1993 Uma Charan Mohanty, Meteorologie 1994 Jitendra Nath Goswami, Geochronologie 1995 Bhupendra Nath Goswami, Meteorologie 1996 Shyam Sundar Rai, Geophysik, Syed Wajih Ahmad Naqvi Biogeochemie, Treibhausgase 1998 Rengaswamy Ramesh, Paläoklimatologie 2001 Kolluru Sree Krishna marine Geophysik, Prashant Goswami Atmosphären-Modellierung 2002 Sankar Kumar Nath, Seismologie, Ganapati Shankar Bhat Atmosphärenwissenschaft 2003 Kanchan Pande Isotopengeologie, G. V. R. Prasad Paläontologie 2005 Nibir Mandal, Strukturgeologie 2006 Pulak Sengupta Petrologie metamorpher Gesteine, Gufran-Ullah Beig Atmosphären-Wissenschaft 2007 Anil Bhardwaj, Weltraum 2008 P. N. Vinayachandran, physikalische Ozeanographie 2009 S. K. Satheesh, atmosphärische Aerosole 2011 Shankar Doraiswamy, Ozeanographie 2014 Sachchida Nand Tripathi, Atmosphären-Wissenschaft 2015 Jyotiranjan Srichandan Ray Geochemie 2016 Sunil Kumar Singh, Geochemie 2017 S. Suresh Babu, atmosphärische Aerosole 2018 Parthasarathi Chakraborty, Geochemie 2019 Subimal Ghosh 2020 Abhijit Mukherjee, Suryendu Dutta 2021 Binoy Kumar 2022 Vimal Mishra

Preisträger Biologie 1960 Toppur Seethapathy Sadasivan, Pflanzenpathologie 1961 M. S. Swaminathan, Genetik 1962 Bimal Kumar Bachhawat, Glykobiologie 1963 Jagannath Ganguly, Biochemie 1964 Dilbagh Singh Athwal, Pflanzenzüchtung 1965 C. V. Subramanian, Mykologie 1966 Neelamraju Ganga Prasada Rao, Genetik, Hari Krishan Jain, Kryogenetik 1967 Arun Kumar Sharma, Kryogenetik 1968 T. A. Venkitasubramanian, Biochemie 1971 N. Balakrishnan Nair, Meeresbiologie, Madhu Sudan Kanungo, Gerontologie 1972 Birendra Bijoy Biswas, Pflanzenpathologie, Satish Chandra Maheshwari, Molekularbiologie 1973 B. R. Murty, Genetik, Sardul Singh Guraya Zellbiologie 1974 John Barnabas, Evolutionsbiologie 1975 Archana Sharma, Zytogenetik, Obaid Siddiqi, Genetik 1976 Kishan Singh, Pflanzenpathologie, Guru Prakash Dutta Immunologie 1977 T. C. Anand Kumar, Reproduktionsbiologie 1978 V. Sasisekharan, Molekularbiologie 1979 M. K. Chandrashekaran, Neurophysiologie, Amar Nath Bhaduri Enyzmologie 1980 Jamuna Sharan Singh, Pflanzenökologie, Asis Datta Molekularbiologie 1981 Sushil Kumar, Genetik, Prafullachandra Vishnu Sane, Biochemie 1982 Sunil Kumar Podder, Biophysik, Ramamirtha Jayaraman mikrobiologische Genetik 1983 Govindarajan Padmanaban, Biochemie 1984 T. J. Pandian, Bioenergetik, K. R. K. Easwaran Biophysik 1985 C. M. Gupta, Membranbiologie, Mamannamana Vijayan Strukturbiologie 1986 Madhav Gadgil, Naturschutz-Biologie 1987 Sudhir Kumar Sopory, Pflanzenphysiologie, Avadhesha Surolia, Glykobiologie 1988 Bhabatarak Bhattacharyya, Strukturbiologie, Manchanahalli Rangaswamy Satyanarayana Rao, Biologie 1989 Manju Ray, Biochemie, Subhash Chandra Lakhotia Genetik 1990 Samir K. Brahmachari, Biophysik 1991 Virendra Nath Pandey, Virologie, Srinivas Kishanrao Saidapur, Reproduktionsbiologie 1992 Kuppamuthu Dharmalingam, Gentechnik, Dipankar Chatterji, Molekularbiologie 1993 M. R. N. Murthy, Molekularbiologie, Raghavendra Gadagkar, Ökologie 1994 Ramakrishnan Nagaraj, Biophysik, Alok Bhattacharya, Parasitologie 1995 Kalappa Muniyappa, Genetik, Seyed Ehtesham Hasnain, Molekularbiologie 1996 Ghanshyam Swarup, Molekularbiologie, Vishweshwaraiah Prakash Nahrungsmitteltechnologie 1997 Kanury Venkata Subba Rao, Biotechnologie, Jayaraman Gowrishankar, Mikrobiologie 1998 Debi Prasad Sarkar, Immunologie, K. VijayRaghavan, Biotechnologie 1999 Siddhartha Roy, Strukturbiologie, V. Nagaraja, Molekularbiologie 2000 Jayant B. Udgaonkar, Biochemie, Dinakar Mashnu Salunke Strukturbiologie 2001 Umesh Varshney, Molekularbiologie 2002 Amitabha Mukhopadhyay, Molekularbiologie, Raghavan Varadarajan Biophysik 2003 Satyajit Mayor, Stammzellbiologie 2004 Gopal Kundu, Genetik, Ramesh Venkata Sonti Genetik 2005 Shekhar C. Mande, Strukturbiologie, Tapas Kumar Kundu Molekularbiologie 2006 Vinod Bhakuni, Biophysik, Rajesh Sudhir Gokhale chemische Biologie 2007 Narayanaswamy Srinivasan, Genomik, Upinder Singh Bhalla Neurobiologie 2008 L. S. Shashidhara, Genetik, Gajendra Pal Singh Raghava Bioinformatik 2009 Amitabh Joshi, Genetik, Bhaskar Saha Immunologie 2010 Sanjeev Galande, Genomik, Shubha Tole Neurowissenschaften 2011 Amit Prakash Sharma, Strukturbiologie, Rajan Sankaranarayanan Molekularbiologie 2012 Shantanu Chowdhury, Genomik, Suman Kumar Dhar Molekularbiologie 2013 Sathees Chukkurumbal Raghavan, Biophysik 2014 Roop Mallik, Biophysik 2015 Balasubramanian Gopal, Biophysik, Rajeev Kumar Varshney Genetik 2016 Rishikesh Narayanan, Neurowissenschaften, Suvendra Nath Bhattacharyya, Molekularbiologie 2017 Deepak T. Nair, Pflanzenpathologie, Sanjeev Das Krebsbiologie 2018 Thomas Pucadyil, Membranbiochemie, Ganesh Nagaraju, Genetik 2019 Kayarat Saikrishnan, Soumen Basak 2020 Subhadeep Chatterjee, Vatsala Thirumalai 2021 Amit Singh, Arun Kuma 2022 Ashwani Kumar, Maddika Subba Reddy

Preisträger Ingenieurwesen 1960 Homi Nusserwanji Sethna, Chemieingenieurwesen 1962 Man Mohan Suri, Suri-Transmission 1963 Brahm Prakash, Metallurgie 1964 Bal Raj Nijhawan, Metallurgie 1965 Ayyagari Sambasiva Rao, Elektronik 1966 Jai Krishna, Erdbeben-Ingenieurwesen 1967 Tanjore Ramachandra Anantharaman, Metallurgie 1968 Kshitish Ranjan Chakravorty, Dünger 1971 Amitabha Bhattacharyya, Produktionstechnik 1972 Govind Swarup, Radioastronomie, Rajindar Pal Wadhwa, Mikrowellentechnik 1973 Man Mohan Sharma, Chemieingenieurwesen 1974 Roddam Narasimha, Hydrodynamik, Mangalore Anantha Pai, Starkstromtechnik 1975 Udipi Ramachandra Rao, Raumfahrt 1976 Rajinder Kumar, Multiphasen-Phänomene, Vaidyeswaran Rajaraman, Informatik 1978 Digvijai Singh, Flüssigfilm-Schmierung, S. N. Seshadri, Steuerung 1979 Palle Rama Rao, Metallurgie 1980 Vallampadugai Srinivasa Raghavan Arunachalam, Materialwissenschaft 1981 S. C. Dutta Roy, Signalverarbeitung 1982 Raghunath Anant Mashelkar, Chemieingenieur 1983 Suhas Pandurang Sukhatme, Wärmetransport, Krishnaswamy Kasturirangan, Raumfahrt 1984 D. D. Bhawalkar, Optik, Paul Ratnasamy, Katalyse 1985 Patcha Ramachandra Rao, Metallurgie 1986 Manohar Lal Munjal, Akustik 1987 Shrikant Lele, Thermodynamik 1988 Surendra Prasad, Signalverarbeitung, B. D. Kulkarni, Chemieingenieur 1989 Gundabathula Venkateswara Rao, Finite Elemente 1989 Srikumar Banerjee, Metallurgie 1990 Sankar Kumar Pal, Fuzzy-Neuronale-Netze, Gangan Prathap, Statik 1991 Jyeshtharaj Joshi, Kerntechnik 1992 Vivek Borkar, stochastische Kontrolle 1993 Dipankar Banerjee, Metallurgie, Suresh Kumar Bhatia, Katalyse 1994 Govindan Sundararajan, Behandlung von Oberflächen 1995 Kamanio Chattopadhyay, Metallurgie 1997 Devang Vipin Khakhar, Polymerverarbeitung 1998 Anurag Sharma, Photonik, Ashok Jhunjhunwala, Telekommunikation 1999 Ramarathnam Narasimhan, Bruchmechanik 2000 Viswanathan Kumaran, Hydrodynamik, Partha Pratim Chakraborty, Informatik 2002 Ashutosh Sharma, Chemieingenieur 2003 Atul Chokshi, Materialwissenschaften, Soumitro Banerjee, Bifurkationstheorie 2004 Subhasis Chaudhuri, Bildverarbeitung, Vivek Ranade, Hydrodynamik 2005 V. Ramgopal Rao, Nanoelektronik, Kalyanmoy Deb, Informatik 2006 Ashish Kishore Lele, Polymerdynamik, Sanjay Mittal, numerische Hydrodynamik 2007 Rama Govindarajan, Hydrodynamik, B. S. Murty, Metallurgie 2008 Ranjan Mallik, Kommunikationstheorie, 2009 Giridhar Madras, Polymere, Jayant Haritsa, Informatik 2010 G. K. Ananthasuresh, Topologie-Optimierung, Sanghamitra Bandyopadhyay, Informatik 2011 Sirshendu De, Chemieingenieur, Upadrasta Ramamurty, Materialwissenschaften 2012 N. Ravishankar, nanostrukturierte Materialien, Shanthi Pavan, VLSI Entwurf 2013 Bikramjit Basu, Keramik, Suman Chakraborty, Nanofluidik 2014 S. Venkata Mohan, Umweltingenieurwesen, Soumen Chakrabarti Informatik 2015 Yogesh M. Joshi, Rheologie 2016 Avinash Kumar Agarwal, Maschinenbau, Venkata Padmanabhan, Informatik 2017 Aloke Paul, Materialwissenschaften, Neelesh B. Mehta drahtlose Kommunikation 2018 Amit Agrawal, Strömungsmechanik, Ashwin Anil Gumaste, Telekommunikationsnetzwerke 2019 Manik Varma 2020 Arvindrao Kulkarni, Kinshuk Dasgupta 2021 Debdeep Mukhopadhyay 2022 Dipti Ranjan Sahoo, Rajnish Kumar

Preisträger Medizin 1961 Ram Behari Arora, kardiovaskuläre Pharmakologie 1963 Bal Krishan Anand, Neurophysiologie, Sibte Hasan Zaidi, Toxikologie 1965 Vulimiri Ramalingaswami, Pathologie, Nirmal Kumar Dutta, Mikrobiologie 1966 Jyoti Bhusan Chatterjea, Hämoglobinpathie, Rustom Jal Vakil, Kardiologie 1967 M. J. Thirumalachar, Mykologie, Ajit Kumar Basu, Herzchirurgie 1968 Uttamchand Khimchand Sheth, Neurobiologie, Sarashi Ranjan Mukherjee, Pharmakologie 1969 Ranjit Roy Chaudhury, Pharmakologie 1969 Subramanian Kalyanaraman, Neurochirurgie 1960 Janak Raj Talwar, Chirurgie (Herz, Lunge), Ajit Kumar Maiti, Neurophysiologie, Om Dutt Gulati, Pharmakologie, Nuggehalli Raghuveer Moudgal, Endokrinologie, Turaga Desiraju, Neurophysiologie, Perdur Radhakantha Adiga, Reproduktionsbiologie 1981 U. C. Chaturvedi, Virologie 1983 Indira Nath, Immunologie 1984 Jagdish Narain Sinha, Neuropharmakologie, Brahm Shanker Srivastava, Molekularbiologie 1985 D. K. Ganguly, Neurophysiologie 1986 Shyam Swarup Agarwal, Immunologie, Pradeep Seth, Mikrobiologie 1990 Maharaj Kishan Bhan, Pädiatrie 1991 Shashi Wadhwa, Neurobiologie 1992 Undurti Narasimha Das Immunologie, Narinder Kumar Mehra, Immunogenetik 1993 Gaya Prasad Pal, klinische Anatomie