Geopolitiek (van Grieks γῆ gê "aarde, land" en πολιτική politikḗ "politiek") is die studie van die uitwerking van die aarde se geografie (menslik en fisiek) op politiek en internasionale betrekkinge. Terwyl geopolitiek gewoonlik na lande en verhoudings tussen hulle verwys, kan dit ook op twee ander soorte state fokus: de facto onafhanklike state met beperkte internasionale erkenning en betrekkinge tussen sub-nasionale geopolitieke entiteite, soos die federale state waaruit 'n federasie bestaan, konfederasie of 'n kwasi-federale stelsel.
Op die vlak van internasionale betrekkinge is geopolitiek 'n metode om buitelandse beleid te bestudeer om internasionale politieke gedrag deur geografiese veranderlikes te verstaan, te verklaar en te voorspel. Dit sluit in areastudies, klimaat, topografie, demografie, natuurlike hulpbronne en toegepaste wetenskap van die streek wat geëvalueer word.
Geopolitiek fokus op politieke mag gekoppel aan geografiese ruimte. In die besonder territoriale waters en landgebied in ooreenstemming met die diplomatieke geskiedenis. Onderwerpe van geopolitiek sluit in die betrekkinge tussen die belange van internasionale politieke akteurs wat binne 'n gebied gefokus is, 'n ruimte of 'n geografiese element, verhoudings wat 'n geopolitieke stelsel skep. Vladimir Toncea, 2006, "Geopolitical evolution of borders in Danube Basin" Kritieke geopolitiek dekonstrueer klassieke geopolitieke teorieë deur hul politieke / ideologiese funksies vir groot moondhede aan te toon. Daar is 'n paar werke wat die geopolitiek van hernubare energie bespreek.
Volgens Christopher Gogwilt en ander navorsers word die term tans gebruik om 'n breë spektrum van begrippe te beskryf, in die algemene sin gebruik as "'n sinoniem vir internasionale politieke betrekkinge", maar meer spesifiek 'om die globale struktuur van sulke verhoudings te impliseer" hierdie gebruik bou voort op 'n "vroeë twintigste-eeuse term vir 'n pseudowetenskap van politieke geografie" en ander pseudowetenskaplike teorieë oor historiese en geografiese determinisme.
Oorsprong van geopolitiek Die term "geopolitiek" is in 1899 deur Rudolf Kjellén geskep, nadat hy 'n werk van Friedrich Ratzel oor politieke geografie gelees het. Karl Haushofer sou dit later in Duitsland populariseer (maar anders verstaan as Kjellén). Hieruit het die Duitse Geopolitik gegroei. Rudolf Hess, as student van Haushofer, het 'geopolitiek' as 'n begrip in die Nazi-regime ingelei, wat aanleiding gegee het tot die taboe wat tussen 1945 en 1990 rondom hierdie konsep voortgeduur het. Sommige argumenteer dat dit is hoe Hitler die term "Lebensraum" ontdek en gebruik het.
Vandag word die term geopolitiek nie meer uitsluitlik met hierdie Duitse geopolitieke skool geïdentifiseer nie. Geopolitieke redenasies is tydloos, soos die Franse "geopolitieke wetenskaplike" Yves Lacoste dit stel. 'n Televisieprogram wat insig bied in geopolitiek, is Le dessous des cartes (Duits: Mit offenen Karten) op die Frans-Duitse TV-kanaal Arte uitgesaai.
Verenigde State Alfred Thayer Mahan en seemag Alfred Thayer Mahan (1840–1914) was 'n gereelde kommentator oor wêreldwye maritime strategie en diplomatieke aangeleenthede. Mahan het geglo dat die grootheid van die land onlosmaaklik verband hou met die see - en veral met die kommersiële gebruik daarvan in vrede en die beheer daarvan in oorlog. Mahan se teoretiese raamwerk kom van Antoine-Henri Jomini, en het benadruk dat strategiese liggings (soos verstikpunte, kanale en voorsieningstasies), sowel as kwantifiseerbare vlakke van vegmag in 'n vloot, bevorderlik is vir beheer oor die see. Hy het ses voorwaardes voorgestel wat nodig is vir 'n land om maritieme mag te hê: Voordelige geografiese posisie; Onderhoudbare kuslyne, oorvloedige natuurlike hulpbronne en gunstige klimaat; Omvang van gebied Bevolking groot genoeg om sy gebied te verdedig; Samelewing met 'n aanleg vir die see en kommersiële onderneming; en Regering met die invloed en geneigdheid om die see te oorheers.
Mahan onderskei 'n belangrike streek van die wêreld in die Eurasiese konteks, naamlik die sentrale sone van Asië wat tussen 30 ° en 40 ° noord lê en strek van Klein-Asië tot Japan.Alfred Thayer Mahan, The Problem of Asia and the Effects upon International Politics, (Washington and London: Kennikat Press, 1920, bl 26-27). In hierdie sone het onafhanklike lande nog oorleef - Turkye, Persië, Afghanistan, China en Japan. Mahan beskou die lande, geleë tussen Brittanje en Rusland, asof hulle tussen 'Scylla en Charybdis' was. Van die twee monsters - Brittanje en Rusland - was dit Mahan wat laasgenoemde meer bedreigend vir die lot van Sentraal-Asië beskou het. Mahan was beïndruk deur Rusland se kontinentale omvang en strategiese gunstige posisie vir uitbreiding na die suide. Daarom het hy dit nodig gevind dat die Angelsaksiese 'seemag' Rusland sou weerstaan.Alfred Thayer Mahan, The Problem of Asia and the Effects upon International Politics, (Washington and London: Kennikat Press, 1920, bl. 25-27, 167-8, 172).
Homer Lea Homer Lea, in The Day of the Saxon (1912), beweer dat die hele Angelsaksiese ras 'n bedreiging van die Duitse (Teuton), Russiese (Slawiese) en Japannese ekspansionisme in die gesig staar: Die 'fatale' verhouding tussen Rusland, Japan en Duitsland "het nou deur die dringendheid van natuurlike magte, 'n koalisie aangeneem wat gerig is op die voortbestaan van die Saksiese oppergesag." Dit is "'n vreeslike Dreibund ". Lea het geglo dat, terwyl Japan teen die Verre Ooste en Rusland teen Indië beweeg het, die Duitsers op Engeland, die middelpunt van die Britse Ryk, sou toeslaan. Hy het gedink dat die Anglo-Saksers 'n ramp van hul militante teenstanders in die gesig staar.
Kissinger, Brzezinski en die Groot Skaakbord links|duimnael|Wêreldkaart met die begrippe Hartland en Grensland toegepas Twee beroemde veiligheidsadviseurs uit die koue oorlogstydperk, Henry Kissinger en Zbigniew Brzeziński, het aangevoer dat die geopolitieke fokus op die Verenigde State en Eurasië voortgesit moet word, ondanks die ontbinding van die USSR en die einde van die Koue Oorlog. Albei het hul invloed op geopolitiek voortgesit na die einde van die Koue Oorlog, en in die negentigerjare boeke oor die onderwerp geskryf - Diplomacy en The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives. Die Anglo-Amerikaanse klassieke geopolitieke teorieë word hierdeur herleef.
Kissinger argumenteer teen die oortuiging dat met die ontbinding van die USSR vyandige bedoelings tot 'n einde gekom het en dat tradisionele buitelandse beleidsoorwegings nie meer van toepassing was nie. "Hulle sou argumenteer ... dat Rusland, ongeag wie dit regeer, op die gebied sit wat Halford Mackinder die geopolitieke hartland noem, en dat dit die erfgenaam is van een van die magtigste imperiale tradisies." Daarom moet die Verenigde State " ... die wêreldwye magsbalans handhaaf ten opsigte van die land met 'n lang geskiedenis van ekspansionisme.”Kissinger, Henry, (1994). Diplomacy, New York: Simon & Schuster, bl. 814
Ná Rusland was Duitsland die tweede geopolitieke bedreiging wat oorgebly het, en soos Mackinder negentig jaar gelede gevrees het, sy vennootskap met Rusland. Tydens die Koue Oorlog, voer Kissinger aan, het albei kante van die Atlantiese Oseaan erken dat, "tensy Amerika organies in Europa betrokke is, dit later verplig sou wees om homself te betrek onder omstandighede wat baie minder gunstig vir beide kante van die Atlantiese Oseaan sou wees." Vandag sou dit nog meer waar wees. Duitsland het so sterk geword dat bestaande Europese instellings nie alleen 'n balans kan vind tussen Duitsland en sy Europese vennote nie. Europa kan ook nie, selfs met die hulp van Duitsland, [...] Rusland alleen bestuur nie. Dus het Kissinger geglo dat geen land se belange ooit gedien sou word as Duitsland en Rusland ooit 'n vennootskap sou vorm waarin elke land homself as die hoofvennoot sou beskou nie. Hulle sou die vrees vir die gesamentlike beheer van sake van 'n staat deur ander state, laat ontstaan. Sonder Amerika kan Brittanje en Frankryk nie Duitsland en Rusland hanteer nie; en "sonder Europa kan Amerika ... 'n eiland van die oewer van Eurasië word."Kissinger, Henry, (1994). Diplomacy, New York: Simon & Schuster, bl. 821-2
Nicholas J. Spykman se visie op Eurasië is sterk bevestig: "Amerika is geopolities 'n eiland langs die oewer van die groot landmassa van Eurasië, waarvan die hulpbronne en bevolking dié van die Verenigde State ver oorskry. —Europa en Asië — bly 'n goeie definisie van strategiese gevaar vir Amerika. Koue Oorlog of geen Koue Oorlog nie. Want so 'n groepering sou die vermoë hê om Amerika ekonomies te oorskry en uiteindelik militêr ook. Hierdie gevaar sal teengestaan moet word self as die dominante mag klaarblyklik welwillend was, want as sy voornemens ooit sou verander, sou Amerika homself met 'n sterk verminderde vermoë vir effektiewe weerstand en 'n groeiende onvermoë om gebeure te beheer, bevind."Kissinger, Henry, (1994). Diplomacy, New York: Simon & Schuster, bl. 813 Die belangrikste belang van die Amerikaanse leiers is om die balans te handhaaf van mag in Eurasië.Kissinger, Henry, (1994). Diplomacy, New York: Simon & Schuster, bl. 810
Nadat Kissinger van 'n ideoloog in 'n geopolitikus omskep is, interpreteer hy die Koue Oorlog terugwerkend in geopolitieke terme - 'n benadering wat nie kenmerkend was van sy werke tydens die Koue Oorlog nie. Nou het hy hom egter toegespits op die begin van die Koue Oorlog: "Die doel van morele opposisie teen die kommunisme het saamgesmelt met die geopolitieke taak om die Sowjet-uitbreiding te beperk."Kissinger, Henry, (1994). Diplomacy, New York: Simon & Schuster, bl. 804 Nixon, voeg hy by, was 'n geopolitieke eerder as 'n ideologiese Koue Oorlog-vegter.Kissinger, Henry, (1994). Diplomacy, New York: Simon & Schuster, bl. 703-732
Drie jaar na Kissinger se Diplomacy volg Zbigniew Brzezinski die voorbeeld, met die bekendstelling van The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives en, na nog drie jaar, The Geostrategic Triad: Living with China, Europe, and Russia. Die Grand Chessboard het die Amerikaanse triomf in die Koue Oorlog beskryf in terme van beheer oor Eurasië: vir die eerste keer ooit het 'n 'nie-Eurasiese' mag na vore getree as 'n belangrike arbiter van 'Eurasiese' magsverhoudinge. Die boek stel sy doel: "Die formulering van 'n omvattende en geïntegreerde Eurasiese geostrategie is daarom die doel van hierdie boek." Alhoewel die magskonfigurasie 'n revolusionêre verandering ondergaan het, het Brzezinski drie jaar later bevestig, was Eurasië steeds 'n megakontinent. Net soos Spykman, erken Brzezinski dat: "Op kumulatiewe wyse die mag van Eurasië Amerika s'n oorskadu"ː "Europa en Asië is polities en ekonomies magtig ... Dit volg dat ... Amerikaanse buitelandse beleid moet ... sy invloed in Eurasië toepas op 'n wyse wat 'n stabiele kontinentale ewewig skep, met die Verenigde State as politieke arbiter. ... Eurasië is dus die skaakbord waarop die stryd om wêreldwye voorrang steeds gespeel word, en die stryd behels geostrategie - die strategiese bestuur van geopolitieke belange ... Maar intussen is dit noodsaaklik dat daar geen Eurasiese uitdaging na vore kom wat in staat is om Eurasië te oorheers en dus ook uitdagend teenoor Amerika is ... Vir Amerika is Eurasië die belangrikste geopolitieke prys ... en Amerika se wêreldwye voorrang is direk afhanklik van hoe lank en hoe effektief die oorwig daarvan op die Eurasiese kontinent gehandhaaf word.”
Verenigde Koninkryk Emil Reich Die Oostenryks-Hongaarse historikus Emil Reich (1854–1910) word beskou as die eerste wat die term reeds in 1902 in Engels geskep het en later in 1904 in Engeland gepubliseer in sy boek Foundations of Modern Europe.
Mackinder en die Hartland-teorie