Die Kanadese nasionale krieketspan (Engels: Canada national cricket team; Frans: Équipe du Canada de cricket), met die bynaam “Maple leafers”, is die nasionale krieketspan wat Kanada in internasionale krieket verteenwoordig. Krieket word in Kanada deur Krieket Kanada (CC, van Engels en Frans: Cricket Canada) beheer. Kanada is sedert 1968 ’n assosiaatlid van die Internasionale Krieketraad (IKR). Saam met Bermuda en die Verenigde State is Kanada tradisioneel een van die sterker nasionale krieketspanne van die Amerikas na die volle lid Wes-Indië.
Hoewel Kanada nie gemagtig is om toetswedstryde te speel nie, het die span wel deelgeneem aan internasionale eendagwedstryde en eersterangse wedstryde (in die IKR Interkontinentale Beker) teen ander nietoetsspelende lande. Die wedywering met die Verenigde State is so sterk in krieket as wat dit in enige ander spansport is en albei spanne ding jaarliks om die K.A. Auty-beker mee. Die wedstryd tussen die twee lande is in der waarheid die oudste internasionale wedywering in krieket en is reeds in 1844 uitgespeel. Kanadese krieket is geneig om ’n laer profiel as die meeste ander sportsoorte in te neem en die span word meestal saamgestel uit uitgewekenes van meer suksesvolle krieketlande. Sulke spelers probeer om ’n vlak van internasionale ervaring te bereik deur vir Kanada te speel wanneer hulle as te oud geag word om vir hul onderskeie nasionale spanne te verskyn. Die Kanadese Krieketwêreldbeker 2003-span het byvoorbeeld verskeie spelers ingesluit wat in Sri Lanka, Indië, Pakistan of Wes-Indië gebore is.
Kanada se eerste internasionale wedstryd teen ’n ander span as die Verenigde State was in 1893, toe Australië na Kanada getoer het. Net soos ander assosiaatlede van die IKR het Kanada in 1979 aan sy eerste internasionale toernooi deelgeneem, die IKR-trofee in Engeland, waar Kanada vir die Krieketwêreldbeker 1979 gekwalifiseer het, nadat hulle net na Sri Lanka tweede geëindig het. Daarna het Kanada eers weer in 2003 vir ’n krieketwêreldbekertoernooi gekwalifiseer, hoewel hulle die hele tyd een van die toonaangewende assosiaatlede was. Tussen 2006 en 2013 het Kanada beide EDI- en T20I-status geniet, nadat hulle vir die Krieketwêreldbeker 2007 en die Krieketwêreldbeker 2011 gekwalifiseer het. Sedert die nuwe Wêreldkrieketliga van stapel gestuur is, het hulle egter nie meer so goed gevaar nie – Kanada was onder die laaste spanne tydens die 2014-krieketwêreldbekerkwalifikasie en die Wêreldkrieketliga se afdeling twee in 2015, en is vervolgens tot die Wêreldkrieketliga se afdeling drie gerelegeer. In 2023 het Kanada sy EDI-status herwin, nadat hulle tydens die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 se uitspeelrondte bo Papoea-Nieu-Guinee geëindig het.
In April 2018 het die IKR besluit om aan al sy lede volle T20I-status toe te ken. Vervolgens word al die T20I-wedstryde wat Kanada ná 1 Januarie 2019 teen ander IKR-lede speel as ’n volle T20I erken. Kanada is tans (Februarie 2026) 19de op die eendagranglys en 19de op die Twintig20-wêreldranglys.
Beheerliggaam
Krieket Kanada (Engels en Frans: Cricket Canada, CC) is in 1892 as die Kanadese Krieketvereniging (Engels: Canadian Cricket Association, CCA; Frans: Association canadienne de cricket, ACC) gestig en verantwoordelik vir die reël van krieket in Kanada. In 1968 het hulle as ’n assosiaatlid by die Internasionale Krieketraad (IKR) aangesluit.
Krieket Kanada bestuur al die Kanada-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is CC verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Kanadese span.
Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Kanada oor ’n o/19-nasionale span wat aan die o/19-krieketwêreldbeker deelneem.
Geskiedenis Invoering van krieket duimnael|Aankondiging van die eerste internasionale krieketwedstryd tussen Kanada en die Verenigde State in die New York Herald, 1844 Volgens algemene bewerings het Britse soldate ná die Slag van die Abraham-vlakte in 1759 tydens die Sewejarige Oorlog in Noord-Amerika die krieketspel na Kanada gebring. Die eerste bekende beskrywing van ’n krieketwedstryd dateer uit 1785 en beskryf ’n wedstryd op Sint-Helena-eiland, Quebec, die plek van die latere Wêreldtentoonstelling 67. Die wortels van die moderne Kanadese krieket lê in die streek Bo-Kanada, veral rondom Toronto, destyds bekend as York. Aan die begin van die 19de eeu het die onderwyser George Anthony Barber die spel daar bekend gemaak en hy word sedertdien “die vader van Kanadese krieket” genoem. In 1827 was hy by die stigting van die Toronto Cricket, Skating and Curling Club betrokke en in 1829 het hy dié sport by die Bo-Kanada Kollege help vestig. Barber het in 1836 ’n wedstryd tussen die Toronto-krieketklub en die Bo-Kanada Kollege se krieketspan gereël wat deur die kollegespan gewen is. Sedertdien word jaarliks reekse tussen albei spanne uitgespeel en baie nasionale spelers is van albei klubs afkomstig.
Van 24 tot 26 September 1844 het Kanada sy eerste internasionale wedstryd teen die Verenigde State voor ’n gehoor van 20 000 by die St George’s-krieketklub in Bloomingdalepark in New York, die plek van die latere New York-universiteit se latere geneeskundige fakulteit, gespeel. Dit was die eerste internasionale wedstryd nog en word as een van die eerste internasionale sportgebeurtenisse in die moderne geskiedenis beskou. Kanada, wat onder die benaming “Britse Ryk se Kanadese Provinsie” verskyn het, het die wedstryd met 23 lopies gewen. Die wedstryd is tot in die 1910’s jaarliks beslis en het die grondslag vir die oudste sportiewe wedywering geleë, wat self 30 jaar ouer is as die bekendste wedywering in internasionale krieket, Die As tussen Australië en Engeland. In 1845 is die eerste internasionale wedstryd tussen albei spanne in Kanada beslis en deur die gasheer met 61 lopies gewen. In 1846 is die Kanadese span deur die Verenigde State in New York op 28 lopies uitgeboul, die laagste telling vir die nasionale span nog. In 1853 is Kanada in Harlem vir die eerste keer deur die Verenigde State verslaan. Die snelbouler Joel Bradbury het in 1854 in Toronto teen die Verenigde State nege paaltjies vir ses lopies geneem, waarna die gaste op net 32 lopies uitgeboul is. Tot op hede is dit die Verenigde State se laagste telling teen Kanada.
Verspreiding in die 19de eeu duimnael|Fred Lillywhite in sy tent (The English Cricketers’ Trip to Canada and the United States in 1859) George Parr het in 1859 ’n Engelse span op hul toer na Kanada aangevoer, dit was die eerste internasionale kriekettoer nog. Ná dié toer het Fred Lillywhite die boek The English Cricketers’ Trip to Canada and the United States in 1859 geskryf, wat die volgende jaar uitgegee en een van die oudste krieketboeke nog is. Tydens die toer, wat ook die Verenigde State ingesluit het, het die span al sy vyf wedstryde gewen teen spanne wat uit 22 spelers saamgestel is, waaronder wedstryde teen die nasionale spanne van Kanada en die Verenigde State. Tydens die toer is ook uitstallingswedstryde gespeel en twee uitstappies na die Niagara-waterval onderneem. In 1868 en 1872 het verdere toere deur Engelse spanne na Noord-Amerika gevolg, waartydens die gaste ook teen Kanada en die Verenigde State te staan gekom het. Hierdie toere was suiwer finansiële ondernemings. Die meeste wedstryde is “teen kanse” gespeel om ’n gebalanseerde wedstryd moontlik te maak; die tuisspan is toegelaat om meer as elf spelers in te span (meestal 22).
Wanneer Kanada in 1867 ’n land geword het, was krieket so gewild dat dit deur die eerste eerste minister John A. Macdonald as nasionale sport benoem is. Ná die einde van die Amerikaanse Burgeroorlog het egter bofbal uit die Verenigde State begin versprei, wat ’n agteruitgang van krieket in Kanada tot gevolg gehad het, ondanks toere deur Engelse en Australiese spanne. Tydens die derde Engelse toer in 1872, aangevoer deur Robert Allan Fitzgerald, het W.G. Grace saam na Kanada getoer en teen die Toronto-krieketklub 142 lopies aangeteken. Dié rekord het vir 100 jaar bly staan en was die beste kolfbeurt deur ’n Engelse kolwer in Kanada. In 1878 het die Australiese span, aangevoer deur Dave Gregory, sy eerste toer na Kanada aangepak en in 1893 teruggekeer om Kanada met ’n beurt te verslaan. In hierdie jare met talle krieketbedrywighede in die ooste van die land het die sport ook in Wes-Kanada meer gewild geword. In 1864 is die North West Cricket Club in Winnipeg gestig en in 1876 het die Victoria Cricket Club aan die weskus gevolg. Op hierdie twee klubs het verdere in die Prêrieprovinsies, Alberta en Brits-Columbië gevolg. Daarmee het krieket ook wes van Ontario begin vestig en word sedertdien landswyd uitgeoefen.
Eerste oorsese toere duimnael|’n Krieketwedstryd by die McGill Universiteit, Montreal Gedurende somer 1880 het vir die eerste keer ’n Kanadese span onder hul kaptein Thomas Dale ’n toer na Engeland onderneem, waartydens hulle onder andere die Marylebone-krieketklub (MCC) ontmoet het; Kanada het vier oorwinnings aangeteken, vyf nederlae gely en agt wedstryde het onbeslis geëindig. Die plaaslike owerhede het dié span egter nie amptelik erken nie, wat toe tot talle probleme gelei het. Dale is tydens die eerste wedstryd teen Leicestershire in hegtenis geneem, omdat hy met ’n droster van die Britse Leër verwar is. Vervolgens het T.D. Phillips van Kanada na Engeland gereis om as kaptein oor te neem, maar die toer is voorheen gekanselleer en die Kanadese span het huis toe gereis. In 1887 het die eerste amptelike Kanadese span na Engeland getoer, aangevoer deur die veelsydige Edward Ogden. Hulle het teen verskeie county clubs gespeel, waarby alle spanne ewe veel spelers gebruik het. Die Kanadese het oorwinnings oor Ierland, Derbyshire, Warwickshire en Leicestershire aangeteken. Ogden het ook ’n goeie toer gehad en tellings van 98 lopies teen Durham en 133 lopies teen Hampshire aangeteken; in die wedstryd teen die MCC op Lord’s het hy nege paaltjies vir 83 lopies geneem. Tydens die toer het Kanada die reekse van twee wedstryde elk teen Ierland en Skotland met 0–1 verloor, van die 15 wedstryde in Engeland het hulle twee gewen.